Utrecht student dies two days after participating in marathon
A runner who collapsed during the Utrecht Marathon on Sunday died in the hospital two days later. The young man was a student at Utrecht University.
๐ณ๐ฑ ๋ค๋๋๋ ยท "UNIVERSITY" ยท ์ด 6๊ฑด
ํํฐ ๋ณด๊ธฐํ์ฌ ์ง์
50.0
0 = ๋ถ์ ์ฐ์ธ
50 = ์ค๋ฆฝ
100 = ๊ธ์ ์ฐ์ธ
์ต๊ทผ 7์ผ ๊ธฐ์ค 534๊ฑด์ ๋ถ์ํ ๊ฒฐ๊ณผ, ๋ด์ค ์ฌ๋ฆฌ์ง์๋ 50.0(๊ท ํ)์ ๋๋ค. ๊ธ์ 0๊ฑด(0.0%)ยท์ค๋ฆฝ 534๊ฑด(100.0%)ยท๋ถ์ 0๊ฑด(0.0%)์ด๋ฉฐ, ์ค๋ฆฝ ๋น์ค์ด ๋๋ ทํ๊ฒ ๋์ต๋๋ค. ์ฑํฅ ์ง์๋ ์ข ํฉ 0.0(์ค๋ ๊ท ํ)์ ๋๋ค.
A runner who collapsed during the Utrecht Marathon on Sunday died in the hospital two days later. The young man was a student at Utrecht University.
Grote delen van India kampen met een hittegolf, met temperaturen rond de 45 graden. Volgens het meteorologisch instituut van India lopen de temperaturen komende dagen nog verder op. Lokale media melden ook deze zomer weer tientallen doden, en volgens deskundigen wordt een groot deel van de slachtoffers niet eens geregistreerd als hittedode. Extreme hitte komt steeds vaker voor en duurt steeds langer in India. Voor de bevolking zijn het zware omstandigheden. Arbeiders kunnen in de hitte bijvoorbeeld beter niet werken, maar inkomensverlies is vaak geen optie voor mensen die rondkomen van een dagloon. Om deze groep te beschermen wordt in de westelijke deelstaat Gujarat geรซxperimenteerd met verzekeringen die bij extreme warmte snel uitkeren. Prijs van hitte "Meer dan 46 procent van de Indiase beroepsbevolking werkt in de agrarische sector en veruit het grootste deel daarvan werkt buiten", zegt Tarun Jain, econoom aan het Indian Institute of Management in Ahmedabad, een miljoenenstad in West-India. Onderzoekers aan de Amerikaanse Duke University stellen dat nergens ter wereld arbeiders zo veel werkuren inleveren door hitte als in India. Dat heeft volgens hen te maken met de hoge luchtvochtigheid die werken in de hitte nog zwaarder maakt. Het zou de Indiase economie tussen 2001 en 2020 jaarlijks 259 miljard werkuren hebben gekost, wat neerkomt op een verlies van ongeveer 7 procent van het bruto binnenlands product. Verzekeren tegen hitte Dagloners merken de gevolgen van extreem weer meteen in hun portemonnee. "Mijn inkomsten halveren ongeveer tijdens periodes dat het heet is", zegt Lata Solanki. Ze verkoopt sari's op de markt, maar op hete dagen komt er niemand en lopen haar inkomsten terug tot enkele euro's. Sinds een paar jaar kiest ze er op dit soort dagen daarom voor om thuis te blijven. Die keuze kan ze maken, omdat ze sinds twee jaar deel uitmaakt van een proef met een indexverzekering. Bij dit soort verzekeringen wordt er uitbetaald als een vooraf gestelde waarde wordt bereikt. Als de temperatuur in Ahmedabad twee dagen achter elkaar boven de 42,7 graden uitkomt, krijgt Solanki een paar dagen later een euro bijgeschreven op haar bankrekening. Dat bedrag kan oplopen tot ongeveer 16 euro als twee dagen lang een temperatuur van boven de 47 graden wordt gehaald. In plaats van achteraf schade vaststellen, zoals veel verzekeringen doen, wordt hier dus uitgekeerd voordat er kosten zijn gemaakt. Op die manier kan Solanki het geld dat ze krijgt gebruiken om zichzelf te beschermen tegen extreem weer. "Het werd een keer zo erg dat ik dagen aan het infuus heb gelegen en niet kon werken", legt zij uit. Met het geld van de verzekering koopt ze medicijnen waardoor ze beter tegen de hitte kan. Ook de elektriciteitsrekening die omhoog schiet tijdens hittegolven kan ze nu betalen. De betalingen zijn niet heel hoog, maar voor Solanki en haar gezin maakt het het verschil tussen gezond blijven of ziek worden. Landelijk uitbreiden Econoom Jain vindt het idee van indexverzekeringen veelbelovend, maar plaatst wel een kanttekening. "Het beschermt deze groep niet tegen de gevolgen van water- en elektriciteitstekorten die tijdens hittegolven voorkomen in India." De Indiase overheid is voorzichtig aan het kijken of dit soort verzekeringen op nationaal niveau kunnen worden aangeboden. Verzekeraar CelsiusPro benadrukt dat er nog een lange weg te gaan is om indexverzekeringen verder te ontwikkelen. "Het opschalen van verzekeringsprogramma's in India is een langdurig proces gezien de complexiteit van de regelgeving in het land", laat woordvoerder Russell Hergert weten. Een deel van Solanki's verzekeringspremie van 3 euro wordt nu nog betaald door de ngo die het project beheert. Hergert zegt dat het nog wel even zal duren voordat dit verandert. "Veel van de mensen die we willen bereiken leven in extreme armoede en hebben te maken met zeer wisselende inkomsten." Hoewel het project nog in de proeffase zit, is al wel duidelijk dat de verzekering deelnemers een mogelijkheid biedt die ze eerder niet hadden: ze kunnen thuisblijven als er levensbedreigende temperaturen worden bereikt.
De Amerikaanse staat Florida daagt OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, en topman Sam Altman voor de rechter. De makers van de populaire chatbot worden ervan beschuldigd een onveilig product op de markt te hebben gebracht, omdat het mensen adviseert bij gevaarlijk gedrag. De aanklagers vinden dat de chatbot een gevaar vormt voor de openbare veiligheid, omdat het onder meer schutters instructies zou hebben gegeven bij het voorbereiden van hun moordpartijen. Ook verwijzen ze naar incidenten waarbij gebruikers, op aanraden van ChatGPT, een combinatie van drugs nemen om zichzelf van het leven te beroven. Florida is de eerste Amerikaanse staat die een rechtszaak aanspant tegen OpenAI en Altman persoonlijk aansprakelijk stelt. "Ze hebben winst verkozen boven publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet", aldus procureur-generaal James Uthmeier van Florida. 200 gesprekken In de aanklacht wordt verwezen naar een aanslag op de Florida State University vorig jaar april, waarbij twee mensen werden gedood en zes anderen gewond raakten. De 20-jarige schutter vroeg de chatbot om advies voordat hij begon te schieten op de campus. Zo gaf ChatGPT advies over welk type wapen hij kon gebruiken, welke munitie bij welk wapen paste en welk wapen effectief zou zijn op korte afstand. Ook zou de chatbot advies hebben gegeven over waar en wanneer de meeste mensen zich op de campus zouden bevinden. Hij zou zeker 200 gesprekken met ChatGPT hebben gevoerd. Geweld aanmoedigen In de 83 pagina's tellende aanklacht verwezen de aanklagers naar een andere zaak in Florida. Een man die wordt verdacht van de moord op twee promovendi aan de University of South Florida, vroeg dagen vรณรณrdat zij verdwenen aan ChatGPT: "Wat gebeurt er als een mens in een zwarte vuilniszak wordt gestopt en in een vuilcontainer wordt gegooid?" De chatbot antwoordde daarop dat dat gevaarlijk klinkt. "Hoe zouden ze dat te weten komen?", was zijn vervolgvraag. De aanklagers beschuldigen OpenAI een product op de markt te hebben gebracht dat schade, zoals zelfverminking en geweld, faciliteert en aanmoedigt. Intern alarm Ook vinden de aanklagers dat OpenAI en Altman commercieel gewin boven veiligheid zetten. Zo zeggen ze dat het techbedrijf waarschuwingen van experts binnen en buiten het bedrijf negeerde. Zo sloegen in aanloop naar een schietpartij in Canada medewerkers van OpenAI intern alarm over de interactie van de tiener met ChatGPT. Bij de aanslag op 10 februari werden in de provincie Brits-Columbia vijf leerlingen en een lerares op een middelbare school gedood. Eerder had de 18-jarige schutter, Jesse van Rootselaar, al haar moeder en stiefbroer gedood. Grote schietpartijen komen zelden voor in Canada, in tegenstelling tot buurland VS. Bedrijf wijst op hulpadvies De staat Florida wil dat OpenAI ook stopt met het verzamelen van gegevens van kinderen onder de 13 jaar zonder daarvoor toestemming te vragen van hun ouders. OpenAI laat in een reactie weten dat de chatbot herhaaldelijk gebruikers adviseert om hulp te zoeken in de echte wereld, bijvoorbeeld via professionals in de geestelijke gezondheidszorg. Ook verwijst het bedrijf naar maatregelen die zijn genomen om jonge gebruikers te beschermen, zoals leeftijdsverificatie en monitoringopties voor ouders. Het tekstprogramma ChatGPT is het populairste product van OpenAI en heeft volgens Altman wekelijks 900 miljoen gebruikers. Altman was in 2015 samen met techondernemer Elon Musk een van de oprichters van OpenAI. Ook andere AI-bots, zoals Character AI en Google-chatbot Gemini, liggen regelmatig onder vuur van het aanzetten van gebruikers om zichzelf of anderen iets aan te doen.
Een nieuwe genoomtest kan ertoe leiden dat mensen met borstkanker minder vaak onnodig chemotherapie moeten ondergaan. Dat blijkt uit een onderzoek onder leiding van University College London. Zaterdag is het onderzoek gepresenteerd op het jaarlijkse congres van de American Society of Clinical Oncology in Chicago, de grootste conferentie over kanker ter wereld. Meer dan 4000 patiรซnten die recent werden gediagnosticeerd met hormoonpositieve borstkanker, de meest voorkomende vorm van borstkanker, deden mee. Ze kwamen uit het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zweden, Australiรซ, Nieuw-Zeeland en Thailand en waren tussen de 40 en 60 jaar oud. De deelnemers werden ingedeeld in twee groepen, waarbij de ene groep chemotherapie en hormoonbehandeling kreeg en de andere groep de genetische Prosigna-test. Die analyseert vijftig genen uit het tumorweefsel en bepaalt op basis daarvan hoe groot het risico is van terugkeer van borstkanker. Patiรซnten die hoog scoorden op de test kregen chemo- en hormoontherapie, mensen met een lage score kregen alleen hormoontherapie. De uitkomsten waren vrijwel gelijk te zijn: bijna 95 procent van de proefpersonen die chemo kregen was na vijf jaar in leven en kankervrij, tegenover bijna 94 procent van de groep die geen chemo kreeg. Daaruit concluderen de onderzoekers dat patiรซnten met een lage risicoscore vaker chemotherapie kunnen overslaan. Ook voor jongere vrouwen In Nederland worden de gentesten voor het bepalen van de vervolgbehandeling voor borstkanker al langer gebruikt. De zogenoemde MammaPrint en Oncotype DX-testen worden in Nederland het meest ingezet, aanvullend op de standaardrisicoschatting. Sinds 2023 worden die twee testen ook vergoed. Ze zijn volgens oncologisch chirurg Caroline Drukker vergelijkbaar met de Prosigna-test. Wat nieuw is, zegt Gabe Sonke, oncoloog in het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam en aanwezig bij de presentatie van het onderzoek in Chicago, is dat de onderzoekers nu ook voor jongere vrouwen tussen 40 en 50 jaar laten zien dat de test goed werkt. Dat is goed nieuws, aangezien de andere gentesten uitsluitend gebruikt worden voor vrouwen boven de 50. Door de test zouden dus ook jongere vrouwen vaker chemotherapie kunnen mijden. Sonke verwacht dat de testen op termijn ook naar Nederland komen. "Onder voorwaarde dat dit ook vergoed gaat worden", voegt hij daaraan toe. Heftige bijwerkingen Wel plaatst hij de kanttekening dat de onderzoeksgroep ovariรซle suppressie-medicijnen gebruikte. Deze medicijnen zorgen ervoor dat de eierstokken geblokkeerd worden, waardoor de productie van oestrogenen wordt gestopt. Als bijwerking: de overgang. "Acuut in de overgang komen, kan veel impact hebben", zegt Sonke. Sommige mensen stoppen met de medicijnen vanwege de heftige klachten van de overgang. Tegelijkertijd benadrukt de oncoloog dat chemotherapie ook leidt tot heftige en soms blijvende bijwerkingen, zoals haaruitval, misselijkheid, geheugenproblemen en vermoeidheid. Daarom is het volgens hem belangrijk dat de voor-en nadelen goed worden besproken met de patiรซnt. Heel mooi resultaat Op dit moment krijgen veel patiรซnten 'overbodige' chemotherapie. "We weten dat chemotherapie als aanvulling op een operatie voor zo'n 5 tot 10 procent van de mensen met borstkanker zorgt voor genezing", zegt Sonke. "We weten alleen nog niet genoeg voor wie het helpt om te genezen. Juist daarvoor helpen dit soort testen." Chirurg Drukker benadrukt dat sinds de invoering van de MammaPrint en Oncotype DX-testen de hoeveelheid "onnodige chemo" is teruggedrongen. "De vraag is of deze test dat nog verder kan doen." Dat lijkt zo te zijn, omdat het onderzoek uitwees dat de test ook voor jongere vrouwen werkte. Daarbij moet wel kritisch worden blijven gekeken naar voor wie het testen zin heeft en voor wie niet. Een woordvoerder van het KWF noemt het "een heel mooi resultaat en een mooi voorbeeld van behandeling op maat. Of in dit geval: een behandeling niet geven als het niet hoeft." In Nederland worden er jaarlijks ruim 17.500 mensen met borstkanker gediagnosticeerd, volgens het Integraal Kankercentrum Nederland. Het is onder vrouwen de meest voorkomende kankersoort.
De VS begon de oorlog met de belofte om Iran tot vergaande concessies te dwingen. Maar nu er een conceptakkoord op tafel ligt, lijkt vooral Teheran veel van zijn belangrijkste eisen overeind te houden. Een definitieve overeenkomst is nog ver weg. Op cruciale onderdelen liggen beide landen nog mijlenver uit elkaar. Bovendien waarschuwen politici in Teheran dat de recente vooruitgang niet moet worden overschat. Het proces blijft kwetsbaar en omkeerbaar. Wat staat er in het conceptakkoord? Volgens diplomaten gaat het voorlopig om een raamwerk dat ruimte moet creรซren voor verdere onderhandelingen. Het voorstel bevat onder meer een tijdelijk niet-aanvalsverdrag tussen Washington en Teheran. Gedurende zo'n zestig dagen zouden beide landen afzien van militaire aanvallen, terwijl verder wordt onderhandeld over veel moeilijkere dossiers, zoals het nucleaire programma van Iran, sancties en de toekomst van de Straat van Hormuz. De zeestraat zou geleidelijk worden heropend voor scheepvaartverkeer. Ook wordt gesproken over toegang van Iran tot de helft van zijn bevroren buitenlandse tegoeden, die naar schatting in totaal zo'n 24 miljard dollar bedragen. Opvallend is verder het idee van een internationaal investeringsfonds voor de wederopbouw van Iran. Volgens Iraanse bronnen van The New York Times zou dat fonds uiteindelijk kunnen oplopen tot 300 miljard dollar, een bedrag dat nog niet is bevestigd door andere betrokkenen. De meest gevoelige kwestie, Irans verrijkt uranium, wordt doorgeschoven naar een volgende onderhandelingsronde. Vanuit Teheran gezien: een verrassend sterke positie Toen de oorlog in februari begon, waren de Amerikaanse eisen veel verdergaand. Washington wilde vrije scheepvaart door de Straat van Hormuz, een einde aan het Iraanse nucleaire programma en zware beperkingen op de regionale invloed van Iran. Sommige Amerikaanse politici spraken zelfs openlijk over regimeverandering. Geen van die doelen is voorlopig bereikt. Iran behoudt volgens de huidige voorstellen controle over zijn nucleaire infrastructuur. De verrijking zou hooguit tijdelijk worden bevroren. Ook blijft het voorlopig onduidelijk wat er uiteindelijk gebeurt met de bestaande uraniumvoorraad. Voor veel Iraanse politici is dat cruciaal. De oorlog draait voor hen niet in de eerste plaats om sancties of kernenergie, maar om afschrikking en veiligheid - een garantie dat de VS niet opnieuw militair zal ingrijpen. Volgens Ali Hashem, Iran-expert en onderzoeker bij Lancaster University, verklaart dat ook waarom Iran weinig haast maakt. "In Teheran leeft de overtuiging dat een akkoord pas waarde heeft als het echt veiligheid en economische verlichting oplevert. Daarom probeert Iran eerst tastbare stappen te zien, zoals toegang tot bevroren tegoeden en verlichting van de blokkade, voordat het verdergaande concessies doet." Die benadering verklaart waarom Iran het proces bewust lijkt te vertragen. "In Iran geldt รฉรฉn principe: niets is overeengekomen totdat alles is overeengekomen", zegt Hashem. "Daarnaast wil ayatollah Mojtaba Khamenei dat alle belangrijkste machtscentra, van hervormers tot hardliners, achter het akkoord staan. Dat maakt de besluitvorming trager, maar moet voorkomen dat een deal later van binnenuit wordt ondermijnd." In de schaduw van Obama Trump kan wijzen naar de opening van de Straat van Hormuz en een tijdelijke bevriezing van delen van het Iraanse nucleaire programma. Maar vergeleken met het akkoord dat zijn voorganger Obama in 2015 sloot over het nucleaire programma van Iran, is de opbrengst nihil. Destijds exporteerde Iran vrijwel zijn volledige voorraad verrijkt uranium, schroefde het zijn nucleaire programma fors terug en accepteerde het vergaande internationale inspecties. Nu lijkt Teheran zijn nucleaire infrastructuur grotendeels te behouden en hooguit tijdelijk te stoppen met verrijken. Dat is politiek ongemakkelijk voor Trump, die zich in 2018 juist terugtrok uit Obama's nucleaire akkoord omdat het volgens hem niet streng genoeg was. Het echte gevecht moet nog beginnen Juist dit gebrek aan een tastbare overwinning maakt veel diplomaten weinig optimistisch over een snel einde aan de oorlog. Er is nog geen akkoord over de definitieve toekomst van het nucleaire programma, de omvang van de sanctieverlichting of de rol van Iran in de regio. Hashem wijst erop dat ook de situatie in Libanon nadrukkelijk deel uitmaakt van de Iraanse eisen. "Teheran ziet de veiligheid van Hezbollah en een einde aan het Israรซlische offensief in Libanon als onderdeel van een breder regionaal akkoord." Het grootste obstakel blijft echter het wederzijdse wantrouwen. Vooral in Teheran overheerst de vraag niet zozeer of een deal mogelijk is, maar of Washington zich er deze keer aan zal houden. Zelfs als Trump groen licht geeft, eindigt deze oorlog dus niet automatisch met een duurzame vrede. Het huidige voorstel lijkt daarom meer op een soort pauze, terwijl de belangrijkste punten onopgelost blijven.
Dementia cost Dutch society an estimated โฌ31.8 billion last year, according to healthcare economist Robbert Huijsman of Erasmus University in a study commissioned by Alzheimer Nederland.