Europese Commissie: verslavend ontwerp Facebook en Instagram in strijd met EU-regels

Meta, het bedrijf van Facebook en Instagram, houdt onvoldoende rekening met de invloed die het verslavende ontwerp van hun apps heeft op het welzijn van gebruikers. Daarmee overtreedt het volgens de Europese Commissie de Europese regels.

Eindeloos scrollen, pushberichten, gepersonaliseerde berichten zijn allemaal functies die gebruikers verleiden langer de apps te gebruiken. Dat leidt er volgens de Commissie toe dat het brein op de automatische piloot gaat, wat leidt tot "ongezonde gewoonten en dwangmatig gedrag".

De Commissie stelt daarnaast vast dat Meta informatie negeerde over hoeveel tijd jongeren 's nachts gebruikmaken van de app. Datzelfde geldt voor informatie over hoe aanpassingen aan reels en stories konden leiden tot overmatig of dwangmatig gebruik van de diensten.

Apps aanpassen

Facebook en Instagram hebben wel ingebouwde systemen die moeten voorkomen dat jongeren te veel tijd op de apps doorbrengen, maar volgens de Commissie zijn die niet effectief en leiden ze vrijwel niet tot minder gebruik. De optie voor ouderlijk toezicht - waarmee ouders invloed hebben op hoeveel tijd hun kinderen de apps gebruiken - is veel te complex om in te stellen.

De Commissie vindt dat Meta het design van beide apps moet aanpassen. Automatisch afspelen van video's en oneindig doorscrollen zouden bijvoorbeeld niet meer de standaardinstelling moeten zijn. Ook stelt de Commissie ingebouwde 'schermtijdpauzes' voor. Aanbevelingen die het algoritme doet, moeten minder het doel hebben een gebruiker in de app te houden.

Miljardenboete

Meta krijgt nu de kans om de bevindingen van de Europese Commissie te weerleggen. Als het bedrijf daar niet in slaagt, riskeert het een miljardenboete.

Die kan oplopen tot 6 procent van de wereldwijde omzet van het bedrijf. Vorig was die omzet zo'n 180 miljard euro. Dat betekent dat die boete kan oplopen tot 11 miljard euro.

De hoogte van een boete hangt af van de aard van de overtreding en hoelang die overtreding heeft plaatsgevonden. Meta kan de boete, wanneer definitief, nog aanvechten bij het Europees Hof.

Te jong

Het is de tweede keer in een paar maanden tijd dat de Commissie bevindingen over Meta presenteert. In april concludeerde ze dat Meta te weinig doet om te voorkomen dat jongeren onder de 13 jaar zijn platforms gebruiken. Ook daarvoor hangt het Amerikaanse techbedrijf een boete boven het hoofd.

Het Chinese TikTok kreeg in februari een tik op de vingers van de Commissie, eveneens vanwege het verslavende ontwerp. Meta ontving vorig jaar een boete van 200 miljoen euro, omdat het gebruikers liet kiezen tussen een gratis abonnement in ruil voor het delen van persoonlijke data voor advertenties, of een betaald abonnement voor Facebook en Instagram zonder advertenties.

Inmiddels is het ook mogelijk een gratis account met advertenties te nemen, maar daarbij minder persoonlijke gegevens te delen. ...