Van der Burg voert druk op Bonaire op: 'Noem de datum waarop de bus gaat rijden'

Staatssecretaris Van der Burg wil volgende week van het bestuurscollege van Bonaire een concrete datum horen waarop de eerste openbare bus gaat rijden. Aan de vooravond van zijn werkbezoek voert hij de druk op het eilandbestuur op. "We hebben het geld overgemaakt. Er ligt een plan, begrijp ik, maar er rijdt geen bus", zei Van der Burg tijdens een ontmoeting met de pers.

Op Bonaire rijden dagelijks busjes met toeristen van cruiseschepen, hotels en het vliegveld. Maar inwoners kunnen niet bij een halte wachten op een bus naar hun werk, school of het ziekenhuis. De bijzondere Nederlandse gemeente heeft nog altijd geen reguliere openbaarvervoersdienst met vaste routes, haltes, vertrektijden en tarieven.

Van der Burg dringt aan op spoed. "Dit is gewoon een openbaar lichaam van ons, een gemeente van ons. Op het moment dat je daar geld aan geeft, wil je ook gewoon het resultaat daarvan zien."

Toeristenbusjes, geen openbaar vervoer

De busjes op Bonaire maken geen deel uit van een openbaarvervoersnetwerk. Chauffeurs zijn vooral zelfstandig ondernemers. Zij rijden schoolkinderen, personeel of toeristen, maar zijn niet verplicht een vaste route te onderhouden.

Cruisetoeristen leveren bovendien meer op dan inwoners die dagelijks tussen Rincon en Kralendijk reizen. Een chauffeur vertelde de NOS eerder dat een rit met negen lokale passagiers hem ongeveer 50 dollar opleverde. Met een bus vol cruisetoeristen kon hij ongeveer 250 dollar verdienen.

In 2024 waren er 35 vergunningen voor personenvervoer en stonden verspreid over Bonaire dertien bushokjes. Toch kon niemand daar volgens een vaste dienstregeling instappen. Inwoners zonder auto moeten een lift regelen, een taxi nemen of proberen een plek te krijgen in een particulier busje.

Volgens Van der Burg is betaalbaar vervoer ook een kwestie van bestaanszekerheid. "De olieprijzen gaan eerder omhoog dan omlaag, dus ook de benzineprijzen. Dan is het fijn als er een alternatief is voor de veel te dure auto."

Deadline na deadline

Bonaire en het Rijk spraken af dat in 2025 openbaar vervoer zou starten. Nederland stelde in 2024 eenmalig 600.000 euro beschikbaar en vanaf 2025 jaarlijks 400.000 euro. Maar het afgesproken begin in 2025 werd niet gehaald. Daarna koppelde het eilandbestuur de busdienst aan plannen voor woningbouw en gebiedsontwikkeling, uitgevoerd door een nog op te richten overheids-nv.

In april 2026 werd september als startmaand genoemd, maar het nieuwe bestuurscollege vond die planning onhaalbaar. Daarna verschoof de aandacht naar een eerste lijn tussen Rincon en Kralendijk, mogelijk in het eerste kwartaal van 2027. Ook die datum is nog niet formeel vastgesteld door het eilandbestuur.

'Liever met een 6 rijden'

Van der Burg vindt dat de koppeling met woningbouw, wegen en gebiedsontwikkeling de eerste buslijn niet langer mag vertragen. Tijdens zijn bezoek, van morgen tot en met vrijdag, wil hij van het eilandbestuur horen wanneer de bus daadwerkelijk gaat rijden.

"Hele mooie, goede schema's zijn belangrijk", zei hij van tevoren. "Maar veel belangrijker is dat die bus gaat rijden. Je kunt daarna perfectioneren. Maar liever met een 6 rijden dan met een 9 in de stalling."

Op de vraag of hij voorlopig alleen kan informeren en druk kan zetten, antwoordde hij: "Ik ga nog niet zo ver door te zeggen: anders neem ik mijn geld terug." ...