G7-landen eens over steun voor Oekraïne en hulp in Straat van Hormuz

De G7-leiders hebben na ruim een dag vergaderen in Évian aan het Meer van Genève in Frankrijk hun eensgezinde steun uitsproken voor Oekraïne. Dat staat in een verklaring die het verbond van de zeven grootste westerse economieën vannacht heeft uitgegeven.

"Wij staan samen voor de niet aflatende steun aan Oekraïne om diens vrijheid, soevereiniteit en territoriale integriteit te verdedigen", is te lezen in de verklaring over de geopolitieke kwesties die de landen met elkaar hebben besproken.

Sinds gisteren vergaderen de leiders van de VS, Canada, Japan, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en Italië en de Europese Unie over tal van onderwerpen, maar de oorlog met Iran en de Russische invasie van Oekraïne werden vooraf gezien als belangrijkste thema's. Gisteren sloot de Oekraïense president Zelensky aan en sprak hij met de Amerikaanse president Trump.

Sancties

De landen schrijven in de verklaring dat ze het momentum van Oekraïne willen steunen. Daarom gaan ze meer bijdragen aan de luchtafweersystemen van Oekraïne met onder meer langeafstandsraketten en onderscheppingsraketten. Daarnaast zeggen ze toe dat de druk op de Russische oorlogseconomie wordt verhoogd. Zo willen ze sancties tegen het land verscherpen, inclusief die aan de olie- en gassector.

Volgens de leiders kunnen deze sancties worden verzwaard, omdat raamovereenkomst van de Amerikaanse president Trump over een einde aan de oorlog met Iran zou betekenen dat de Straat van Hormuz weer wordt geopend. Daarmee moet een groot deel van de wereldwijde olie- en gastoevoer weer op gang komen.

Correspondent Europese Unie Kysia Hekster:

"Het is opvallend dat deze gezamenlijke verklaring er gekomen is. De verwachting was niet dat het zou lukken alle namen onder een stuk te zetten waarin zo duidelijk steun aan Oekraïne staat en druk op Rusland gezet wordt.

Vooral dat de verklaring ook namens Donald Trump is, springt in het oog. Vorig jaar lukte het op de G7-top in Canada niet om het eens te worden over zo'n tekst. Toen weigerde de Amerikaanse president nog zijn naam eraan te verbinden en kwam er geen gemeenschappelijk verklaring.

Voor gastheer Emmanuel Macron is dit een diplomatiek succes. Of Oekraïne er in de praktijk ook echt iets aan gaat hebben is onduidelijk, want zo'n verklaring is niet een keiharde belofte. Toch is het belangrijk voor president Zelensky dat Trump nu zo openlijk steun betuigt. Eerder riep hij vaak op dat Rusland maar ook Oekraïne de oorlog moesten beëindigen en liet hij een beetje in het midden wie de schuldige was.

Dat is in deze verklaring glashelder: dat is Rusland. In Moskou zullen ze dat ook zien en er niet blij mee zijn dat Trump nu lijkt op te schuiven richting Kyiv."

Eerder had Trump hulp geëist bij het heropenen van de smalle zeestraat. Die steun is toegezegd: Frankrijk en het VK willen het initiatief voor een missie leiden waarbij landen helpen bij de bescherming van commerciële scheepvaart door de smalle zeestraat. Daarnaast kunnen landen helpen met het verwijderen van zeemijnen in de Straat van Hormuz, mochten die er liggen.

Ook Nederland heeft een mijnenjager naar de Middellandse Zee gestuurd. Dit schip kan worden ingezet voor het verwijderen van mijnen of bijdragen aan het beveiligen van koopvaardijschepen en olietankers. Voor de missie geldt dat deze pas kan starten als het weer rustig is in de Straat van Hormuz.

De G7-landen stellen in de verklaring dat het recht om wateren zoals de Straat van Hormuz te passeren, niet gepaard zou moeten gaan met kosten en dat deze voorwaarde de basis is van internationale handel. Eerder kondigde Iran aan dat het geen tol zou rekenen, maar wel dat schepen "maritieme kosten" moeten gaan betalen voor passage door de smalle zeestraat.

Rust in de regio

De leiders zeggen dat het stuk dat net uitlekte, de aanzet voor de deal tussen de VS en Iran, moet leiden tot een langdurige vrede en veiligheid in de regio. Iran mag nooit nucleaire wapens krijgen, benadrukken de landen.

Onderdeel van dat memorandum is volgens Iran dat de Israëlische aanvallen op Hezbollah in Libanon en de Israëlische bezetting van gebieden in dat land moeten stoppen. De G7-landen onderschrijven dat en zeggen dat ze de inspanningen van de Libanese regering om Hezbollah te ontwapenen ondersteunen. Libanons territoriale integriteit en soevereiniteit moet beschermd worden.

De landen zeggen ook dat ze eraan gaan werken om de humanitaire hulp in Gaza en de wederopbouw van het gebied sneller op gang te krijgen. Ook roepen ze op tot een einde aan het geweld op de Westelijke Jordaanoever.

Naast afspraken over internationale conflicten, hebben de G7-landen toezeggingen gedaan over samenwerkingen op andere thema's, zoals het tegengaan van de handel in drugs en de ebola-uitbraak in Oost-Afrika. ...