Starmer zwaait af als Brits premier: 'Ik wens Andy Burnham het allerbeste'

Keir Starmer is officieel afgezwaaid als premier van het Verenigd Koninkrijk. Hij bood aan het begin van de middag zijn ontslag aan bij koning Charles op Buckingham Palace. Andy Burnham volgt hem vanmiddag op als premier, als de koning hem beëdigt en hem formeel vraagt om een regering te vormen.

Na twee jaar en twee weken is daarmee een einde gekomen aan het turbulente premierschap van Starmer. Bij zijn afscheid op de trappen van zijn ambtswoning 10 Downing Street zei hij dat zijn werk erop zit. "Het was het voorrecht van mijn leven om jullie te dienen als premier."

"Ik vertrek met een goed humeur, met een glimlach en met trots op alles wat we bereikt hebben", zei Starmer in zijn korte toespraak. "Ik wens Andy het allerbeste. Hij heeft mijn volledige steun."

Correspondent Verenigd Koninkrijk Fleur Launspach:

"Het is een grote verandering in politieke stijl. De wat stijve, altijd strak in pak geklede en niet echt sterke communicator Keir Starmer maakt plaats voor de charismatische Andy Burnham, die graag selfievideo's maakt en in een bomberjack en T-shirt naar zijn werk gaat.

Met Burnham kiest Labour voor een heel ander gezicht: een politicus met een informele stijl en een sterke focus op de Noord-Engelse arbeidersgebieden. Iemand die bekendstaat als benaderbaar, dicht bij de gewone Brit staat en juist wel goed kan communiceren, met ambitieuze plannen voor het land."

Met de 56-jarige Andy Burnham krijgt het Verenigd Koninkrijk voor het eerst sinds de jaren 50 een premier uit het noorden van Engeland. De populaire burgemeester van Manchester werd geboren in Liverpool en groeide op in een katholiek gezin, met een vader die bij het Britse telecombedrijf werkte en een moeder die als receptioniste haar geld verdiende.

Hij studeerde aan de Universiteit van Cambridge, waar hij zijn toekomstige vrouw ontmoette: de Nederlandse Marie-France van Heel. Samen kregen ze een zoon en twee dochters.

Na het behalen van een master Engelse literatuur werd Burnham journalist om daarna de politiek in te rollen. Hij beklom de ladder binnen de Labourpartij en vervulde onder premier Gordon Brown tussen 2007 en 2010 diverse ministersposten. Nadat Labour de verkiezingen in 2010 had verloren van de Conservatieven, probeerde hij twee keer tevergeefs partijleider te worden.

Renaissance in Manchester

In 2017 sleepte Burnham wel het burgemeesterschap in Manchester in de wacht. Onder zijn leiding transformeerde de in verval geraakte industriestad naar een van de snelst groeiende economieën van het land. Hij voerde een wat hij noemde "zakenvriendelijk socialisme" in en zorgde ervoor dat publiek en privaat geld geïnvesteerd werd in het openbaar vervoer, infrastructuur en de woningbouw.

Binnen de Labourpartij is de hoop dat Burnham zijn succesvolle periode als King in the North in Manchester kan omzetten in een net zo succesvol premierschap. Dat wil hij met name doen door meer macht aan lokale overheden te geven. Burnham wil zich een deel van zijn premierschap in Manchester vestigen, in wat hij Number 10 North noemt.

Daarnaast wil hij diverse voorzieningen terugbrengen onder publieke controle, zoals het beheer van water- en energievoorzieningen. Verder moet er meer geld naar de maatschappelijke zorg, wil hij de kosten van levensonderhoud aanpakken en moeten er onder Burnham veel meer woningen gebouwd worden. Hij belooft een "nieuwe politiek gebaseerd op eenheid en hoop" en een "economie die voor iedereen werkt".

Critici vragen zich af waar het geld voor zijn beleid vandaan moet komen. Ook wijzen ze op zijn gebrek aan ervaring op buitenlands vlak. Daarnaast zal de Labourpartij de hete adem in de nek voelen van anti-establishmentpartij Reform van Nigel Farage. In de peilingen staat die partij al tijden op een ruime voorsprong. Juist daarom zei Burnham vrijdag: "Dit is onze laatste kans om het goed te doen."

Correspondent Verenigd Koninkrijk Fleur Launspach:

"Andy Burnham krijgt natuurlijk dezelfde grote problemen op zijn bord waar zijn voorgangers op vastliepen. De belangrijkste vraag: kan hij economische groei creëren, zodat mensen daadwerkelijk voelen dat hun leven erop vooruit gaat? Kan hij helder communiceren en eerlijk zijn over moeilijke keuzes en compromissen?

En kan hij de Labourpartij bij elkaar houden, die uit verschillende politieke stromingen bestaat en snel ontevreden is? Zijn voorganger is niet voor niets na twee jaar weggeduwd en vervangen.

Het zijn grote uitdagingen, terwijl de tijd dringt. Zowel de politiek als het electoraat zijn ongeduldig. Burnham krijgt maar beperkte tijd om te bewijzen dat hij niet alleen een nieuw gezicht is, maar dat zijn ideeën en beleid daadwerkelijk het verschil gaan maken." ...