Onderwijsinspectie: wanbeheer bij bestuur Cornelius Haga Lyceum Amsterdam

Het bestuur van het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam heeft zich schuldig gemaakt aan wanbeheer. Dat heeft de Inspectie van het Onderwijs vastgesteld. Volgens de inspectie heeft de Stichting Islamitisch Onderwijs (SIO), het bestuur van de islamitische middelbare school, jarenlang nagelaten de noodzakelijke maatregelen te nemen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.

Vanwege de ernst van de bevindingen vraagt de inspectie staatssecretaris Tielen in te grijpen.

Zij schrijft aan de Tweede Kamer: "Ik deel de zorgen van de inspectie en beraad mij op vervolgstappen waarbij het belang van de leerlingen voorop zal staan."

De inspectie concludeert dat het bestuur sinds 2022 onvoldoende heeft gedaan om de aanhoudend slechte onderwijskwaliteit te verbeteren. Leerlingen worden daardoor volgens de inspectie "nodeloos en voortdurend" geconfronteerd met onderwijs van onvoldoende kwaliteit.

Slechte resultaten

Uit het onderzoek blijkt dat het bestuur geen systeem heeft om de kwaliteit van het onderwijs te bewaken en te verbeteren. Ook voldoet het niet aan wettelijke eisen voor goed bestuur en intern toezicht. Zo zijn verantwoordelijkheden binnen de organisatie onduidelijk verdeeld, ontbreekt een wettelijk verplicht professioneel statuut voor leraren en functioneert de medezeggenschap volgens de inspectie niet zoals de wet voorschrijft.

Daarnaast heeft het bestuur volgens de inspectie onvoldoende zicht op de eigen organisatie. Zo was het niet op de hoogte van een intern onderzoek waaruit bleek dat een deel van het personeel zich niet altijd veilig voelt en vindt dat zorgen binnen de school onvoldoende serieus worden genomen.

Ook de onderwijsresultaten zijn aanleiding voor grote zorgen. Vooral op de mavo blijven de examenresultaten en slagingspercentages al jaren ver achter bij het landelijk gemiddelde. Zo slaagde de afgelopen drie schooljaren telkens ongeveer 35 procent van de mavoleerlingen, tegenover ruim 91 procent landelijk.

Heel veel verbetering noodzakelijk

De inspectie heeft het bestuur opnieuw meerdere herstelopdrachten gegeven, maar heeft er weinig vertrouwen dat die worden opgevolgd. Volgens de inspectie zijn eerdere verbetertrajecten nauwelijks uitgevoerd en is er na jaren nog altijd geen werkend stelsel van kwaliteitszorg.

In de herstelopdrachten staat onder meer dat de bestuursstructuur moet worden aangepast met een duidelijke scheiding tussen bestuur en intern toezicht en dat de medezeggenschap volgens de wettelijke regels moet worden ingericht.

Ook moet het onderwijs worden verbeterd en moeten meer lessen door bevoegde docenten worden gegeven. De inspectie geeft het schoolbestuur een jaar de tijd om de tekortkomingen te herstellen. Daarna beoordeelt de inspectie of de herstelopdrachten zijn uitgevoerd.

Reactie bestuur: geen wanbeheer

SIO zegt de herstelopdrachten van de inspectie serieus te nemen en erkent dat de kwaliteit van het onderwijs op onderdelen moet verbeteren. De stichting verwerpt echter de conclusie dat sprake is van wanbeheer.

Volgens het bestuur is die conclusie onvoldoende feitelijk en juridisch onderbouwd en baseert de inspectie zich te veel op interpretaties, mondelinge verklaringen en ontbrekende documentatie. De stichting sluit juridische stappen niet uit als de conclusie in stand blijft.

Jarenlange strijd met de overheid

De islamitische school ligt al lange tijd overhoop met de overheid, om verschillende redenen. Het lyceum opende de deuren in 2017, na een jarenlange strijd met de politiek. Toenmalig staatssecretaris Dekker van Onderwijs en de gemeente Amsterdam weigerden de oprichting van de school te subsidiëren, onder meer vanwege radicale uitlatingen van een bestuurder.

In 2019 maakte de Nederlandse staat een brief van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) openbaar, waarin werd gewaarschuwd voor de invloed van salafisten op de school. Dit gebeurde na een bericht van inlichtingendienst AIVD.

In 2022 bestempelde de inspectie het onderwijs als 'zeer zwak'. De kwaliteit van het onderwijs schoot volgens de inspectie tekort.

De school zegt jarenlang imagoschade te hebben geleden door de vijandige opstelling van de overheid. Daardoor zou het bijvoorbeeld moeilijk zijn geweest docenten te werven. In september 2024 kreeg het Haga Lyceum op dit vlak gelijk van de rechter. De rechtbank oordeelde dat de Nederlandse staat een onjuist beeld heeft geschetst van de school, van een radicaalislamitisch bolwerk waar leerlingen werd geleerd zich af te keren van de samenleving. ...