Periode met extreme hitte in Europa, met belangrijke rol voor klimaatverandering

We staan aan het begin van een bijzondere klimaatgebeurtenis in Europa. Een groot deel van het continent heeft te maken met een periode van extreme hitte, die zich kan gaan meten met de grote hittegolven uit 2003, 2006, 2019, 2022, 2023 en 2024.

Voor grote delen van Frankrijk en Spanje is al code rood afgekondigd. Volgens wetenschappers vallen de extreme temperaturen te wijten aan klimaatverandering: tussen langdurige en extreme hitte en de opwarming van de aarde is een heel sterk verband.

Verband hitte en klimaatverandering

Klimaatwetenschappers kunnen tegenwoordig bij extreme weersgebeurtenissen vaststellen in hoeverre deze ook hadden plaatsgevonden als de wereld niet was opgewarmd door het gebruik van fossiele brandstoffen. Uit onderzoek blijkt dat niet alle extreme weer komt door de opwarming van de aarde. Op extreme hitte heeft de opwarming wél een een sterke invloed.

Dat komt doordat klimaatverandering de kans op en de intensiteit van hittegolven veel groter heeft gemaakt. Hittegolven zijn tegenwoordig warmer en duren langer.

Een hittegolf die vroeger eens in de tien jaar zou plaatsvinden, komt tegenwoordig om de drie jaar voor, en is bovendien ruim een graad warmer. Extreme hittegolven die vroeger eens in de vijftig jaar plaatsvonden, komen nu iedere 11 jaar voor, en zijn gemiddeld 1,2 graden warmer.

Temperatuurrecords in Europa

Dat uit zich deze week in Europa: in Frankrijk worden temperatuurrecords voor juni verwacht. In delen van het land werd het vandaag 41 graden, en er staat voor een recordaantal departementen code rood voor hitte uit.

Er werden sportwedstrijden en evenementen afgelast en er kwam een alcoholverbod tijdens de jaarlijkse feestdag Fête de la Musique (muziekfeest). Morgen wordt het 40 tot 42 graden en ook in dagen daarna blijft het in Frankrijk ongekend warm.

In een groot deel van Engeland was het vandaag 35 graden en dat wordt het morgen en dinsdag ook, met kans op records voor de maand juni. In het zuiden van Duitsland worden temperaturen tot 38 graden verwacht, net als in de Alpenlanden.

In Spanje staan uitgebreide waarschuwingen uit voor de komende week, met temperaturen in een groot deel van het land van 40 graden of meer. Zeker in noordelijke provincies als Navarra en Baskenland is dat zeer uitzonderlijk voor juni.

Hittegolf in Nederland

De hitte gaat niet aan ons land voorbij. Morgen en dinsdag waait de wind uit het noordoosten. Dat zorgt op de Wadden voor verkoeling, maar in het oosten en zuiden wordt het dan al 30 graden of meer.

Vanaf woensdag draait de wind naar het zuidoosten en komt de toevoer van hete lucht flink op gang, met temperaturen in een groot deel van het land van 32 tot 37 of 38 graden.

We kunnen nog niet spreken van een landelijke hittegolf. Daarvoor moet er een aaneengesloten periode zijn van ten minste vijf dagen boven de 25 graden, waarvan ten minste drie boven de 30.

Voor een hittegolf moet het nog twee keer 30 graden worden in De Bilt. Dat gebeurt woensdag op z'n vroegst, maar mogelijk pas donderdag. Dan mag er gesproken worden van een hittegolf, die dan afgelopen donderdag al is begonnen.

In het zuidoosten van het land is sinds gisteren al sprake van een hittegolf, daar is het al voor de zesde dag op rij meer dan 30 graden.

Hoe en wanneer de hitte ten einde komt is nog niet zeker, maar het zal niet voor volgend weekend zijn. En de rol van klimaatverandering is duidelijk: zonder de opwarming van de aarde zou het de komende week niet zo warm worden. ...