Vanaf middernacht code rood wegens hitte: 'Ga alleen naar buiten als het echt nodig is'

Vanaf middernacht geldt in acht provincies in Nederland code rood vanwege de verwachte extreme hitte. Het is voor het eerst dat het KNMI dit hoogste waarschuwingsniveau voor gevaarlijk weer in Nederland afgeeft vanwege hitte. Ook bij de recordtemperaturen van 2019 was dit niveau niet van kracht.

Het gaat om de provincies Noord-Brabant, Gelderland, Utrecht, Limburg, Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland en Overijssel. In Zeeland, Friesland, Groningen en Drenthe blijft code oranje van kracht en op de Waddeneilanden code geel.

Bij code rood moeten iedereen rekening houden met uitdrogingsverschijnselen en oververhittingsklachten en zelfs een levensbedreigende hitteberoerte. Het KNMI adviseert mensen om uit de zon te blijven en alleen naar buiten te gaan als dat echt nodig is.

Sinds gisteren is in vrijwel heel Nederland code oranje van kracht vanwege de extreme hitte, na eerder al code geel. Weerkundigen gaan over die twee kleurcodes.

Meteorologisch gezien is er geen verschil tussen code oranje en code rood. Het besluit om code rood af te geven, wordt genomen door het zogenoemde weerimpactteam (WIT), waarin het KNMI aan tafel zit met partijen als politie en brandweer, het Nationaal Crisiscentrum, het Verkeerscentrum Nederland, ProRail en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Uitdroging en oververhitting

Dat team besluit tot code rood wanneer gevaarlijk weer maatschappij-ontwrichtend kan zijn. Het schat de kansen in op letsel, schade en grote overlast. Ook in België en Frankrijk werd deze hoogste waarschuwingscode de afgelopen dagen meermaals afgegeven.

Zware lichamelijke activiteiten worden afgeraden en ook wordt geadviseerd om genoeg water te drinken, ook als je geen dorst hebt. Verder moet er goed gelet worden op huisdieren, die niet goed tegen de hitte kunnen, en op mensen die misschien hulp kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld ouderen hebben vaak een minder sterke dorstprikkel, waardoor ze eerder uitdrogingsklachten kunnen krijgen.

Gaan we dit vaker zien?

Hoewel het historisch is dat code rood geldt vanwege de hitte, valt te verwachten dat extreme hitte zoals de afgelopen dagen in de toekomst vaker zal voorkomen. Door klimaatverandering neemt de kans op hittegolven toe en worden ze ook intenser. Zolang de mens op grote schaal fossiele brandstoffen blijft verbranden, blijft de aarde extra opwarmen. Dat zal dus vaker leiden tot dit soort hitte-extremen, waarop voorbereidingen moeten worden getroffen.

Hoewel de adviezen die bij code rood horen niet bindend zijn, hebben overheden, organisaties en bedrijven vaak plannen klaarliggen voor extreem weer. Ziekenhuizen bereiden zich bijvoorbeeld voor op patiënten met uitdroging, hitte-uitputting of hitteberoertes. Ook verpleeg- en verzorgingshuizen doen extra controles bij bewoners en thuiszorgorganisaties houden risicogroepen extra in de gaten.

Liveblog

Volg ook ons liveblog over de hitte in Nederland en de rest van Europa.

Veel werkgevers passen de werktijden aan wanneer de waarschuwingen voor hitte zijn afgegeven en zwaar buitenwerk kan worden stilgelegd. Ook zijn er bedrijven die extra drink- en rustvoorzieningen voor het personeel beschikbaar maken. Gemeenten kunnen koele openbare gebouwen openstellen.

Evenementen, waarvan er dit weekend veel zijn gepland, kunnen worden ingekort of afgelast. Hardstylefestival Defqon.1 besloot al minder bezoekers toe te laten vanwege de hitte.

Dat ook in Nederland code rood wordt afgekondigd is bepaald geen verrassing. In België werd vanochtend al overgegaan tot code rood in de provincies Limburg en Luik. Ook in Frankrijk werd code rood ingesteld; de hitte is daar al een paar dagen geleden zo extreem als vandaag en morgen in Nederland.

Nederland maakt sinds 2010 gebruik van de kleurcodes. Al veel vaker is code rood afgekondigd vanwege andere weersomstandigheden, zoals een zware storm. Vaak was er dan kans op zware overlast, schade of letsel. ...