Oekraïners protesteren na ontslag populaire defensieminister: 'Rusland viert feest'

"Schaam je!" En: "Rusland viert feest!" In het centrum van Kyiv zijn vanochtend duizenden mensen met kartonnen borden de straat op gegaan om te demonstreren tegen het ontslag van de populaire minister van Defensie, Mychajlo Fedorov (35). Ook in andere Oekraïense steden zijn er protesten, voornamelijk door jongeren.

In de hoofdstad Kyiv wordt geprotesteerd voor het presidentiële kantoor van Zelensky. Het protest begon daar precies om één minuut over negen in de ochtend, na een minuut stilte ter nagedachtenis aan de Oekraïense soldaten die sinds het Russische offensief van 2022 zijn omgekomen.

De demonstranten staan niet alleen in hun protest: de plaatsvervangend commandant van de Oekraïense luchtmacht, Yelizarov, noemde het ontslag van Fedorov "een groot kwaad voor de defensiecapaciteit van het land" en diende vervolgens uit solidariteit met Fedorov zijn ontslag in. Zijn ontslagbrief publiceerde hij op sociale media.

Ook deden meerdere veteranen en militairen op sociale media hun beklag. Zo noemt een sergeant binnen het leger op Facebook het ontslag "volstrekt onbegrijpelijk".

Deal met Elon Musk

Dat Fedorov gisteren op Telegram bekendmaakte dat hij stopt als minister van Defensie, kwam voor veel mensen in Oekraïne als een verrassing. De voormalig marketingondernemer werd geroemd om zijn technologische kennis over drone-oorlogvoering. Sinds zijn aantreden als defensieminister begin dit jaar werden er grote successen geboekt met het bestoken van olieraffinaderijen tot diep in Rusland.

Daarnaast regelde hij als minister bij Elon Musk dat het Russische leger geen gebruik meer kon maken van satellietinternetdienst Starlink. Het creëerde voor Oekraïne een momentum om terreinwinst te boeken in de regio Donetsk.

Over de reden van zijn vertrek meldde Fedorov gisteren niets, maar tijdens een persconferentie in Kiev zei Fedorov vanmiddag dat hij in een gesprek met Zelensky "drastische personeelsbeslissingen" had voorgesteld. Zo wilde hij onder meer dat de Oekraïense opperbevelhebber Syrsky ontslagen zou worden vanwege zijn "hiërarchische commandocultuur".

Er werd door Oekraïense media al langer gesuggereerd dat het niet boterde tussen Fedorov en de militaire leiding. In een reactie op het ontslag van Fedorov zei Zelensky vandaag dat hij daarom niet anders kon dan ingrijpen.

De demonstranten in Kyiv zeggen daar geen begrip voor te hebben. "De afgelopen maanden heeft Fedorov resultaten geboekt waar de soldaten achter stonden", zegt een 22-jarige vrouw wier broer sneuvelde aan het front.

"Hij is begonnen met het veranderen van een systeem dat heel oud en corrupt is. Misschien is iemand binnen de regering nog niet klaar voor die veranderingen. Maar wij wel en daarom zijn we hier."

Een ander zegt: "We moeten er alles aan doen om ons leger sterk te houden. Een van die beslissingen is het terughalen van Fedorov." Volgens deze 25-jarige demonstrant is het ontslaan van Fedorov "een historische fout".

'Het oude Sovjet-systeem'

Wat het lot van Fedorov in de nabije toekomst zal zijn en of hij een nieuwe functie krijgt binnen het kabinet, is nog onduidelijk. Zelensky is bezig met de vijfde herschikking van zijn kabinet sinds de Russische invasie in 2022. Oekraïense media vermoeden dat Fedorov zal worden opgevolgd door de minister van Binnenlandse Zaken, Klymenk.

Een van de demonstranten zegt geen vertrouwen te hebben in deze 53-jarige mogelijke opvolger van Fedorov. "Klymenko vertegenwoordigt het oude Sovjetsysteem dat aan verandering toe is."

Eind vorige week trad ook al premier Svyrydenko af op aandringen van Zelensky. Zij zal worden opgevolgd door Koretsky, de huidige baas van staatsenergiebedrijf. Het Oekraïense parlement ging daar vandaag mee akkoord.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe:

"Veel Oekraïners zien Federov als een effectieve bestuurder die met zijn tech-achtergrond de beste keuze is om de Oekraïense drone-oorlog naar een volgend niveau te brengen. Ook had hij grote ambities om de krijgsmacht volledig te hervormen en om corruptie in het leger aan te pakken.

Juist die ambitieuze aanpak van de jonge minister zou tot spanningen hebben geleid met de oude garde, zoals de hoogste generaal van Oekraïne die Federov weg wilde hebben. Het vertrek van de minister staat voor demonstranten daarom voor een groter probleem in het land: dat Zelensky de status quo verkiest boven de nodige hervormingen om de oorlog met Rusland te winnen." ...