Heetste juni ooit gemeten in West-Europa: 'Hitte blijft maar opbouwen'

Afgelopen maand was in West-Europa de heetste juni ooit gemeten. Dat valt op te maken uit de nieuwste temperatuurgegevens van het Europese klimaatbureau Copernicus. In verschillende landen sneuvelde hitterecord na hitterecord en ook de westelijke Middellandse Zee en de wateren aan de Atlantische kust hadden te maken met een zware mariene hittegolf die nog steeds voortduurt.

De gemiddelde temperatuur in West-Europa was afgelopen maand 20,74 graden Celsius. Het verschil met het gemiddelde tussen 1991 en 2020 is opzienbarend: ruim 3 graden warmer. Ook wereldwijd werd een extreem hoge gemiddelde temperatuur gemeten: 16,54 graden. Alleen in 2024 was de junimaand wereldwijd warmer.

Veel uitschieters omhoog de afgelopen jaren, maar juni 2026 spant de kroon:

De hittegolf die grote delen van Europa de tweede helft van juni dagenlang deed zweten, kwam kort na de hittegolf in mei. En de koelte keert voorlopig nog niet terug, is de verwachting: ook deze maand ziet het ernaar uit dat delen van Europa een hittegolf te wachten staat. Dat zou neerkomen op de derde hittegolf in slechts zes weken tijd.

Waar werd het het heetst?

"Juni 2026 onderstreept hoe ernstig het klimaat aan het veranderen is", zegt klimaatwetenschapper Samantha Burgess van het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn (ECMWF). "In West-Europa werd de warmste juni ooit gemeten en ook de wereldwijde oceaan blijft recordwarm. Samen laten deze records een klimaatsysteem zien dat maar hitte blijft opbouwen."

Burgess waarschuwt dat die opbouw van hitte zal blijven leiden tot steeds intensere hittegolven en daarmee ook groeiende risico's voor mensen, ecosystemen en onze infrastructuur.

Veel extra sterfte

Daarbij stipt Copernicus ook aan dat de gezondheidseffecten van de hitte in Europa de afgelopen tijd meetbaar zijn, bijvoorbeeld in de vorm van hittedoden. Het RIVM meldde vorige week nog dat er tijdens de hittegolf van eind juni in Nederland naar schatting zo'n 480 mensen meer overleden dan verwacht.

Het Robert-Koch-Instituut, het Duitse RIVM, meldt vandaag dat er in Duitsland deze zomer tot nu toe naar schatting 5120 hittedoden te betreuren zijn. 4310 daarvan vielen in de week van 22 tot en met 28 juni, dus tijdens de Europese hittegolf.

Ook zuidelijkere landen meldden samen duizenden extra doden. Alle landen hanteren eigen foutmarges bij die cijfers, maar dat het aantal mensen dat extra overleed in West-Europa ruim de 10.000 passeert, lijkt wel zeker.

Door klimaatverandering vaker (extreme) hitte

De afgelopen twee eeuwen is de mens steeds meer broeikasgassen gaan uitstoten. Bij met name de productie van energie komen door het gebruik van fossiele brandstoffen veel broeikasgassen vrij. Daardoor is de gemiddelde temperatuur wereldwijd toegenomen: in een eeuw gemiddeld met ruim 1,3 graden Celsius. Door die hogere temperaturen komt hitte dus vaker voor. Onderzoek laat zien dat warme periodes warmer en droge periodes droger worden.

Grote delen van Europa droogden afgelopen maand ook snel uit, na een vergelijkbaar proces in mei. Dat draagt weer bij aan de kans op grote natuurbranden, die de afgelopen dagen inderdaad in Spanje en Zuid-Frankrijk zijn ontstaan. Die brandrisico's zullen de komende weken naar verwachting alleen maar groter worden.

Tegelijkertijd was het in bijvoorbeeld Ierland, delen van het VK, Scandinavië en Griekenland juist weer natter dan normaal. Daar leidde zware regenval op sommige plekken tot overstromingen.

Wat zegt de hitte van afgelopen maand eigenlijk over de zomers van de toekomst? We zochten het uit: ...