Venezolanen boos dat overheid tekortschiet, Rodriguez wijst kritiek van de hand

De Venezolaanse interim-leider Delcy Rodriguez wijst kritiek op de trage hulpverlening na de aardbevingen van de hand. Op een persconferentie voor buitenlandse journalisten verwierp ze ook de beschuldiging dat de enorme schade is verergerd door gebrekkig gebouwde sociale huurwoningen.

Bij de zware aardbevingen in Venezuela kwamen acht dagen geleden zeker 2595 mensen om het leven, meer dan 11.000 mensen raakten gewond. De Venezolaanse overheid houdt geen officiële cijfers bij van het totaal aantal vermisten, maar op de website Venezuela te busca ('Venezuela zoekt je') hebben al meer dan 10.000 mensen iemand als vermist opgegeven. De VN schat dat er nog 50.000 mensen vermist zijn.

Uit satellietbeelden van de NASA blijkt dat door de aardbevingen meer dan 50.000 gebouwen zijn verwoest of beschadigd. Zeker 38 ziekenhuizen in het land zijn door de aardbevingen beschadigd geraakt.

Gebrek aan materieel

Met name de staat La Guaira ten noorden van de hoofdstad Caracas is hard getroffen. Bewoners uiten hun ongenoegen over het uitblijven van serieuze zoek- en reddingsoperatie van de overheid. Ze stonden er soms na 48 uur nog steeds alleen voor en moesten met blote handen naar buren en dierbaren zoeken. Hulpverleners wijzen onder meer op het gebrek aan gespecialiseerde zwaar materieel.

"Uiteraard zullen er massagraven komen", zei forensisch onderzoeker Joel Mirabal tegen persbureau AP, die al zeven dagen non-stop in La Guaira op zoek is naar lichamen. "De instorting is enorm en er liggen lichamen begraven onder dikke lagen puin."

Deskundigen waarschuwen al langer voor de gebrekkige bouwkwaliteit van sociale woningbouwprojecten in La Guaira. Die projecten waren een speerpunt van het beleid van voormalig president Hugo Chávez, maar de gebouwen waren kwetsbaar voor aardbevingen. Rodriguez beweert dat 80 procent van de ingestorte gebouwen in La Guaira door private partijen zijn ontwikkeld, maar levert daarvoor geen bewijs.

De twee zware aardbevingen met een kracht van 7,2 en 7,5 komen boven op de economische malaise waar Venezuela mee kampt. Dagelijks zijn er nog stroomuitvallen en ook het internet valt geregeld uit, wat hulpverlening en de wederopbouw extra bemoeilijkt. Ook de gezondheidszorg in Venezuela ligt in puin. Het land is niet genoeg voorbereid op zo'n ramp, medici vrezen daarom voor een langdurige zorgcrisis.

Volgens de Financial Times wordt de huidige buitenlandse schuld van Venezuela geschat op ruim 220 miljard euro, dat is fors hoger dan eerdere schattingen. Daarmee overtreft Venezuela de schuldenlast die Griekenland in 2012 had tijdens de eurocrisis.

Machado

Interim-president Rodriguez wordt door de VS als legitieme leider van Venezuela erkend, sinds Amerikaanse troepen president Maduro in januari bij een militaire bliksemactie ontvoerden en naar de VS brachten. Daar zit hij, samen met zijn vrouw, vast in afwachting van een proces.

In de praktijk heeft Rodriguez maar weinig steun onder het Venezolaanse volk. Critici en demonstranten noemen het land in de praktijk een protectoraat van de VS.

Oppositieleider en Nobelprijswinnares María Corina Machado is daarentegen zeer geliefd bij het Venezolaanse volk. Zij wil dat er verkiezingen komen, omdat er volgens haar onder het huidige regime niets is veranderd ten opzichte van het vorige. "Ze geloven dat ze de internationale gemeenschap voor de gek kunnen houden", zegt ze, "om middelen te verkrijgen of legitimiteit te verwerven."

Machado is momenteel in Panama en zegt terug te willen keren naar Venezuela, "om de inspanningen van burgers tijdens de noodsituatie te helpen coördineren en aan te moedigen". Ze beschuldigt de regering ervan toegang tot het land te blokkeren. "Ik ga er alles aan doen om terug te komen."

De VS heeft intussen meer dan 300 miljoen dollar en zo'n 900 extra militairen gestuurd ter ondersteuning van de reddingsoperaties. Ook stelt Washington de opbrengsten uit de Venezolaanse olieproductie beschikbaar voor de hulpverlening; die staan sinds de afzetting van Maduro onder controle van het Amerikaanse ministerie van Financiën. Rodríguez heeft daarnaast toegang gevraagd tot reserves bij het IMF.

Watercrisis

In Nederland is via giro 5125 1,1 miljoen euro opgehaald voor Venezuela. Het gironummer werd vorige week vrijdag geopend. Volgens het Rode Kruis blijven de behoeftes enorm en is hulp nog maanden nodig.

In La Guaira heeft het Venezolaanse Rode Kruis, samen met Rode Kruis-teams uit onder meer Colombia, een veldhospitaal en twee EHBO-posten ingericht. Dagelijks melden zich daar gewonden, onder wie mensen die onder het puin zelf op zoek gingen naar familieleden, andere geliefden of huisdieren.

Waterexpert Marij Zwart van het Rode Kruis waarschuwt voor een mogelijke tweede crisis. "Zonder schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen kunnen ziektes zich razendsnel verspreiden. In combinatie met de warmte is dat extra gevaarlijk, zeker voor kinderen, ouderen en zieke of gewonde mensen."

Correspondent Nina Jurna was deze week in Venezuela, waar nog wordt gezocht naar overlevenden: ...