ASML staff threaten boycott over Elon Musk invitation
Staff at chip machinery maker ASML are threatening to boycott a company conference after it invited Elon Musk to give...
🇳🇱 네덜란드 · "TAT" · 총 177건
필터 보기현재 지수
50.0
0 = 부정 우세
50 = 중립
100 = 긍정 우세
최근 7일 기준 530건을 분석한 결과, 뉴스 심리지수는 50.0(균형)입니다. 긍정 0건(0.0%)·중립 530건(100.0%)·부정 0건(0.0%)이며, 중립 비중이 뚜렷하게 높습니다. 성향 지수는 종합 0.0(중도 균형)입니다.
Staff at chip machinery maker ASML are threatening to boycott a company conference after it invited Elon Musk to give...
In India heeft de leider van de piepjonge en razendpopulaire Kakkerlakken-beweging voor het eerst een protest aangevoerd tegen de regering. Oprichter Abhijeet Dipke (30) kwam vanochtend vanuit de Verenigde Staten aan in de hoofdstad New Delhi. Hij voegde zich meteen bij de betogende menigte. "Kakkerlakken zijn niet bang en ze gaan ook niet dood", riep hij aanhangers toe. Aanhangers van de beweging, die tot vandaag vooral online actief was, demonstreren tegen de corruptie in India. Aanleiding is een grote fraudezaak rond het toelatingsexamen voor medische opleidingen. De beweging stelde daarom een ultimatum voor het vertrek van de minister van Onderwijs. Die heeft dat laten passeren. Inmiddels zijn nieuwe protesten aangekondigd. Met dit eerste grote protest wil de Kakkerlakken-beweging vooral laten zien dat ze de aantallen hebben om serieuze druk uit te oefenen op de Indiase regering. In enkele dagen trok de beweging op Instagram zo'n 22 miljoen volgers. Van het internet naar de straat Sarthak Bagchi promoveert aan de Universiteit Leiden op Indiase politiek en noemt de Kakkerlakken nu meer een online fenomeen dan een beweging. "Maar het is ze in ieder geval al gelukt om een persconferentie te geven in de aanloop naar dit protest. Dat is iets wat de premier van dit land nog nooit heeft gedaan." Abhijeet Dipke was er vooraf zeker van dat hij opgepakt zou worden zodra hij voet op Indiase grond zou zetten. Dat gebeurde niet. Hij werd wel opgewacht, maar kreeg van agenten in burgerkleding te horen dat hij zijn protest in het centrum van New Delhi kon doorgaan. Met in de hand een biografie van Bhimrao Ambedkar, de ontwerper van Indiase grondwet, stapte hij vervolgens het vliegveld uit. 'Bedreiging nationale veiligheid' Online heeft Dipke nu met zijn satirische beweging meer dan twee keer zoveel volgers als regeringspartij BJP. Bij de Indiase regering leidt de populariteit tot onrust. Platform X is gesommeerd het profiel van de beweging te blokkeren. Die zou een bedreiging zijn voor de nationale veiligheid. "Ze begrijpen de kracht die studentenprotesten kunnen hebben als ze echte klachten die onder de bevolking leven vertegenwoordigen", zegt Bagchi. Rond het protest van vandaag was de sfeer gespannen. Dipke wil laten zien dat zijn online satire sterk genoeg is om mensen te motiveren fysiek de straat op te gaan. De Indiase overheid daarentegen wil voorkomen dat de vonk die online begonnen is niet uitgroeit tot een vurige Gen-Z beweging, zoals in buurlanden Bangladesh en Nepal. Daar leidden protesten uiteindelijk tot de val van de regering. Dipke studeert aan een universiteit in Boston en werkte eerder als communicatiestrateeg voor de Aam Aadmi Partij. Die komt ook voort uit een anti-corruptiebeweging en groeide uit tot een politiek alternatief voor traditionele partijen. Hij weet dus hoe je jongeren online mobiliseert, maar de impact die hij met één bericht heeft gehad, kon hij ook niet voorspellen. Vanuit Boston reageerde Dipke halverwege mei met een bericht op sociale media op een uitspraak van het Indiase hooggerechtshof. Daarin noemde de rechter jongeren zonder opleiding of baan die zich bezighouden met activisme of journalistiek kakkerlakken en parasieten. "Het is zorgelijk dat een rechter op deze manier Indiase burgers ontmenselijkt met deze taal waarvan we historisch weten dat het veel schade kan aanrichten", zegt Bagchi. Dipke draaide in zijn bericht de negatieve lading ervan om en vroeg zich af wat er gebeurt als de kakkerlakken samenkomen. Zo ontstond de satirische Cockroach Janta Party. De toevoeging Janta Party, of JP (Volkspartij), is een knipoog naar de regerende BJP. De satirische beweging speelt zo in op de onvrede die er onder jongeren leeft over het gebrek aan banen en opleidingsplekken in India. Grote eisen Een voorbeeld daarvan is de toelatingstest voor medische opleidingen. Omdat er maar enkele duizenden plekken beschikbaar zijn, hangt voor de ruim twee miljoen studenten heel veel af van deze test, waarvoor ze soms maanden dag en nacht leren. Maar dit jaar werd de uitslag nietig verklaard omdat er gefraudeerd zou zijn. Bij enkele studenten kwam de klap dat hun harde werk voor niets is geweest zo hard aan, dat ze kozen voor zelfdoding. De Kakkerlakken-beweging vraagt daarom om het vertrek van minister van Onderwijs. Het lijkt vooralsnog de meest haalbare van de punten die de beweging tot nu toe geformuleerd heeft. Want voor grote aanpassingen in de Indiase media, of nieuwe wetgeving rondom banen van oud-rechters, heeft deze beweging nog niet genoeg politieke druk. Als het protest van vandaag uitgroeit tot een echte beweging, kan dat wel veranderen.
The number of Russian-owned companies in the Netherlands has dropped sharply over the past decade, falling from 80 in 2014 to 25 in 2024, according to data from Statistics Netherlands (CBS).
Nieuwsuur deed onderzoek naar de zeven belangrijkste Nederlandse webwinkels die anti-azc-merchandise verkopen. De drie shops met de meeste volgers herplaatsen ook video's over remigratie en neonazi's. Redacteur Mitchell van de Klundert vertelt in de podcast hoe het hem en zijn collega's opviel hoeveel merchandise er zichtbaar is bij anti-azc-demonstraties, meer dan bij andere betogingen. Ze besloten onderzoek te doen naar de wereld achter die stickers, truien en vlaggen. Luisteren? Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! Veel van de webshops, of de eigenaren ervan, zijn ook actief op sociale media. De drie shops met de meeste volgers herplaatsen bijvoorbeeld video's over remigratie, neonazi's en geweld bij protesten in binnen- en buitenland. Volgens criminologe Elanie Rodermond van de Vrije Universiteit spelen de verkopers daarmee een belangrijke rol in het normaliseren van extreme denkbeelden. "Als zulke ideeën mainstream worden, wordt de drempel lager om ze te uiten en voor sommigen ook om ze verder te verspreiden." Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Rosanne Sies Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
Onderzoekers van de TU Delft halen hun inspiratie voor het ontwerp van drones uit de natuur. Hun nieuwste ontwerp is gebaseerd op vliegende eekhoorns: dieren die tijdens hun zweefvlucht hun hele lichaam gebruiken om te sturen en daardoor extreem wendbaar zijn. De zogenoemde SquirrelDrone is ontwikkeld op basis van onderzoek naar vliegende eekhoorns en koeskoezen, een soort buideldieren. Anders dan traditionele vliegtuigen of drones met vaste vleugels, kan het toestel tijdens de vlucht zijn vorm veranderen. Dat gebeurt door bewegingen van de voor- en achterpoten, de ruggengraat, de staart en een flexibel membraan dat vergelijkbaar is met de vlieghuid van de onderzochte dieren. Volgens de onderzoekers levert dat voordelen op voor de wendbaarheid, manoeuvreerbaarheid en stabiliteit van het toestel. Uit windtunneltesten en proefvluchten blijkt dat verschillende lichaamsbewegingen elk op hun eigen manier bijdragen aan de vliegprestaties, schrijven ze in Nature Communications. Uitdagend proces Bij door de natuur geïnspireerde drones kijken ontwikkelaars vooral naar vogels. Maar voor dit project keek de TU Delft juist naar zwevende zoogdieren, zegt onderzoeker Salua Hamaza. "Zwevende zoogdieren sturen hun vlucht op een andere manier. Zij gebruiken hun volledige lichaam als één geïntegreerd aerodynamisch systeem." De onderzoekers ontwikkelden vier prototypes van de eekhoorndrone. Omdat het toestel voortdurend van vorm verandert, vergde het testen volgens de makers een andere aanpak dan bij conventionele vliegtuigen. "We konden hem niet beoordelen zoals een conventioneel vliegtuig met vaste vleugels", zegt promovendus Liming Zheng. Rechtstreeks terugkeren De ontwikkeling van de SquirrelDrone staat niet op zichzelf. De TU Delft presenteerde vorige maand nog Bee-Nav, een navigatiesysteem voor drones dat is geïnspireerd op honingbijen. Veel autonome drones gebruiken gedetailleerde kaarten van hun omgeving om de weg te vinden. Dat kost relatief veel rekenkracht en geheugen. Honingbijen laten volgens onderzoekers zien dat het ook anders kan. Ondanks hun kleine hersenen kunnen ze grote afstanden afleggen en toch terugkeren naar hun nest. "We waren gefascineerd door het feit dat honingbijen ver van huis kunnen vliegen via kronkelende routes, maar toch bijna rechtstreeks terugkeren", zei Guido de Croon, hoogleraar bio-geïnspireerde AI voor drones aan de TU Delft daar eerder over. Bekijk hier een filmpje over Bee-Nav: Biologen hebben aangetoond dat bijen voor de terugweg vertrouwen op odometrie. Dat is een techniek waarmee een dier, robot of voertuig bijhoudt hoe ver en in welke richting het zich heeft verplaatst door de eigen bewegingen te meten. Bijen gebruiken een soort ingebouwde afstands- en richtingmeter, gebaseerd op wat ze onderweg zien. De Bee-Nav-drone leert eerst de omgeving rondom zijn thuisbasis kennen tijdens een korte leervlucht. Daarna kan hij zelfstandig navigeren met behulp van een klein digitaal brein. Kasinspecties Bij een test op drone-onderzoekscentrum in Valkenburg vloog een drone met het navigatiesysteem meer dan 600 meter van zijn startpunt weg en wist vervolgens zelfstandig terug te keren. Volgens de onderzoekers kunnen dergelijke systemen in de toekomst bijvoorbeeld worden ingezet voor het monitoren van gewassen in kassen of voor inspecties op locaties waar gps niet beschikbaar is.
Genoeg is genoeg. Ten minste, dat zegt de provincie Zeeland over het aantal minicampings, vakantiehuisjes en B&B's aan de Zeeuwse stranden. In de strijd tegen 'verstening' en 'verroompottisering' van de kust is gisteren een voorstel voor een strenger toerismebeleid aangenomen. Dat is tegen het zere been van de kustgemeenten, die liever hadden vastgehouden aan hun eigen regels. Bij de provincie zijn al langer zorgen over de bebouwing aan de kust, waarbij campingplaatsen worden opgekocht door projectontwikkelaars om op die locaties vakantiehuizen neer te zetten. Om meer grip te krijgen op de hoeveelheid vakantieverblijven, kwam het provinciebestuur met een tienstappenplan. Dat plan werd gisteren door een grote meerderheid van de Provinciale Staten aangenomen, meldt Omroep Zeeland. In het plan staat onder meer dat er een stop gaat komen op nieuwe minicampings en dat andere nieuwe vormen van logies straks niet meer zijn toegestaan. Tegelijkertijd moeten de verblijven eerlijker worden verdeeld over de provincie. Daarom mogen nieuwe campings in de gemeenten zonder kust nog wel, maar met maximaal vijftien plekken. Verdwenen campings Hoewel het plan door een ruime meerderheid werd gesteund, dienden de SGP, VVD, BBB en SP vooraf nog een motie in waarin zij Gedeputeerde Staten oproepen meer te doen om de 'verstening' van campings tegen te gaan. De motie werd door een ruime meerderheid van de Provinciale Staten gesteund. De fracties stellen in hun motie dat er in Zeeland sinds 2012 al ruim zeventig campings zijn verdwenen en dat daar vakantieparken met huisjes voor in de plaats zijn gekomen. "Hierdoor komt de diversiteit van het recreatieve aanbod onder druk te staan." Overbodige wervelwind Daarom willen de Statenleden dat het provinciebestuur onderzoekt of en op welke wijze gemeenten met hun omgevingsplannen opkoop en omvorming van campings kunnen voorkomen. Ook willen ze dat het provinciebestuur bij het uitwerken van het nieuwe provinciale beleid kijkt of daarin zogeheten instructieregels voor gemeenten opgenomen kunnen worden. Die regels zouden moeten helpen om verdere verstening te voorkomen. "Dit is niet om de gemeente te overrulen, maar om ernaast te gaan staan", zei SGP-Statenlid Harold van de Velde. De kustgemeenten Schouwen-Duiveland, Noord-Beveland, Veere, Vlissingen en Sluis zijn niet te spreken over het plan van de provincie. Zij hebben hun eigen beleid en regels als het gaat om vakantieverblijven. In sommige gevallen heeft het jaren geduurd voordat die regels zijn opgesteld. "Wij hebben dat extra beleid eigenlijk niet nodig", zei wethouder John de Jonge van Veere namens alle kustgemeenten deze week tegen de Omroep Zeeland. De gemeenten zien het plan van de provincie als een overbodige wervelwind, die volgens hen kan tot leiden tot verwarring, juridische problemen en extra kosten. Eigen beleid De kustgemeenten stuurden twee bezwaarbrieven naar de provincie. Beide hadden ze dezelfde boodschap: we zijn bezorgd. Natuurlijk begrijpen ze dat er grip op de groei moet komen, schrijven ze, maar laat ons dat op onze eigen manier doen. "Onze zorg is dat de provincie het beeld lijkt te hebben dat wij als kustgemeenten niks hebben gedaan daar grip op te krijgen", zegt De Jonge. "Maar wij zijn daar elk op onze eigen manier heel druk mee geweest." De gemeenten willen uit kunnen gaan van hun eigen beleid, maar dat argument ging er niet in bij de Statenleden, bleek tijdens de Statenvergadering. "Ze hebben hun eigen beleid, maar we zien dat ze zich nog niet kunnen wapenen", stelde Marco de Theije van de BBB. Ger van Unen van de SP sloot zich daarbij aan. "Wat er nodig is, gaat veel verder dan de horizon van één wethouder."
Rapper en muziekproducent Ye, voorheen Kanye West, treedt vandaag en maandag op voor tienduizenden bezoekers in het Gelredome in Arnhem. Het is zijn eerste Europese optreden sinds 2014 en meteen ook zijn enige concertreeks hier. De 48-jarige Amerikaan zou komende tijd ook optreden in Frankrijk, Zwitserland, Polen, Italië en op Wireless, het grootste hiphopfestival van Londen. Maar al die concerten vielen in het water vanwege Ye's omstreden reputatie. De controverse rond Ye heeft alles te maken met antisemitische en naziverheerlijkende uitspraken die hij in het verleden heeft gedaan. Zo zei hij in een interview in 2022 dat hij van Hitler hield, noemde hij zichzelf een nazi, bracht hij het nummer Heil Hitler uit en verkocht hij T-shirts met hakenkruizen. Verder beweerde hij acht jaar geleden dat "400 jaar slavernij een keuze was" en droeg hij een T-shirt met de racistische leus 'White Lives Matter'. Museum bezoeken Ook in Nederland is sinds de aankondiging van Ye's concertreeks veel te doen over zijn komst. Een meerderheid van de Tweede Kamer wilde de rapper weren en het Centraal Joods Overleg (CJO) stapte naar de rechter omdat de organisatie vindt dat zijn optredens zorgen voor een onveilig gevoel, met name voor Joodse Nederlanders. De Arnhemse burgemeester Marcouch, die het concert niet kon verbieden, wil morgen samen met de rapper naar het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam, meldde de Volkskrant vanochtend. Zo zou Ye kunnen kennismaken met de Joodse geschiedenis in Nederland. Auto-ongeluk In 2023 bood de rapper op X de Joodse gemeenschap in het Hebreeuws zijn excuses aan voor zijn uitspraken. Begin dit jaar schreef hij een open brief aan The Wall Street Journal. Daarin excuseerde hij zich naar de zwarte en Joodse gemeenschap. "Ik hou van Joodse mensen", beweerde Ye. Zelf zei West dat zijn uitlatingen voortkwamen uit een bipolaire stoornis, die zou zijn ontstaan na een auto-ongeluk in 2002. Door die psychische stoornis voelen mensen zich afwisselend onoverwinnelijk en diep zwartgallig, en in een manische toestand is de rem eraf. 'Uitlatingen zijn verschrikkelijk' Voor Ye-fans in Nederland leidt zijn komst tot een ingewikkeld dilemma. Zij willen de artiest graag een keer live zien optreden, maar zijn het niet eens met de pijnlijke en negatieve manier waarop Ye de aandacht naar zich toe weet te trekken. De 25-jarige Willem luistert al tien jaar naar de muziek van Ye, maar vindt zijn uitlatingen "verschrikkelijk" en begrijpt dat mensen zich erdoor gekwetst voelen. Toen het concert werd aangekondigd, had hij zijn twijfels of hij ernaartoe moest gaan. "Ik wist ook niet of het überhaupt door zou gaan. Iedere keer zegt hij weer debiele dingen." "Ik had hem na zijn uitspraken al afgeschreven", zegt hij. Die uitlatingen stralen volgens hem af op zowel de muziek als de mensen die er graag naar luisteren. Toch gaat hij naar het concert. "Ik ga voor de muziek, niet voor West als persoon." Provocerend gedrag In zijn teksten gaat Ye aan de haal met zijn stoornis en zet hij die ook in voor zijn merknaam. Hij noemde het een superkracht en op zijn album Ye (2018) stond prominent de tekst "I hate being Bi-Polar - it's awesome". Willem is enigszins gerustgesteld door de concerten in de VS en Turkije, die hij online heeft gezien. Daarin is Ye te zien die optreedt op een wereldbol en zich niet antisemitisch uitlaat. Als de artiest zich in Arnhem toch op zulke wijze uitlaat? "Dan zijn wij de eersten die weglopen", zegt Willem. Ye kent een geschiedenis van onbegrijpelijk en provocerend gedrag. Zoals in 2009, toen hij uit protest het podium bestormde tijdens een dankwoord van Taylor Swift. Hij vond dat Beyoncé de prijs had moeten winnen. En in 2020 stelde hij zich verkiesbaar voor het Witte Huis, zonder echt moeite te doen op de stemformulieren te komen. In interviews en op sociale media houdt Ye vaak onsamenhangende en ongefilterde betogen. Muziekgenie Voor de 23-jarige Jens was het lange tijd onzeker of Ye nou echt naar Nederland zou komen, gezien alle afzeggingen. Ook hij krabde zich elke keer weer achter de oren wanneer Ye weer "iets debiels" zei. Maar toen hij online beelden van zijn show zag, leek het hem toch tof om erbij te zijn. Uiteindelijk hebben zijn vrienden als verjaardagscadeau tickets voor hem gehaald, en wel voor de Golden Circle, de plekken waar je het dichtst bij Ye staat. "Het is zo'n grote artiest en producent, en voor de hiphop een van de grootste muziekgenieën. Maar aan de andere kant is hij niet mediagetraind en een mafkees", zegt hij. Hij verwijst naar Ye-concerten in de VS waarbij de rapper soms niet kwam opdagen. "We moeten zijn uitspraken niet goedkeuren, maar er is wel genoeg over gezegd", concludeert Jens. Hij ziet dat Ye pogingen doet om dit hoofdstuk af te sluiten. "Ook andere artiesten proberen dit, dus waarom met twee maten meten?"
De Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un heeft een oorlogsschip geïnspecteerd tijdens zeetests, nadat datzelfde schip vorig jaar nog zwaar beschadigd raakte bij een mislukte tewaterlating. Volgens persbureau AP presenteerde Noord-Korea beelden waarop Kim samen met zijn dochter Kim Ju-ae, die in staatsmedia steeds prominenter optreedt, de tests bijwoont. Kim riep daarbij op tot een snelle uitbreiding van de marinecapaciteit, inclusief een "nucleair bewapende marine" die volgens hem overal en op elk moment een "dodelijke slag" kan toebrengen aan vijanden, zowel boven als onder water. De inspectie komt op een moment van oplopende geopolitieke spanningen in de regio en kort voor een gepland bezoek van de Chinese leider Xi aan Noord-Korea. Volgens AP onderstreept dat bezoek de pogingen van Peking om de banden met Pyongyang verder aan te halen. Noord-Korea heeft tegelijkertijd zijn militaire samenwerking met Rusland uitgebreid, onder meer rond de oorlog in Oekraïne. De Kang Kon is een van de nieuwe torpedojagers die Noord-Korea vorig jaar presenteerde als onderdeel van een moderniseringsprogramma van de marine. Dat programma liep flinke imagoschade op door een mislukte tewaterlating in mei 2025 in de noordelijke havenstad Chongjin. Toen ging het mis tijdens een ongebruikelijke zijwaartse tewaterlating. Een methode die nog niet eerder op die schaal was toegepast in Noord-Korea. Het schip raakte uit balans en liep zware schade op, waarna het deels op zijn zij in het water en deels op de kade terechtkwam. Zuid-Koreaanse bronnen spraken destijds over mogelijke structurele schade en gaten in de romp. Kim Jong-un reageerde woedend op het ongeluk en zou het hebben bestempeld als een "criminele daad". Meerdere mensen werden opgepakt, waaronder ingenieurs en administratief personeel van de scheepswerf in Chongjin. Geheime onderwaterwapens Noord-Korea stelde aanvankelijk dat de schade beperkt zou zijn en dat reparatie binnen tien dagen mogelijk was, maar internationale deskundigen noemden dat onrealistisch en spraken eerder over maanden tot een jaar herstel. Latere satellietbeelden toonden het schip grotendeels op zijn zij, deels afgedekt met zeil om technische details te verbergen. Hoewel het schip nu gerepareerd lijkt te zijn en opnieuw proefvaarten uitvoert, blijven er internationaal twijfels bestaan over de volledige operationele gereedheid. Volgens Noord-Koreaanse staatsmedia is de marine een belangrijk onderdeel van een nieuw defensieplan, waarin onder meer grotere torpedojagers en zogenoemde "geheime onderwaterwapens" worden ontwikkeld.
Bij een Israëlische aanval op het zuiden van Libanon zijn meerdere strijdkrachten van het Libanese leger om het leven gekomen, melden het Libanese leger en het nationale persbureau NNA. Er is niet bekendgemaakt hoeveel militairen er in totaal zijn gedood bij de aanval. Volgens het persbureau was de aanval gericht op een militair voertuig met daarin een generaal en zijn chauffeur op een weg bij de stad Nabatiye. Het leger spreekt van een "barbaarse aanval tegen de achtergrond van de voortdurende Israëlische agressie tegen Libanon en diens volk". De aanval op het Libanese leger is een opmerkelijke schending van het pas overeengekomen bestand tussen Libanon en Israël. Dat bestand werd al geregeld geschonden door het Israëlische leger, maar eerdere aanvallen op Libanon waren volgens het leger gericht op de Libanese militie Hezbollah. Schending bestand Het pro-Iraanse Hezbollah mengde zich in de oorlog in het Midden-Oosten nadat dit voorjaar bij Israëlisch-Amerikaanse aanvallen de Iraanse ayatollah Khamenei werd gedood. Bij gesprekken over het eerste bestand tussen Israël en Libanon, dat medio april inging, zat Hezbollah niet aan tafel. Ook bij het maken van nieuwe afspraken over een staakt-het-vuren was Hezbollah niet betrokken. Afgesproken daarbij is dat het Libanese regeringsleger de controle over het Libanese grondgebied zal hebben en dat daarbij "niet-statelijke actoren" worden uitgesloten. Daarmee wordt gedoeld wordt op het door Iran gesteunde Hezbollah. De militie is niet van plan om de wapens neer te leggen en stelde eerder dat de Libanese regering te veel op de hand van de VS zou zijn. Volgens Hezbollah-leider Naim Qassem zou ontwapening neerkomen op overgave aan Israël. Nieuwe aanval Ondertussen heeft het Israëlische leger nieuwe aanvallen aangekondigd op vijf dorpen in het zuiden van Libanon. Inwoners zijn opgeroepen hun dorpen te verlaten. De aanvallen zijn volgens het leger gericht op Hezbollah-doelen in de doorgeschoven 'evacuatiezone', zoals Israël het noemt. Inwoners uit steeds meer dorpen en steden worden door het Israëlische leger opgeroepen om verder naar het noorden te evacueren.
In Australië zijn er zorgen over het aantal konijnen dat exponentieel toeneemt, terwijl de belangrijkste manier om de opmars van de invasieve diersoort te beperken niet meer werkt. Deskundigen luiden de noodklok. "Als we niets doen, verliezen we voorgoed unieke Australische dieren en planten", waarschuwt Heidi Kleinert. Ze is de nationale coördinator konijnenbestrijding bij het Centre for Invasive Species Solutions, een Australische non-profitorganisatie. Ook de gevolgen voor de economie zijn groot. Konijnen kosten de agrarische industrie ruim 150 miljoen euro per jaar. Maar dat bedrag kan volgens deskundigen oplopen tot 1,2 miljard euro per jaar als de plaag niet wordt aangepakt. Van 2 naar 184 konijnen in anderhalf jaar tijd Konijnen hebben zich in de afgelopen decennia verspreid over driekwart van het Australische continent. In totaal zijn het er naar schatting zo'n 250 miljoen. Dat aantal loopt snel op, want ze planten zich razendsnel voort. Ze zijn al vruchtbaar als ze drie of vier maanden oud zijn. De draagtijd is zo'n 28 dagen en direct na de bevalling kan een vrouwtje weer zwanger raken. "Als je slechts twee konijnen hebt, vermenigvuldigen die zich zo snel dat je er na achttien maanden 184 hebt", zegt Kleinert. "We moeten er alles aan doen om ze tot het laatste konijn uit te roeien." De konijnenplaag in Australië begon meer dan 150 jaar geleden, toen de wilde konijnen uit Europa down under werden gebracht door Britse kolonisten. De dieren werden afgeschoten als hobby. Uit genetisch onderzoek blijkt dat bijna alle wilde konijnen afstammen van de eerste 24 voorouders die door een Britse landeigenaar werden vrijgelaten voor de konijnenjacht. Het konijn is niet de enige invasieve diersoort die tot problemen leidt in Australië. Zo veroorzaken ook muizen, herten, vossen, zwijnen en katten enorme schade. Maar konijnen spannen de kroon, stelt Kleinert. "Het konijn bedreigt 322 inheemse planten en dieren. Het is het meest schadelijke invasieve dier in Australië." Prooi voor katten en vossen Het konijn vreet weelderige Australische graslandschappen kaal en zorgt met alle holen voor bodemerosie. Bovendien ontstaat een soort domino-effect. Konijnen zijn een prooi voor andere invasieve dieren, zoals wilde katten en vossen. Meer konijnen betekent meer van deze dieren, die op hun beurt weer inheemse soorten bedreigen. Het hoogtepunt van de konijnenplaag was in de jaren 20 van de vorige eeuw. Toen waren er naar schatting 10 miljard konijnen in Australië. Jarenlang ging men het probleem te lijf door konijnen op grote schaal af te schieten en te vergiftigen. Geen gras meer Toch haalde dat vanwege de snelle voortplanting van de dieren maar weinig uit. "In het nationale archief zijn foto's te zien uit die tijd waarop de schade te zien is. Er is totaal geen gras meer op de weilanden, alleen stof", zegt Kleinert. "Boeren liepen weg van hun land omdat ze niet meer konden concurreren met konijnen die alles opvraten. Mensen werden verdreven en vegetatie werd verwoest." Daarom begonnen wetenschappers in 1950 met een experiment: er werd een zeer besmettelijk en dodelijk virus voor konijnen losgelaten. Het myxomatosevirus verspreidde zich razendsnel onder de wilde konijnen en bracht het aantal terug naar zo'n 100 miljoen. Het was lange tijd enorm effectief, maar op een gegeven moment raakten de dieren resistent tegen het virus. In de jaren 90 werd daarom een nieuw virus geïntroduceerd, en in 2017 nog een variant daarvan. Maar inmiddels zijn de meeste konijnen ook tegen dit virus resistent geworden. Een nieuw virus is nog niet gevonden. Daarom kijken wetenschappers ook naar andere, meer experimentele technieken. Zo wordt onderzoek gedaan naar genetische modificatie van konijnen, waardoor de vrouwtjes alleen nog maar mannelijke nakomelingen krijgen of onvruchtbaar worden. Weerstand tegen aanpak Maar financiering van onderzoek en andere methoden om de konijnenpopulatie in te dammen is een groot probleem, zegt Kleinert. De regering geeft systematisch minder geld uit. Sommige fondsen zijn zelfs volledig stopgezet. "Maar zelfs als we een grote zak geld hadden, hebben we nog zeker tien jaar nodig om onderzoek te doen naar een nieuw virus, het te ontwikkelen en toestemming te krijgen het te verspreiden onder de wilde konijnen", zegt Kleinert. Ook zorgt het aaibare imago van het konijn voor weerstand tegen de aanpak. "Maar als je echt van de natuur en van dieren houdt, zorg je er juist voor dat de konijnenpopulatie kleiner wordt", zegt Kleinert. Ze hoopt dat de regering lessen trekt uit het verleden en gauw meer geld geeft, voordat het te laat is. "We moeten leren van de geschiedenis en beseffen dat konijnen dieven zijn van ons landschap. Als we niets doen, gaan ze door. Ze zullen niet zomaar verdwijnen."
"Ik ben teleurgesteld in je, maat." Het is een van de duizenden reacties onder een X-bericht van Elmo, waarin de rode muppet uit het kinderprogramma Sesamstraat de New York Knicks en de San Antonio Spurs succes wenst bij de finalereeks van de Amerikaanse basketbalcompetitie. Fans van de ploeg uit New York zijn verbolgen over het bericht omdat Elmo daarmee zijn thuisstad zou verraden. De fictieve Sesamstraat is immers in The Big Apple gesitueerd. Die stad is de laatste weken in de ban van de eigen basketbalploeg vanwege goede prestaties op het veld. 'Verrader' Fanatieke supporters verwachten dat iedereen uit de stad trouw is aan het New Yorkse team. "Je moet een kant kiezen, Elmo", is te lezen onder het bericht van het Sesamstraat-figuur. Anderen zijn steviger in hun bewoording. "Verrader, vergeet niet waar je vandaan komt." Niet alleen fans mengen zich in de discussie over Elmo, ook de New Yorkse politie stelt dat Elmo "een bedrieger is" en de vervoersdienst van de stad dreigt het Sesamstraat-bord dat in 2019 in het centrum werd geplaatst te verwijderen. Kampioenskoorts De New York Knicks hebben voor het eerst sinds 1999 de finales van de NBA weten te bereiken, de belangrijkste basketbalcompetitie ter wereld. Bij de finales van deze competitie spelen de teams een best-of-7-serie: een team moet minstens vier wedstrijden winnen om het kampioenschap te winnen. Na twee gewonnen wedstrijden tegen de San Antonio Spurs is het kampioenschap voor de ploeg uit New York binnen handbereik gekomen. De Knicks sleepten de titel NBA Champions voor het laatst in 1973 binnen. In de grootste stad van de VS heerst na het bereiken van de finalereeks sinds lange tijd het geloof dat de Knicks eindelijk weer kampioen kunnen worden. Na de gewonnen wedstrijden van woensdag en gisteren gingen uitzinnige supporters de straat op om de winst te vieren. Kleur bekennen Dat de basketbalkoorts onder New Yorkers hevig is, blijkt ook uit een besluit van burgemeester Mamdani. Die tekende deze week omringd door kinderen een decreet waarin staat dat er geen bedtijden meer gelden, zodat kinderen de finalewedstrijden kunnen kijken. Ondertussen probeert Elmo de gemoederen te bedaren en lijkt hij op kleur te bekennen: "KNICKS that last message! Elmo didn't mean to SPUR you on", zei hij gisteravond. Vrij vertaald: "Vergeet dat laatste bericht, Elmo wilde jullie niet opnaaien".
In de zuidelijke Oekraïense regio Cherson zijn vijf mensen gedood door Russische aanvallen. Dat meldt de regionale gouverneur op Telegram. Een 66-jarige man kwam om het leven toen hij werd geraakt door een drone. Bij een aanval op een tankstation kwam een 35-jarige vrouw om het leven. Ook raakten zeven mensen gewond. In de regio zijn gisteren ook de lichamen aangetroffen van drie zeventigers en tachtigers, meldt de gouverneur. Hun huizen waren beschadigd geraakt bij een Russische aanval eerder deze week. Begin deze week waren er grootschalige Russische aanvallen op meerdere Oekraïense steden, met zeker achttien doden. Een dag later voerde Oekraïne aanvallen uit op doelen diep in Rusland. Onder meer in Sint-Petersburg werden inslagen gemeld.
Het Eurovisie Songfestival trok dit jaar tientallen miljoenen kijkers minder dan vorig jaar. In totaal keken 131 miljoen mensen naar het liedjesfestijn, heeft de organisatie bekendgemaakt. Vorig jaar waren er nog 166 miljoen kijkers. Het festival werd dit jaar gehouden in Wenen, met de finale op 16 mei. Vooraf was er veel discussie over de deelname van Israël. Songfestivaldirecteur Martin Green erkent dat de kijkcijfers lager liggen en zegt dat dit "vanzelfsprekend" is vanwege het ontbreken van een aantal landen. Nederland, IJsland, Spanje, Ierland en Slovenië besloten niet mee te doen aan het festival vanwege de deelname van Israël. De drie laatste landen zonden het evenement ook niet uit. Veel Nederlandse stemmen Ook in een aantal landen die wel meededen, daalde het bereik, waaronder Polen, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Toch waren er ook landen met juist meer kijkers, zoals gastland Oostenrijk. In Finland, Zweden, Noorwegen en Denemarken werd het meest gekeken naar het songfestival. In 148 landen brachten mensen hun stem uit, twee landen meer dan vorig jaar. De meeste stemmen kwamen uit de Verenigde Staten, Nederland, Canada, Spanje en Ierland.
De recente aanhouding van vier Nederlandse mannen die ervan worden verdacht hun eigen partners te hebben gedrogeerd, verkracht en gefilmd, heeft geleid tot geschokte reacties. Bij Slachtofferhulp Nederland kregen ze na het nieuws meerdere telefoontjes binnen, vooral met veel vragen. Ook hebben zich inmiddels mogelijke slachtoffers gemeld. Deskundigen noemen de zaak verbijsterend, maar niet verrassend. De zedenzaak legt een dieperliggend maatschappelijk probleem bloot. Hoewel de politie spreekt van een nieuw fenomeen vanwege de openlijke communicatie via besloten chatgroepen, zijn de onderliggende mechanismen achter dit gedrag niet onbekend bij psychologen en onderzoekers. Manosphere Volgens experts hanteren mannen die dit soort misdrijven plegen vaak een wereldbeeld waarin vrouwen minderwaardig zijn en puur als gebruiksobject dienen. Als het risico op ontdekking te groot voelt, wordt uitgeweken naar methoden waarbij de vrouw zelf niets doorheeft, zoals drogering. Dit gedachtegoed wordt online sterk gevoed binnen de zogeheten manosphere, waar radicale ideeën circuleren over mannelijke controle en afwijzing. Forensisch psychologen benadrukken dat daders niet zo worden geboren. Op internet gaan mannen op zoek, het begint vaak bij een fantasie. "Gelukkig zijn bij lange na niet alle mannen zo, maar de impact van internet is wel heel groot", zegt Larissa Hoogsteder, directeur behandelzaken bij de ambulante forensische zorginstelling de Waag. De grensoverschrijdende aard van extreme content kan juist een prikkelende werking hebben. In afgesloten digitale groepen vervagen normen. "Binnen zo'n groep vertoon je eerder gedrag dat voorheen nog een fantasie was. Je wordt onder druk gezet, je moet meedoen, anders lig je eruit." Volgens Hoogsteder kan het behalve om stoer doen of het verkrijgen van status ook gaan om een verslavende kick op macht. Hoe vaak? De exacte omvang van deze specifieke groep blijft moeilijk in te schatten. Onderzoekers vergelijken het met een piramide. Aan de brede basis staan vrouwonvriendelijke ideeën, een behoefte aan macht of seksuele fantasieën. Slechts een zeer kleine minderheid gaat over tot daadwerkelijk seksueel fysiek geweld. Er is bovendien een verschil tussen kijken en doen. Onderzoek laat zien dat ongeveer een derde van de mensen ooit seksuele fantasieën of interesses heeft die als ongebruikelijk worden beschouwd. Het overgrote deel handelt daar echter nooit naar. Seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt door minder dan 1 procent van hen gepleegd, aldus Hoogsteder. Iva Bicanic van het Centrum Seksueel Geweld benadrukt dat wekelijks honderden mensen zich bij het centrum melden (zo'n 300 tot 400 per week), al is de schaal van deze specifieke netwerken onduidelijk. "We weten niet op welke schaal dit gebeurt en hoe het zich verhoudt ten opzichte van ander seksueel geweld." Wat deze zaak volgens Bicanic uniek maakt, is dat het misbruik "gecombineerd en op een grotere schaal in een netwerk" plaatsvond, waarin de daden status gaven. Ze wijst erop dat seksueel geweld meestal dichtbij plaatsvindt, door mensen die we goed kennen: "De slaapkamer is statistisch gezien gevaarlijker dan de straat." Moeilijke behandeling Als daders van seksueel geweld worden gepakt, volgt er een risicotaxatie. "Als je iemand meerdere keren drogeert en daar opgewonden van raakt, dan is er wel reden voor behandeling", stelt Hoogsteder. De aard van de drijfveer bepaalt hoe effectief die behandeling kan zijn. "Als de primaire drijfveer intimiteit en seks is, is de problematiek makkelijker te behandelen dan wanneer een drijfveer macht of controle is." Bij dat laatste is er vaak minder zelfinzicht en praten daders hun gedrag sneller goed. "Het probleem is dan hardnekkiger en er moet langer en intensiever worden doorbehandeld op thema's als anders leren denken, omgaan met stress, impulsen en emoties." Toch waarschuwt ze dat er grenzen zijn. "Niet iedereen is te helpen, dat weten we ook van tevoren niet. Maar het behandelen van grensoverschrijdend gedrag kan het delictgedrag wel voorkomen of sterk verminderen." Het tijdelijk ontzeggen van internettoegang kan hierbij een noodzakelijk onderdeel zijn.
Speaking in parliament, State Secretary Willemijn Aerdts argued that any minimum-age requirement for social media should be introduced across the European Union rather than by individual member sta
Het Franse Openbaar Ministerie is een onderzoek begonnen naar de Israëlische behandeling van Franse burgers die deelnamen aan de Global Sumud Flotilla. Het internationale hulpkonvooi voor Gaza werd vorige maand wereldnieuws toen Israël het tegenhield op zee. Er kwamen berichten over mishandelingen, vernederingen en seksueel geweld tegen opvarenden. De Franse anti-terrorismeafdeling van het OM onderzoekt of Iraël zich schuldig heeft gemaakt aan oorlogsmisdaden en marteling bij de behandeling van Franse activisten die meevoeren op het hulpkonvooi. 'Betast en geslagen' Op 18 mei werden ruim 430 activisten door Israël aangehouden. Ze werden op internationale wateren onderschept in een poging om Gaza te bereiken en van hulp te voorzien. Volgens Franse media waren er meer dan dertig Fransen aan boord. Een vrouw verklaarde te zijn betast door een militair en geslagen in een donkere cel. Een andere activist zei dat gevangenen urenlang in een zogenoemde stresshouding moesten zitten, op hun knieën en met hun voorhoofd op de grond, terwijl het Israëlische volkslied werd afgespeeld. Op vragen van persbureau AFP over de beschuldigingen van fysiek en psychisch geweld, seksuele intimidatie, mishandeling en verkrachting verklaarde de Israëlische gevangenisdienst dat die "volledig ongegrond" waren. Internationale verontwaardiging De arrestatie van de activisten leidde tot grote internationale verontwaardiging. De extreemrechtse Israëlische minister van Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, deelde zelf beelden waarop onder meer te zien is hoe een vrouw hardhandig tegen de grond werd gewerkt, nadat zij "Free, free Palestine" had geroepen. Ook is te zien hoe tientallen activisten werden verplicht om te knielen, met hun gezicht gericht naar de grond. Een groot deel van hen werd geboeid. Ook zouden ze zijn geslagen. "Er zijn mensen met gebroken ribben en er is iemand van wie twee tanden uit de mond zijn geslagen", vertelde de Nederlandse opvarende Jesse van Schaik (21) eerder. De opvarenden werden uiteindelijk uitgezet naar Turkije. Premier Jetten noemde de behandeling van de opvarenden mensonterend. Het kabinet riep de Israëlische ambassadeur op het matje. Frankrijk ontzegde na het incident Ben-Gvir de toegang tot het land.
Een 16-jarige jongen zit vast in verband met de explosie in maart op de Amsterdamse Zuidas. De jongen wordt verdacht van betrokkenheid bij het voorbereiden van de aanslag, laat het Openbaar Ministerie weten. Die explosie was bij de hoofdingang van een kantorencomplex. De jongen is deze week aangehouden. Vandaag heeft de rechter-commissaris zijn voorarrest met twee weken verlengd. Eind april werd ook een verdachte opgepakt voor dezelfde explosie, een 17-jarige jongen uit Uithoorn. Hij is gisteren vrijgelaten en mag zijn proces in vrijheid afwachten, zegt het OM. De eerste pro-formazitting is naar verwachting in augustus. Explosie De explosie was in de nacht van 15 op 16 maart bij een pand aan de Strawinskylaan in Amsterdam. Er ontstond een kleine brand, die een beveiliger snel wist te blussen. Op videobeelden waren twee in het zwart geklede verdachten te zien. Ze kwamen aangereden op een fatbike. Een van hen plaatste een explosief bij een draaideur van de bank. Hij ging er lopend vandoor in de richting van station Amsterdam-Zuid. De bestuurder van de fatbike reed weg, over de Parnassusweg. Op sociale media werd de verantwoordelijkheid voor de actie opgeëist door een groep, die zichzelf Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiyyah noemt. Eerder had eiste de groep al aanslagen opgeëist op een synagoge in Luik, een Joodse school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam. Onderzoek De 16-jarige verdachte kwam naar voren in een onderzoek van de afdeling Landelijke Opsporing, zegt het OM. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten. In het overkoepelende onderzoek wordt gekeken of er een verband is tussen de verschillende explosies. Meerdere verdachten zijn in de afgelopen maanden aangehouden.
In de geboortestreek van d'Artagnan, de beroemde Franse musketier van wie mogelijk het skelet in Maastricht is ontdekt, wordt met verbazing en verontrusting gekeken naar de gang van zaken rondom het onderzoek. Bij de opgraving zouden ernstige fouten zijn gemaakt, waardoor een aanzienlijk deel van de botresten mogelijk niet meer kan worden geïdentificeerd. "Wat me kwaad zou maken, is als de beenderen zodanig zijn aangetast dat we niet meer kunnen vaststellen of het om d'Artagnan gaat of niet", zegt Aymeri de Montesquiou (83), bij wie DNA is afgenomen om dat met de resten te vergelijken. De Montesquiou zou via de bloedlijn van de moeder van d'Artagnan verwant zijn aan de musketier. De NOS zocht hem op in zijn kasteel in het plaatsje Marsan. Onderzoek had in Frankrijk gemoeten "Ik betreur de verwarring", zegt hij vanuit zijn bibliotheek, omringd door eeuwenoude boeken. "Ik ben er echt van overtuigd - en ik zeg dat niet uit nationalisme - dat het onderzoek in Frankrijk had moeten worden uitgevoerd. In een laboratorium van de politie of de gendarmerie. Dan zou alles waarschijnlijk rustiger zijn verlopen." De Montesquiou stond in Parijs bloed en speeksel af voor vergelijkend DNA-onderzoek. Dat gebeurde volgens hem in aanwezigheid van archeoloog Wim Dijkman, die verantwoordelijk was voor het eerste deel van de opgraving in Maastricht. "De monsters zijn vervolgens naar München verstuurd", zegt hij. "Maar daarna is er in Nederland een verwarrende situatie ontstaan. Ik heb de indruk dat meerdere personen de eer van de ontdekking willen opstrijken." Op de vraag of Frankrijk nu alsnog zou moeten ingrijpen, antwoordt De Montesquiou instemmend. "Omdat het over een heel belangrijk persoon gaat, zouden we de rust moeten terugbrengen", zegt hij. "Frankrijk zou moeten zeggen: geef ons de monsters, dan laten we ze analyseren in een goed laboratorium." De vondst van het skelet was in maart wereldnieuws. Vooraanstaande kenners van d'Artagnan hadden al langer het vermoeden dat de musketier onder de Sint-Petrus-en-Pauluskerk in de wijk Wolder lag begraven. Dat bij het lichaam ook een Franse munt en resten van een musketkogel zijn gevonden, leidde tot nog meer enthousiasme. Maar de aanvankelijke euforie maakt steeds meer plaats voor zorgen. De gemeente Maastricht stuurde vorige week een feitenrelaas naar de gemeenteraad waarin staat dat Dijkman geen vergunning had voor de opgraving. De gemeente nam daarom begin maart de regie over, in samenwerking met de Saxion Hogeschool in Deventer. Het archeologenteam van de gemeente stelt dat de beenderen tijdens de opgraving ernstig zijn aangetast, waardoor het "duidelijk is dat er sprake is van een aanzienlijk verlies aan informatiewaarde". Een onderzoeker die anoniem wil blijven, zei tegen de regionale omroep L1 dat meer dan de helft van het materiaal is "verstoord". Botresten zouden in plastic ijsbakjes los bij elkaar zijn gedaan, zonder goed bijgehouden documentatie. Ook is op beelden te zien hoe Dijkman in het graf stond en met blote handen resten aanraakte. Een deel van de botresten wordt bovendien nog door de voormalig stadsarcheoloog achtergehouden. Nadat hij had geweigerd deze aan de gemeente over te dragen, zat hij kortstondig vast voor het overtreden van de Erfgoedwet. Tasten in het duister "De situatie is voor ons erg onduidelijk", zegt ook Alina Goebel, werkzaam voor het d'Artagnan-museum in Lupiac, waar de musketier opgroeide. "Zeker omdat wij de ontwikkelingen vooral via de pers volgen. Alle verhalen rond de archeoloog, de kwesties met de parochie. We zitten ver bij Maastricht vandaan, dus we tasten ook een beetje in het duister." Hoewel nog verre van zeker is of het skelet inderdaad van d'Artagnan is, krijgt het museum in Lupiac door de vondst al meer bezoekers. "Iedereen is heel nieuwsgierig", zegt Goebel. "We krijgen vaak vragen of er al nieuws is over de resultaten." Aymeri de Montesquiou heeft geen contact met de gemeente Maastricht. De oud-senator had een lange loopbaan als politicus en wordt in Frankrijk ook als omstreden beschouwd vanwege belastingontduiking en innige banden met Rusland. "Ik zou graag willen dat de zaken worden opgehelderd en dat er geen interne ruzie is", zegt hij. "Het is heel goed mogelijk dat het skelet van d'Artagnan is. Maar we moeten afwachten en dit moet op een serieuze manier worden aangepakt." De gemeente Maastricht geeft op 17 juni een persconferentie over het onderzoek naar het skelet. Het is onduidelijk of dan al eerste resultaten worden bekendgemaakt. Bronnen zeggen tegen L1 dat het tot dit najaar kan duren voor een definitieve uitspraak kan worden gedaan.
Het kabinet wil in de komende vier jaar 75.000 statushouders aan het werk helpen. Dat schrijft minister Aartsen van Werk en Participatie in een brief aan de Tweede Kamer, waarin hij de hoofdlijnen van de plannen schetst. Hij wil na de zomer de plannen verder uitwerken. Het kabinet vindt dat er te veel nieuwkomers in Nederland verblijven die niet werken. Het kabinet vindt dat niet uit te leggen in een tijd van grote personeelstekorten, waarin werkgevers grote behoefte hebben aan mensen. Lange asielprocedures, het gebrek aan woningen en taalobstakels leiden ertoe dat statushouders lastiger een baan vinden, concludeerde de Algemene Rekenkamer in januari. Uit cijfers blijkt dat statushouders langzaam integreren. Van de statushouders die in 2021 een verblijfsvergunning kregen, was na twee jaar slechts 21 procent aan het werk. Na ongeveer acht jaar stijgt het aandeel werkenden naar gemiddeld 57 procent. Ook dat percentage blijft achter bij het gemiddelde van de Nederlandse bevolking: in het tweede kwartaal van 2025 werkte 81 procent van de Nederlanders. Voldoening en eigenwaarde De plannen van Aartsen hebben het motto Werk en Meedoen voor nieuwkomers. De minister wil het de standaard maken dat er in de asiel- en inburgeringsfase kan worden gewerkt. Werk in de asielopvang wordt daarin los genoemd, omdat mensen daar tot drie jaar zitten voordat ze zich vestigen in een gemeente. "Betaald werk moet de standaard worden. Werk geeft voldoening en eigenwaarde. Nieuwkomers hebben talenten. Zij kunnen én willen werken. Het is een gemiste kans dat zoveel mensen geen baan hebben. Daar moeten we verandering in brengen. Want wie werkt, draagt bij en doet mee aan onze samenleving", aldus minister Aartsen. Het moet volgens hem normaal worden dat mensen naast hun inburgeringslessen vier dagen per week kunnen werken. Alleen als er zwaarwegende redenen zijn, hoeft dat niet. Relevante werkervaring Ook moet het wat hem betreft makkelijker worden dat statushouders met relevante werkervaring snel aan de slag kunnen in sectoren met tekorten, zoals de bouw en de zorg. En er komt een traject om relevante werkervaring of opleiding vanuit het land van herkomst aan de Nederlandse maatstaven te laten voldoen, luidt het in de brief aan de Kamer. Om de plannen mogelijk te maken wil het kabinet "hobbels wegnemen", zoals nieuwkomers die de taal niet spreken of niet beschikken over de nodige diploma's, of werkgevers die terughoudend zijn om een statushouder in dienst te nemen. Aartsen gaat de komende periode in gesprek met werkgevers en brancheorganisaties, om afspraken te maken over werkplekken voor nieuwkomers. 'Startbanen' In april schreef Aartsen al aan de Tweede Kamer dat het kabinet ook wil inzetten op het aanbieden van zogenoemde 'startbanen'. Die zijn bedoeld voor statushouders nadat ze zich in een gemeente hebben gevestigd. Startbanen zijn bedoeld als werkgelegenheid waarin je ook kunt meekomen als je nog niet goed Nederlands spreekt, met name in de logistiek, horeca en bouw. In Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven loopt al drie jaar een proef met startbanen, op initiatief van Aartsen uit de periode dat hij nog Kamerlid was voor de VVD.
Heeft Nederland inderdaad "te veel eengezinswoningen voor te weinig gezinnen", zoals woningmarktanalisten van ABN Amro vanochtend stelden? Beleidsmakers en hun adviseurs zeggen dat we sowieso goed moeten kijken wat we nog bijbouwen. En dat dat vaker iets anders moet zijn dan de eengezinswoning. Rijksbouwmeester Francesco Veenstra vindt ook dat we moeten oppassen met het bouwen van eengezinswoningen. "Meer dan 60 procent van alle woningen in Nederland is een rijtjeswoning", zegt hij. "Gezinswoningen met een voor- en achtertuin en een parkeerplaats. De vraag is, is dat in de toekomst nog houdbaar?" 'Echt heel spaarzaam' Veenstra zit in het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, dat de overheid gevraagd en ongevraagd adviseert over dit soort zaken. Het aantal inwoners van Nederland blijft groeien. Maar een steeds groter deel van de bevolking is alleenstaand of op leeftijd. Veenstra's advies is daarom om op grootschalige woningbouwlocaties "echt heel spaarzaam" te zijn met het bijbouwen van eengezinswoningen. "Een grotere diversiteit is veel meer nodig. Woningen voor starters, jongeren, studenten. Maar ook woningen voor ouderen of in ieder geval woningen die aanpasbaar zijn." Splitsen Ook ziet de Rijksbouwmeester wel wat in het vaker splitsen van grotere eengezinswoningen. "Of woningen bouwen die in de toekomst gesplitst kunnen worden." De trend bij nieuwbouw is de laatste jaren al dat het vaker appartementen zijn. Daardoor daalt ook het gemiddelde vloeroppervlak van nieuwe woningen. Minister: heel bewust bijbouwen Woonminister Boekholt-O'Sullivan beaamt in een reactie dat we goed moeten kijken wat we bouwen. "Het is belangrijk dat we met het oog op de toekomst ons bewust zijn van wat er demografisch in Nederland gebeurt. En van wat voor soort woningen er dan horen te worden bijgebouwd." Door een wet die binnenkort moet worden aangenomen (Wet Versterking regie volkshuisvesting) moeten gemeenten goed gaan kijken wat voor een soort woningen daar nodig zijn. "Op basis daarvan zullen we gaan zien dat er meer eenpersoonshuishoudens en tweepersoonshuishoudens zijn. En dat dus bij nieuwbouwplannen heel nadrukkelijk gestuurd wordt op bouwen voor de behoefte en betaalbaarheid." Maar volgens ABN Amro worden er in zulke lokale nieuwbouwplannen nu al te veel eengezinswoningen opgenomen. Toch wil de minister de keuze in het soort woningen vooral aan gemeenten en provincies overlaten. "Ik wil voorkomen dat ik hier vanuit Den Haag ga zeggen: Gemeentes, jullie weten niet voor wie je aan het bouwen bent. Want dat is niet waar." Brabant: niet bouwen voor huishoudens van gisteren De provincie Noord-Brabant zegt hier ook al druk mee bezig te zijn. "Wie vandaag blijft bouwen voor de huishoudens van gisteren, creëert de woonproblemen van morgen", aldus een woordvoerder van de gedeputeerde voor Wonen, Wilma Dirken. Ook Brabant krijgt de komende jaren veel meer ouderen en alleenstaanden, is de verwachting. "Een groot deel van de woningbouwopgave hangt direct samen met de vergrijzing. Voor Brabant gaat het om duizenden extra nultredenwoningen, geclusterde ouderenwoningen en zorggeschikte woningen." Samen met gemeenten stuurt de provincie daarom erop aan dat vooral dit soort woningen erbij komen. Sloterdijk Als goede voorbeeld noemt Rijksbouwmeester Veenstra het gebied rond station Sloterdijk in Amsterdam. Dat stond vroeger vol met kantoren en andere bedrijfspanden en er woonde bijna niemand. "Een aantal jaar geleden is bedacht om heel veel woningen, vooral woontorens, toe te voegen. Er is mobiliteit, een station met verbinding naar het centrum van Amsterdam en andere delen van Nederland. Nu benutten we deze ruimte beter en brengen we veel meer functies in dit gebied samen." Hij plaatst dat tegenover de rijtjeshuizen, waarvoor veel meer ruimte nodig is. "En die ruimte is wel beperkt in Nederland. De kunst is om met de schaarste aan ruimte eigenlijk veel meer mensen een goede woning te geven."