Katwijk demands state funding for roads before approving pharmaceutical megafactory
Katwijk's municipal council has made government funding for local infrastructure a condition for approving Eli Lilly's planned large-scale drug manufacturing plant.
🇳🇱 네덜란드 · "OVI" · 총 48건
필터 보기현재 지수
50.0
0 = 부정 우세
50 = 중립
100 = 긍정 우세
최근 7일 기준 500건을 분석한 결과, 뉴스 심리지수는 50.0(균형)입니다. 긍정 0건(0.0%)·중립 500건(100.0%)·부정 0건(0.0%)이며, 중립 비중이 뚜렷하게 높습니다. 성향 지수는 종합 0.0(중도 균형)입니다.
Katwijk's municipal council has made government funding for local infrastructure a condition for approving Eli Lilly's planned large-scale drug manufacturing plant.
De Europese ogen zijn vandaag gericht op Montenegro. De regeringsleiders van de EU en de Westelijke Balkan zijn in het stadje Tivat bijeen gekomen. Ze buigen zich over de vraag: wanneer kunnen die landen die al zo lang wachten eindelijk toetreden tot de EU? "De Europese Unie moet laten zien dat ze in staat en bereid is om uit te breiden, en dat willen we hier bespreken," zei de Duitse bondskanselier Merz vandaag tegen journalisten in Tivat. Het kleine Montenegro zelf is van alle negen kandidaat-lidstaten het verst gevorderd. Staatssecretaris voor EU-integratie Biljana Papovic kwam onlangs op een middelbare school in het noorden van Montenegro hoogstpersoonlijk uitleg geven over het toetredingsproces. "Wij zijn eigenlijk bezig met een soort examen", vertelt ze een klas vol tieners. "We sturen alle onderdelen een voor een naar Brussel voor controle." Daarna gaat ze dieper in op het proces voor toetreding en welke voordelen de EU de burgers van Montenegro te bieden heeft. Sommige leerlingen luisteren geboeid en maken aantekeningen, andere kijken verveeld voor zich uit. Land heeft haast Papovics schooltournee laat zien hoe serieus Montenegro is als het zegt dat het in 2028 het 28ste EU-lid wil zijn. Nog dit jaar hoopt het land alle onderhandelingen af te ronden. In april is een gezamenlijke werkgroep van de Europese Commissie en Montenegro begonnen met het opstellen van het toetredingsverdrag. Dat het land daadwerkelijk binnen twee jaar toetreedt, is daarmee geen gegeven: daarvoor moeten uiteindelijk alle lidstaten hun akkoord geven. Maar deze dagen zal het in Tivat Europese complimenten regenen over de ijver en voortgang van de regering in de hoofdstad Podgorica. Dat betekent niet dat er geen werk meer aan de winkel is. De rechtsstaat in het algemeen en de corruptie in het bijzonder zijn, net als overal op de Balkan, een groot probleem waar Montenegro nog hard aan zal moeten trekken. Datzelfde geldt voor milieubeheer: op geen enkel ander dossier loopt het kleine land zo ver achter op de EU-normen. Wie daar een voorbeeld van wil zien, hoeft niet ver te kijken: langs wegen en rivieren wemelt het van de illegale stortplaatsen. Sommige klein, andere zo groot dat het wel een officiële vuilstort lijkt: Montenegro heeft er honderden. "Buurtbewoners die de vuilcontainer te ver vinden, verzamelen hun vuilnis. Als ze een aanhangwagen vol hebben, dumpen ze het hier", zegt milieuactivist Vuk Ikovic. Hij staat midden tussen de troep op een rivierbedding vlak bij de stad Niksic. "Ook bouwafval zien we vaak hier of ergens anders naast de weg eindigen." Montenegro heeft nu een ambitieus actieplan om de rotzooi op te ruimen en te zorgen dat dat zo blijft. Een voor een worden stortplaatsen schoongemaakt, er is een bewustwordingscampagne met hulp van de EU en Montenegro belooft over vier jaar de helft van zijn afval te recyclen. Nu is dat nog maar 1 procent. Kan dat wel allemaal op zo'n korte termijn? Ikovic schudt zijn hoofd. "Het vergt een complete cultuurverandering, en ook hoge boetes voor illegale stort en het daadwerkelijk opleggen daarvan. Deze regering zal alles beloven om groen licht van de Europese Unie te krijgen. Het is heel goed mogelijk dat van die beloftes niets wordt vervuld." Uitbreiding is signaal Een eventuele nieuwe uitbreiding, de eerste sinds Kroatië in 2013, zou kunnen laten zien dat het lange wachten wel degelijk beloond kan worden. Dat is een belangrijk signaal aan andere landen, waar regeringen en burgers gefrustreerd raken door het gebrek aan perspectief. Voor Brussel is het belangrijk die landen niet van zich te vervreemden, want het zou zo maar eens kunnen zijn dat ze dan dichter naar bijvoorbeeld Rusland en China toetrekken. Critici zeggen dat de Europese Commissie wel héél welwillend lijkt om Montenegro binnen te halen. Met krap 620.000 inwoners is het een piepklein land - daar kan de EU zich niet echt een buil aan vallen, is de gedachte. Volgens staatssecretaris Papovic zijn de insinuaties over het voortrekken van haar land nergens op gebaseerd. "Ik hoor ze zo vaak. Maar ons land is in 2012 al begonnen met de onderhandelingen", memoreert ze als ze is uitgesproken met de leerlingen. Van bochten afsnijden is volgens haar geen sprake. "Kom er na veertien jaar onderhandelen niet mee aan dat we in een versnelde procedure zitten."
De Noorse kroonprinses Mette-Marit staat op de wachtlijst voor een longtransplantatie. Dat meldt het Noorse koningshuis. Mette-Marit kreeg in 2018 de diagnose longfibrose, waarbij littekenweefsel in de longen ontstaat. De opbouw van dat weefsel maakt het moeilijk voor de longen om zuurstof op te nemen. Volgens het paleis is de chronische longziekte van de kroonprinses verergerd. Na uitgebreide medische onderzoeken is besloten haar op te nemen op de lijst van patiënten die in aanmerking komen voor een longtransplantatie zodra er een geschikte donor beschikbaar is. Vorig jaar meldde het koningshuis al dat Mette-Marit waarschijnlijk een longtransplantatie nodig zou hebben. Zolang zij wacht op een operatie kan de kroonprinses haar officiële taken niet of slechts beperkt uitvoeren. Dat heeft ook gevolgen voor de agenda van kroonprins Haakon en voor de kinderen van het echtpaar. Het Noorse hof meldt dat meerdere geplande publieke verplichtingen worden aangepast of uitgesteld. Zo wordt onder meer het geplande zilveren huwelijksjubileum van kroonprins Haakon en Mette-Marit uitgesteld. Ook gaat Mette-Marit niet mee op een eerder gepland bezoek aan een provincie in Noorwegen. Agenda aangepast Ook kroonprins Haakon zal zijn agenda aanpassen om meer bij zijn vrouw te kunnen zijn. Hij zal onder andere langere reizen binnen Noorwegen en naar het buitenland voor en na de operatie beperken. Ook is hij niet aanwezig bij de viering van het 50-jarig huwelijksjubileum van de Zweedse koning Carl Gustaf en koningin Silvia in Stockholm. Prinses Ingrid Alexandra keert terug naar Noorwegen om dichter bij haar familie te zijn. Zij gaat het komende semester studeren aan de Universiteit van Oslo. Prins Sverre Magnus begint naar verwachting dit najaar aan een studie in Europa en keert terug naar Noorwegen wanneer dat nodig is. Hoofdpijndossier Mette-Marit kwam begin februari onder vuur te liggen omdat e-mailwisselingen tussen haar en Epstein opdoken in stukken die de Amerikaanse justitie vrijgaf. Daaruit bleek dat ze geregeld contact had met Epstein, zelfs nadat hij in 2008 was veroordeeld voor het dwingen van vrouwen tot prostitutie. Ze zei in een tv-interview spijt te hebben dat ze mensen niet heeft gewaarschuwd voor Epstein. Ook de zaak van haar zoon Høiby is een hoofdpijndossier voor het Noorse koningshuis. Hij staat terecht voor 38 misdrijven, waaronder het verkrachten van vier vrouwen. Tegen hem is ruim 7,5 jaar celstraf geëist.
In een bos in het Friese Gaasterland is een vredesmonument onthuld ter herinnering aan de ongeveer 2300 Belgische vluchtelingen die daar in de Eerste Wereldoorlog verbleven. Bij de onthulling gisteren benadrukte de Friese commissaris van de Koning Arno Blok dat de geschiedenis van toen nog altijd actueel is. "De opvang van mensen die moeten vluchten voor oorlog en geweld vraagt ook vandaag om begrip, gastvrijheid en betrokkenheid." Tijdens de Eerste Wereldoorlog sloegen ongeveer 1 miljoen Belgen op de vlucht naar het neutrale Nederland. De vluchtelingen waren vooral Belgische burgers die bang waren voor het oorlogsgeweld en de wreedheden van de Duitse bezetters. Er kwamen ook 35.000 Belgische militairen naar Nederland. Veel van die militairen verbleven in afgesloten vluchtelingenkampen, vooral in de provincies Brabant, Utrecht en op de Veluwe. 2300 militairen werden opgevangen in de bossen bij Gaasterland, verspreid over de streek en gehuisvest in boerderijen, barakken, tenten en bij gezinnen thuis. Impact De komst van de Belgen had grote impact op de omgeving. "Hier waren 6500 inwoners en daar kwamen zoveel vreemdelingen bij. Die hadden andere gewoonten, leefden wat losser. Dat ging niet altijd goed." vertelt Henk Luyckx bij Omrop Fryslân. Luyckx kan het weten, want zijn opa was een van die Belgische vluchtelingen die op 23-jarige leeftijd naar Nederland kwam. Hij werd verliefd op een Friezin en bleef, ook toen zijn landgenoten na de wapenstilstand van 1918 weer teruggingen. Juist omdat hij het verhaal van toen wilde vertellen en herdenken nam kleizoon Luyckx een paar jaar geleden het initiatief voor het monument. "Een vredesduif bij het bestaande vredesmonument in het Rijsterbos vond ik wel een goed idee." Landschap vertelt verhaal Daar dacht de Friese landschapsvereniging It Fryske Gea anders over. Het werd uiteindelijk een grote gedenksteen, midden in het bos. "Natuurlijk erfgoed", aldus Chris Bakker van It Fryske Gea gisteren, bij de onthulling van het monument. "Het landschap vertelt zo niet alleen het verhaal van planten en dieren, maar ook van de mensen die hier leefden, werkten en soms noodgedwongen een toevlucht vonden." "Wat mij aanspreekt, zijn de gelijkenissen met de situatie die we nu kennen", zei de Belgische ambassadeur Koen Adam. "Er zijn veel oorlogen en heel veel mensen die daaronder lijden. Die zoeken toevlucht in andere landen." Wat de ambassadeur betreft vertelt het nieuwe vredesmonument het verhaal van toen door. "Het belangrijkste is dat de boodschap wordt overgedragen aan de volgende generaties", aldus Adam. "Het is onze plicht als volwassenen om die over te brengen en te laten zien hoe wij om zijn gegaan in vergelijkbare situaties." Verharding Henk Luyckx beaamt dat. "We moeten het ook doortrekken naar de hedendaagse verharding in de maatschappij.", zegt hij. "Als de Belgische militairen niet zo ruimhartig opgevangen waren in Gaasterland, had ik hier nu niet gestaan." 1 miljoen Belgische vluchtelingen Ongeveer een op de zeven Belgen vluchtte in de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. Dat waren vooral vrouwen, kinderen en ouderen die te voet de grens naar Zeeland overstaken. Na de val van Antwerpen op 10 oktober 1914 sloegen ook Belgische militairen op de vlucht. Er werden op tal van plekken speciale (tenten)kampen ingericht voor de opvang, maar ze werden soms ook bij particulieren ondergebracht. Op de hei bij Ede werd een 'vluchtoord' van barakken opgebouwd met 4100 plekken. In 1916 kwamen Belgische militairen die werden opgevangen in Nederland zelf met het idee om een monument te bouwen, om hun dankbaarheid te tonen aan Nederland. Daarna begonnen ze met de bouw van het Belgenmonument in Amersfoort. Dat werd een aantal jaren later onthuld.
Medewerkers van de beruchte pornosite Motherless plaatsten de afgelopen jaren zelf veelvuldig afbeeldingen op hun site. Daar zat ook kindermisbruikmateriaal tussen, blijkt uit onderzoek van de NOS. De in Nederland ondergebrachte site kwam onlangs in het nieuws door video's van verkrachtingen van slapende vrouwen. De NOS identificeerde 23 afbeeldingen met kindermisbruikmateriaal allemaal geüpload door medewerkers van de site. Daarbij kreeg de NOS ondersteuning van het meldpunt van Offlimits, dat gespecialiseerd is in het analyseren van dit soort beelden van kinderporno. "Iedere afbeelding is er een te veel", zegt Robbert Hoving, directeur van Offlimits. "Ik hoop dat dit aanleiding is om verder onderzoek te doen naar de site." Het liefst ziet Hoving dat de site offline zou worden gehaald. 'Schokkend' Ook de in 2023 opgerichte Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM) noemt het "schokkend" dat de beheerders zelf kinderporno zouden hebben geüpload. "Er is helaas geen plicht voor dit soort websites om alles op alles te zetten om verspreiding te voorkomen", aldus directeur Arda Gerkens van die instantie. "Dan zouden daar ook sancties op staan." De afbeeldingen waren donderdagavond nog steeds online. Beheerders van Motherless reageerden niet inhoudelijk op meerdere verzoeken om commentaar. Naald in hooiberg Het Openbaar Ministerie wil niet inhoudelijk reageren op de zaak, omdat het al onderzoek doet naar beelden op de site. "Het delen van kinderpornografische afbeeldingen is altijd strafbaar", benadrukt het OM wel. Vorige maand haalde het Openbaar Ministerie de site tijdelijk uit de lucht. Niet veel later kwam de site weer online, nog steeds vanuit Nederland en bij dezelfde provider, Nforce uit Steenbergen. Volgens Nforce mocht de dienstverlening weer worden hervat. Alle afbeeldingen die de NOS vond, waren voor de inval op last van het OM al aanwezig op de Motherless-servers. Het OM wil niet reageren op de vraag of het de site heeft laten onderzoeken op strafbaar materiaal. Toen de site weer online kwam, benadrukten de beheerders dat ze regels hebben tegen misbruik en dat een "klein aantal uploaders" daar misbruik van maakte. "Met tienduizenden uploads per dag is elke overtreding een naald in een hooiberg", verklaarden ze. "Alle inhoud op deze site is honderd procent door gebruikers geüpload." Veelvuldig Nu blijkt dat medewerkers van de site vanaf hun eigen account veelvuldig afbeeldingen plaatsten. Zo plaatste een medewerker die nauw betrokken is bij de website in zijn eentje 110.000 afbeeldingen. In elf gevallen ging het bij die beheerder om beelden van minderjarigen. Ook drie andere medewerkers plaatsten dergelijke afbeeldingen. Ze werden gepubliceerd tussen 2011 en 2025. De site zegt sinds de inval van het OM de teugels wel te hebben aangehaald: zo worden gebruikers veelvuldig gewaarschuwd om geen beelden van minderjarigen te delen, om te voorkomen dat de site weer offline gaat. Ook zijn beelden van slapende vrouwen expliciet verboden en is zoeken op dat soort beelden niet mogelijk. "Als wij Motherless vragen om afbeeldingen met kindermisbruik te verwijderen, dan volgt Motherless die op", erkent Hoving. "Maar de site staat vol met heel veel materiaal van volwassenen waar je grote vraagtekens bij kunt plaatsen." 'Moraalvrij' De site heeft als richtlijn dat alleen illegaal materiaal wordt verwijderd. De site noemde zichzelf lange tijd een moral free file host, een moraalvrije plek om dingen te uploaden, maar de afgelopen twee weken heeft de site de omschrijving "moraalvrij" geschrapt. Wel geeft de site nog steeds aan beperkte verantwoordelijkheid te voelen voor wat er te vinden is. "Als je iemand de inhoud van deze website kwalijk wil nemen, neem het dan de freaks van de wereld kwalijk - niet ons", is te lezen op de site. Verscherpt Onder druk van onder meer creditcardmaatschappijen en rechtszaken hebben de veel grotere pornosites YouPorn en PornHub de eisen voor het uploaden van video's de afgelopen jaren juist flink verscherpt. Op die sites, eigendom van een Canadees bedrijf, moeten uploaders nu bewijzen dat ze zelf op de beelden staan en moeten ze toestemming hebben van anderen die ook in beeld zijn. De sites lagen onder meer onder vuur omdat er beelden te vinden waren van slachtoffers van verkrachting en andere beelden die zonder toestemming waren gedeeld. Verantwoording Voor dit onderzoek identificeerde de NOS elf beheerders achter Motherless. We classificeerden in samenwerking met het meldpunt van hulporganisatie Offlimits de 220.000 afbeeldingen die zij samen plaatsten. Dat meldpunt is de aangewezen organisatie in Nederland voor het analyseren van kindermisbruikmateriaal. Van de geanalyseerde afbeeldingen blijken er 23 kindermisbruikmateriaal te bevatten. In communicatie met Motherless hebben we de site op de hoogte gesteld van onze bevindingen, en de bewuste gevonden links gedeeld.
Het besluit over de toekomst van het dorp Moerdijk is opnieuw uitgesteld, meldt Omroep Brabant. Eigenlijk zou op 29 juni een besluit vallen, maar het Rijk, de provincie en de gemeente hebben meer tijd nodig. Het was de bedoeling dat het dorp zou verdwijnen vanwege nieuwe energieprojecten, maar vorige maand werd bekend dat Moerdijk mogelijk toch kan blijven bestaan en dat de energieprojecten mogelijk op een kleiner oppervlak komen. Het onderzoeken van die optie kost extra tijd, zei staatssecretaris De Bat bij een informatieavond. 'Serieus onderzoeken' "Als de kans bestaat dat het dorp behouden kan blijven, is dat goed nieuws. Dan moet je dat serieus onderzoeken", zei ook wethouder Dingemans van Moerdijk op de informatieavond. "Het zou daarom onverstandig zijn om nu een besluit door te drukken. Bij zo'n ingrijpende beslissing moet je daar 100 procent zeker van zijn."
The Dutch government is moving to create a new Natura 2000 protected area for birds off the coast of Zuid-Holland while extending protections across the entire mainland coastline from Zeeuws-Vlaand
Weggebruikers in de provincie Utrecht kunnen deze zomer beloningen krijgen als ze drukke momenten op de wegen vermijden. Via een app kunnen ze ritten registreren en iedere 'slimme reis' levert punten op. De app is voor automobilisten die regelmatig gebruikmaken van de A12 tussen knooppunt Lunetten en Veenendaal. Rijkswaterstaat voert vanaf volgende week vrijdag op dat traject groot onderhoud uit dat maanden duurt. Anderhalf uur reistijd De werkzaamheden hebben naar verwachting grote gevolgen voor de bereikbaarheid van de regio. Volgens Rijkswaterstaat kan de extra reistijd doordeweeks oplopen tot een half uur, en in het weekend tot anderhalf uur. Het onderhoud moet in september afgerond zijn, schrijft RTV Utrecht. Om tot die tijd alternatieve manieren van reizen te stimuleren, heeft de provincie Utrecht in samenwerking met verschillende gemeenten en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bedacht om reizigers te belonen. Fietshelm Door de trein te nemen, doordeweeks thuis te werken of een fietsrit te maken kunnen reizigers de komende maanden beloningen verdienen. Maar ook door buiten spitsuren gebruik te maken van de weg. De app houdt dat bij via de gps van de telefoon waar die op staat. Onder de beloningen vallen bijvoorbeeld NS-abonnementen, maar met de punten die verdiend worden kunnen ook cadeaukaarten of fietshelmen worden gekocht.
De twee vrouwen uit Stadskanaal die vorige maand werden aangehouden voor ernstige mishandeling van hun kinderen blijven langer vastzitten. De raadkamer van de rechtbank in Groningen heeft hun voorlopige hechtenis met negentig dagen verlengd. Justitie verdenkt de vrouwen onder meer van poging tot doodslag en wederrechtelijke vrijheidsberoving. Het onderzoek loopt nog. De twee vriendinnen (31 en 33) zouden hun kinderen, een 6-jarig meisje en een jongen van 7, zwaar hebben mishandeld. Het meisje kwam daardoor twee keer in het ziekenhuis terecht. De jongen werd door zijn moeder geslagen en opgesloten in de kelder. Ook was hij regelmatig getuige van de mishandelingen en vernederingen van het meisje. De kinderen zijn uit huis geplaatst.
De Special Olympics worden over twee jaar in Drenthe gehouden. Bij het landelijke sportevenement worden zo'n 2500 sporters met een verstandelijke beperking verwacht. Het is de eerste keer dat de Special Olympics in Drenthe plaatsvinden, meldt RTV Drenthe. In de provincie kwam al in 2024 een lobby op gang om het evenement binnen te halen. Een van de gangmakers daarbij was atletiekvereniging EAC de Sperwers uit Emmen. Bij de club is een fanatieke groep actief voor mensen met een verstandelijke beperking. "We zien dat het de sporters een boost geeft om aan een evenement als de Special Olympics mee te doen", aldus Anne-Sophie Kok van de vereniging toen. "Het is goed voor hun ontwikkeling en zelfvertrouwen." Haarlem De Special Olympics in Nederland worden om de twee jaar gehouden. Dit jaar zijn ze in Haarlem. De openingsceremonie is volgende week vrijdagavond. Deelnemers meten hun krachten bij dertig sporten zoals hockey, volleybal, paardrijden en inline skaten. Maar uiteindelijk is deelnemen belangrijker dan winnen, benadrukt de organisatie. Deelnemers hoeven zich niet te kwalificeren. Ze worden naar prestatieniveau ingedeeld in categorieën. Binnen die categorie wordt gestreden om de medailles. "Zo is iedere wedstrijd een eerlijke en gelijkwaardige strijd en kan iedere sporter, ongeacht haar of zijn niveau, succes beleven", aldus de organisatie. Deventer De Special Olympics werden in Nederland voor het eerst georganiseerd in 2002, toen in Deventer. Het idee voor het evenement kwam overwaaien uit de Verenigde Staten, waar al in 1968 een internationale sportorganisatie voor Special Olympics was opgericht en in Chicago een eerste editie plaatsvond. Die internationale edities zijn er ook nog steeds en worden iedere vier jaar georganiseerd. Vorig jaar waren ze in Turijn. Nederland maakte daar indruk met een grote delegatie. Sport, plezier en inclusie De komende twee jaar wordt bepaald in welk dorp of stad de nationale Special Olympics worden gehouden in Drenthe. De stichting Sport Drenthe verwacht daarbij geen problemen. "Met haar natuur en erfgoed, sterke sportinfrastructuur en ervaring met het organiseren van aansprekende evenementen, is Drenthe een unieke provincie om een evenement te hosten dat draait om sport, plezier en inclusie", liet de stichting eerder weten. Petra Witting, wier zoon Daan bij EAC de Sperwers in Emmen sport, kijkt met plezier vooruit naar het evenement. "Als je ziet hoe mooi dit voor hen eigenlijk is, maar ook voor de ouders... Je ziet gewoon je kind stralen. Dat is hartstikke belangrijk."
De provincie Friesland komt met 13 miljoen euro over de brug om het dorp Holwerd en directe omgeving aantrekkelijker voor toeristen te maken. Dit geld is bedoeld ter compensatie van het schrappen van de plannen om Holwerd aan Zee te creëren. Meer dan tien jaar geleden ontstond het idee dat de leegloop en vergrijzing van het Friese dorp Holwerd een halt kon worden toegeroepen door het dorp met de Waddenzee te verbinden. De initiatiefnemers van dit project wilden de dijk doorsteken, zodat het dorp aantrekkelijker voor toeristen zou worden. Er waren plannen voor een boulevard, een strand en vakantiewoningen. Het plan zou tussen de 100 en 200 miljoen euro kosten, maar de stichting Holwerd aan Zee heeft dat bedrag bij lange na niet bij elkaar gekregen. De stekker ging er bijna twee jaar geleden uit. IJsbaan en haven Als alternatief wilde de stichting een binnendijks zoetwatermeer van 42 hectare bij het dorp aanleggen. Dat zou ook bijdragen aan de aantrekkelijkheid voor het dorp. Voor dat meer wilde de stichting aanvankelijk 5,1 miljoen euro hebben. Omdat de provincie nu 13 miljoen beschikbaar stelt voor kleinere projecten die ook toeristen moeten trekken, is dat plan nu ook van de baan, zo meldt Omrop Fryslân. Van het bedrag is 6 miljoen euro bedoeld voor het dorp Holwerd. Dit kan gebruikt worden voor het verplaatsen van de ijsbaan en het aantrekkelijker maken van de vaart voor recreatie. Er zijn ook wensen voor het opnieuw inrichten van de haven en het terrein daaromheen. De andere 7 miljoen euro wil de provincie uittrekken voor het verbeteren van de leefbaarheid in de nabijgelegen gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel en Tytsjerksteradiel.
De Vlaamse zangeres Margriet Hermans (72) is na een kort ziekbed overleden. Dat heeft haar dochter Celien bekendgemaakt. Hermans was bekend in Vlaanderen als zangeres en televisiepersoonlijkheid. Ook was ze een tijd actief in de politiek. Eind april werd Hermans gediagnosticeerd met kanker. Half mei liet ze weten dat het om een zeldzame vorm ging, waarvoor slechts "beperkte behandelingsopties" waren. Ze bracht de afgelopen weken samen met haar familieleden door en koos voor euthanasie. Buschauffeur Hermans werkte aanvankelijk als docent Frans en Engels. In de jaren 80 begon ze aan de weg te timmeren als zangeres. Ze scoorde hits als Een vriend, Alle mooie mannen zijn zo lelijk (als ik je zie), Laissez rouler le bon temps en Jacqueline. In die jaren deed ze ook vergeefse pogingen om namens België mee te doen aan het Eurovisie Songfestival. "Ik heb zelf ook nooit gedacht dat ik zangeres zou worden", vertelde ze drie jaar geleden aan tijdschrift Humo. "Ik wilde de wereld zien, buschauffeur worden en reizen. Ik vond mezelf niet het uiterlijk van een zangeres hebben. Maar ik zat in het zangkoor en deed dat graag. Ook thuis zong ik voortdurend." Suske en Wiske In diezelfde jaren begon ze bij de Vlaamse radio en tv. Een aantal jaar presenteerde ze de tv-talkshow Margriet, waarin nationale en internationale sterren de revue passeerden. Dat populaire programma maakte van haar een markante Vlaamse bekendheid. Er volgden tal van optredens in met name Vlaamse programma's. Zo was ze als Barones Donderwolk te zien in Samson en Gert. Met de tekst van een van haar eerste hits werd ze vereeuwigd in Suske en Wiske-album Het wondere Wolfje uit 1991. Hermans was in de jaren 90 ook in Nederland op tv te zien, als panellid in het KRO-programma Waku Waku en het NCRV-programma Zo vader, zo zoon. Via vragen moest ze daar zien te achterhalen wie familie was van de gast van die dag. Het lukte haar de moeder van actrice Katja Schuurman aan te wijzen. Nieuw publiek Eind jaren 90 sloeg Hermans een ander pad in: tussen 1999 en 2009 was ze Vlaams parlementslid. In die rol maakte ze zich hard voor meer Nederlandstalige muziek op de Vlaamse publieke omroep. Ook kreeg ze een wet aangenomen waardoor jeugdprogramma's belastingvoordeel ontvingen. Nadat ze in 2009 niet werd herkozen voor de liberale VLD pakte ze haar carrière als artiest weer op. In de jaren die volgden maakte een nieuw publiek kennis met haar, bijvoorbeeld als jurylid bij De Slimste Mens ter Wereld en gast bij The Masked Singer. Verder nam ze in 2022 deel aan het programma Liefde voor muziek, met onder anderen Davina Michelle en Suzan & Freek. Met Lekker blijven hangen scoorde ze de grootste hit uit haar carrière. In Vlaanderen regent het reacties op het overlijden van Hermans. Premier De Wever schrijft dat zijn gedachten uitgaan naar haar familie en naasten. "Ik bewaar warme herinneringen aan haar als collega. Haar goedlachse en eerlijke publieke optredens zullen voortleven in de geesten van zovele Vlamingen." "Voor Vlaanderen was zij een zangeres, een televisiepersoonlijkheid, een politica, een vrouw met een uitgesproken stem en een groot hart", schrijft dochter Celien, zelf ook zangeres van beroep. "Mama heeft het leven geleefd met een intensiteit die zelden voorkomt."
Amsterdam’s new administration is to slash thousands of jobs, increase tourist taxes and parking fees, and make public transport free...
Oekraïne heeft vannacht aanvallen uitgevoerd op meerdere doelen in Rusland. Dat melden zowel de Russische als Oekraïense autoriteiten. Onder meer in Sint-Petersburg zijn meerdere inslagen gemeld. Daar is een olieterminal en een militaire basis geraakt, bevestigt de Oekraïense president Zelensky op X. Op beelden zijn rookpluimen boven de stad te zien. De olieopslagplaats "ondersteunt de oorlog", schrijft Zelensky. Ook een wapenproducent in de regio Tambov is aangevallen. De doelwitten liggen op honderden kilometers van de Oekraïense grens. Het Russische ministerie van Defensie meldt dat meerdere drones zijn neergehaald, in de westelijke regio Koersk, bij Moskou en bij de Zee van Azov. Volgens het Russische staatspersbureau Tass gaat het om zeker 354 drones. In de provincie Donetsk zou een bus met burgers geraakt zijn bij een Oekraïense droneaanval. Daarbij zijn zeven doden en elf gewonden gevallen, melden plaatselijke autoriteiten van het door Rusland bezette gebied. Onafhankelijke bevestiging daarvan ontbreekt. Oekraïne meldt wel meerdere aanvallen op verschillende plekken in Donetsk, op onder andere een munitie- en droneopslag en op een "vijandelijke commandopost en observatiepost", schrijft het Oekraïense leger op Telegram. Ook zegt het de haven van Kronstadt, ten westen van Sint-Petersburg, te hebben geraakt. Bij de aanval zouden oorlogsschepen en infrastructuur zijn getroffen. Op beelden zijn de explosies en rookpluimen in Sint-Petersburg te zien: In Sint-Petersburg gaat vandaag het SPIEF van start, het jaarlijkse Internationale Economische Forum van Rusland, dat wordt gezien als het "Russisch Davos". Volgens de gouverneur van de stad is er schade, maar zijn er geen gewonden. De aanvallen zouden erop gericht zijn om het meerdaagse forum te verstoren waar ook president Poetin later wordt verwacht. Het motto van de conferentie dit jaar is "Pragmatische dialoog - De weg naar een stabiele toekomst". Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst, de SBU, toont Rusland daarmee "eens te meer zijn onwil om een pragmatische dialoog aan te gaan" over een einde aan de oorlog tegen Oekraïne. Daarom kan Rusland een "stabiele toekomst in de vorm van regelmatige branden in raffinaderijen, oliedepots en terminals verwachten", schrijft de SBU. "Hoe langer Rusland voor oorlog kiest in plaats van vrede, hoe vaker de faciliteiten die de oorlog mogelijk maken, in vlammen zullen opgaan." Rutte in Kyiv Ondertussen zijn NAVO-chef Rutte en de ambassadeurs van alle 32 NAVO-landen op bezoek in de Oekraïense hoofdstad Kyiv, een dag na Russische luchtaanvallen op meerdere Oekraïense steden, waaronder Kyiv. Het bezoek was niet aangekondigd. De aankomst van de delegaties werd in een bericht op sociale media gedeeld door de Oekraïense spoorwegmaatschappij, maar vervolgens snel verwijderd. Rutte zal in Kyiv president Zelensky spreken en naar verwachting ook een persconferentie geven.
De gemeenteraad van Terschelling trekt acht miljoen euro extra uit voor de renovatie van de haven. Daarmee komt de totale investering van de gemeente op 23 miljoen euro uit. Een ruime meerderheid stemde gisteravond voor het plan. Alleen de partij Samen Terschelling stemde tegen de extra miljoeneninvestering, schrijft Omrop Fryslân. Fractievoorzitter Jan Cees Smit van Plaatselijk Belang Terschelling vindt de bijdrage van Terschelling van in totaal 23 miljoen euro verantwoord, zeker nu ook het Rijk en de provincie meebetalen. Het kabinet maakte vorige maand bekend dat het ongeveer 40 miljoen euro investeert om de haven op te knappen. Het bedrag heeft wel gevolgen voor de begroting voor de kleine gemeente met minder dan 5000 inwoners. "Nou, het is wel een probleem. De toeristenbelasting moet omhoog en de gemeente moet geld lenen", aldus Smit. Zinkgaten De gemeente kan nu verder met het opknappen van de haven en de Willem Barentszkade, de belangrijkste toegang tot het eiland. Dat is nodig omdat de 56 jaar oude kade in slechte staat verkeert. Sinds een jaar is de oostkant van de haven afgesloten vanwege zinkgaten. Ook de werkhaven wordt op dit moment uit veiligheidsoverwegingen niet gebruikt. Na de renovatie moeten de haven en kade weer honderd jaar vooruit kunnen, is het plan. De totale kosten van het havenproject worden geschat op 68 miljoen euro. Vertrek havenwethouder De raadsvergadering over de haven viel samen met het afscheid van havenwethouder Bert Wassink. Hij was de afgelopen twee jaar verantwoordelijk voor de havenplannen. "Een mooi moment om dit dossier over te dragen aan mijn opvolger Klaas Kielstra", zei Wassink.
Om ervoor te zorgen dat de bussen in Utrecht deze zomer ondanks krapte in het rooster gewoon blijven rijden, gaat Transdev chauffeurs meer betalen. Sinds deze week krijgen buschauffeurs die extra werken tussen de 170 en 200 procent uitbetaald. Dat meldt RTV Utrecht. De vervoerder waarschuwt in een intern document voor een "uitdagende zomer". Chauffeurs die doordeweeks een extra dienst op zich nemen krijgen 170 procent uitbetaald. Wie extra werkt op vrijdag en zaterdag krijgt 200 procent uitbetaald. Tijdens de zomervakantieperiode - van 11 juli tot en met 29 augustus - krijgen chauffeurs voor alle extra diensten hun dubbele uurloon. Tekort aan chauffeurs Volgens een woordvoerder van Transdev gaat het om een tijdelijke maatregel. "We hebben op dit moment niet alleen in Utrecht, maar ook breder in het landelijk ov te maken met een tekort aan chauffeurs. Dat hangt samen met factoren zoals de krappe arbeidsmarkt, verzuim en verlof." Transdev hoopt dat het extra loon ertoe leidt dat chauffeurs meer diensten op zich nemen. "Met deze regeling willen we collega's die de mogelijkheid hebben om extra te werken daar passend voor waarderen en tegelijk bijdragen aan een zo betrouwbaar mogelijke dienstverlening voor onze reizigers in Utrecht", aldus de woordvoerder. De vervoerder verwacht niet dat chauffeurs hun eigen vakanties deze zomer gaan opofferen. Gepland verlof blijft gewoon staan. Problemen Transdev heeft eind vorig jaar het Utrechtse busvervoer overgenomen van Qbuzz. Dat ging gepaard met problemen, zoals een tekort aan bussen en personeel. Het leidde tot de uitval van ritten en vertragingen voor reizigers. Sindsdien is er gesneden in de dienstregeling en rijdt Transdev minder ritten dan eerder was toegezegd. De vervoerder kreeg daarvoor in april nog een boete van minimaal 1,5 miljoen euro opgelegd door de provincie. Daar komt elk kwartaal een ton bij zolang de problemen in het busvervoer aanhouden.
Sinds het staakt-het-vuren tussen Hamas en Israël vorig jaar oktober is ingegaan, hoopten hulporganisaties dat dat wat verlichting zou brengen voor de Palestijnse bevolking in Gaza. Hoewel er mondjesmaat hulp binnenkomt, is de humanitaire situatie nog steeds erbarmelijk en gevaarlijk, zeggen meerdere hulporganisaties, waaronder Oxfam Novib en het Rode Kruis. Volgens de hulporganisatie is er een enorm tekort aan bijna alles in Gaza. Dat komt volgens hen doordat de Israëlische autoriteiten mondjesmaat hulpgoederen Gaza binnenlaten. "Er is een gigantisch tekort aan medicijnen. Onze collega's van de Palestijnse Rode Halve Maan vertellen dat ze nog voor drie maanden medicijnen hebben", zegt Daniëlle Brouwer van het Rode Kruis. "Tientallen vrachtwagens met hulpgoederen staan aan de grens om Gaza binnen te rijden. Het is een politieke keuze om die niet binnen te laten." Gebeten door ratten Door het medicijntekort kunnen ziektes niet goed worden bestreden. Zo ziet Dokters van de Wereld dat er sinds maart meer mensen waterpokken krijgen. Vanwege een gebrek aan sanitaire voorzieningen krijgen veel mensen cholera, volgens het Rode Kruis. De verspreiding van (infectie)ziektes wordt volgens de hulporganisaties ook veroorzaakt doordat mensen dicht op elkaar leven in vluchtelingenkampen en vuilnis niet meer wordt opgehaald. Het afvalprobleem veroorzaakt daarnaast een enorme rattenplaag, zegt Wouter Booij van Unicef. "We horen bijvoorbeeld verhalen van kinderen en volwassenen die door ratten in het gezicht worden gebeten tijdens hun slaap." Veel kinderen hebben huidaandoeningen, zoals ook het jongetje op onderstaande foto. Kinderen hebben ziektes als schurft en waterpokken, of soms zelfs last van knaagdierbeten. Al ruim een jaar worstelen we om hulpgoederen binnen te krijgen, zegt Oxfam Novib-directeur Michiel Servaes. Volgens hem wordt veel materiaal door Israël aangemerkt als 'dual-use goederen'. Dat zijn spullen waarvan de Israëlische autoriteiten zeggen dat ze ook voor militaire doeleinden kunnen worden ingezet en daarom Gaza niet in mogen. Zeven kapotte couveuses Zo is het voor het Rode Kruis moeilijk om medische apparatuur zoals couveuses Gaza binnen te krijgen, zegt Brouwer. Hulpverleners worden daardoor gedwongen om creatief te kijken naar oplossingen. "Zo hebben onze collega's van zeven kapotte couveuses een nieuwe gemaakt." Ook ruilen volgens haar ziekenhuizen in het gebied zorg tegen medicatie. Brouwer noemt de situatie bizar. "Moet je voorstellen hoeveel levens we in de tussentijd hadden kunnen redden." Volgens de hulporganisatie zijn er sinds begin dit jaar slechts vijftien vrachtwagens met hulpgoederen Gaza binnengelaten. Ook Unicef zegt last te hebben van de Israëlische restricties. Daardoor kunnen er volgens de organisatie geen waterleidingen worden aangelegd. "Er is een gigantisch tekort aan schoon drinkwater", vertelt Booij. Volgens Artsen Zonder Grenzen (AzG) is bijna 90 procent van de watervoorzieningen in Gaza beschadigd of vernietigd. Het gaat om onder meer ontziltingsinstallaties, waterputten en leidingen. Volgens AzG is het watertekort onderdeel van een bredere Israëlische strategie om Gaza onleefbaar te maken voor de Palestijnen. Aanvallen Hoewel het sinds het fragiele staakt-het-vuren rustiger is geworden in Gaza, is het werk van de hulpverleners nog steeds gevaarlijk, zeggen de organisaties. Israël schond het bestand de afgelopen tijd geregeld. Volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid zijn er sinds het begin van het staakt-het-vuren meer dan 900 Palestijnen gedood in de Gazastrook. Volgens de Verenigde Naties zijn vorig jaar meer dan 560 hulpverleners in Gaza en op de bezette Westelijke Jordaanoever gedood. Registratieplicht Het bieden van hulp door internationale hulporganisaties wordt steeds moeilijker gemaakt. Begin dit jaar heeft Israël een strenge registratieplicht ingevoerd voor hulporganisaties. Ze moeten van de Israëlische autoriteiten onder meer namen en contactgegevens van hun medewerkers doorgeven. Israël zegt deze informatie nodig te hebben om te controleren of medewerkers banden hebben met terreurgroepen. Delen de organisaties die gegevens niet, dan mogen ze geen hulp meer bieden in Gaza of op de bezette Westelijke Jordaanoever. Volgens Servaes gaat het om ongeveer 34 hulporganisaties, waaronder zijn Oxfam Novib. Zij weigeren volgens Servaes persoonlijke gegevens door te geven omdat ze hun collega's niet in gevaar willen brengen, maar ook omdat Europese privacywetgeving ze dat verbiedt. Oxfam Novib was bij het Israëlische hooggerechtshof een bezwaarprocedure begonnen tegen de registratieplicht. Servaes: "Tien dagen geleden is de procedure door het hof op een politieke manier afgewezen en hebben we vanaf 21 juni een maand de tijd om het werk te stoppen. We maken ons daar ontzettend veel zorgen om." Volgens Servaes wil Israël zich ontdoen van hulporganisaties die zich kritisch hebben uitgelaten over het Israëlische leger en de regering. "Ze willen van de oren en ogen af zodat we niet kunnen vertellen wat daar gebeurt."
Soldaten staan op een brug die de grens vormt tussen Uganda en de Democratische Republiek Congo. Ze hebben geweren en een fles met desinfectiemiddel bij zich. Hun opdracht: de nieuwe vijand zoveel mogelijk buiten de deur houden. Uganda sloot de grens met Congo de afgelopen week, omdat de ebolabesmettingen in het oosten van dat land alleen maar oplopen. De wereldgezondheidsorganisatie WHO telt op dit moment 321 besmette personen, onder wie 48 overledenen. In Uganda zijn dat volgens een eigen telling op dit moment veel minder: negen zieken en een dode. Dat willen ze hier zo houden. Alleen essentieel verkeer Bij de kleine grenspost bij het dorp Busunga in het westen van Uganda is een touw over de brug gespannen met rode plastic lintjes eraan. Ze wapperen in de wind. "We maken ons zorgen," zegt grenssoldaat Adeiero Docas op de brug. "We horen wat er in Congo gebeurt en het virus is nu ook hier. We moeten ons zo goed mogelijk beschermen." Ze mag nu alleen nog essentieel verkeer doorlaten. Dat bestaat uit af en toe een vrachtwagen met eten of hulpverleners die van de ene naar de andere kant reizen. Update uit Congo Vandaag komt de Congolees Adalbert Katembo, die in Congo voor het ministerie van Gezondheidszorg werkt, een update geven aan Ugandese gezondheidswerkers die ook bij de grenspost staan. "De situatie is slecht aan onze kant", zegt Katembo. Hij leest de lijst voor met besmettingen. Nieuwe gevallen, maar 80 kilometer verderop. "Daarbovenop zijn er gewapende groepen actief in onze regio. Dat zorgt ervoor dat mensen die besmet zijn zich verplaatsen. Daardoor wordt het met de dag erger. Wij zijn bang voor deze ziekte. Het ebolavirus heeft geen genezend medicijn. Daarom maakt het ons angstig." Grensverkeer Onder de Ugandese grensbrug stroomt de grensrivier. Kinderen springen in het koude water, vrouwen wassen hun kleding aan de oever. Aan de ene kant van de rivier Congolezen en aan de andere kant Ugandezen. Hier zijn geen hekken die de landen van elkaar scheiden. De grensdorpen zijn nauw met elkaar verbonden. Congolezen komen vaak naar de winkels in Uganda, omdat daar meer te koop is dan in eigen land. Kinderen uit Uganda gaan soms in Congo naar school, omdat hun ouders willen dat ze Frans leren. Andersom gebeurt ook: Congolezen die Engels willen spreken. En mensen aan beide zijden zijn familie van elkaar. De WHO is tegen het sluiten van de grenzen. Ze is bang dat daardoor juist meer mensen oversteken zonder gescreend te worden. Ook de Congolese gezondheidsmedewerker op de grensbrug maakt zich zorgen over het sluiten van de grens. "De bevolking zit in een moeilijke situatie. We krijgen eten uit Uganda. Er komt nu niet genoeg binnen." Mede daarom zullen mensen blijven oversteken. En dat kan. Want de grens echt afsluiten is onmogelijk. Op plekken waar de grensrivier ondiep is, staan soldaten om te voorkomen dat mensen erdoorheen waden. De grens tussen Congo en Uganda is 800 kilometer lang. "Mensen glippen er hoe dan ook tussendoor", erkent een Ugandese migratiemedewerker. Uganda heeft dan ook meer verdedigingslinies om besmettingen te voorkomen. In een dorp iets verderop staat een team van het Rode Kruis met posters waarop de symptomen van ebola staan. "Heb je koorts, moet je braken en voel je je lethargisch? Dat kan betekenen dat je ebola hebt", vertelt een voorlichter aan een groep vrouwen die groenten verkopen. Ze doppen boontjes, luisteren en stellen vragen. De voorlichters van dit team zijn Ugandezen uit de gemeenschap. "We zetten mensen in die men hier vertrouwt", zegt Christine Ondoru van het Rode Kruis. "We zien in Congo dat veel mensen boos zijn op de hulpverleners en de artsen. Ze geloven niet dat ebola bestaat. Hier proberen we er alles aan te doen om de mensen informatie te geven." Het helpt, zegt ze, dat ze de afgelopen jaren al vaker voorlichting hebben gegeven. Eerst over covid, en in 2022 was er in Uganda ook een ebola-uitbraak. "Mensen hebben al basiskennis en het wantrouwen is hier veel minder dan in Congo. Dat helpt." Sterke staat Terwijl ze in Congo zeggen achter de feiten aan te hollen, proberen ze in Uganda nieuwe besmettingen zo veel mogelijk voor te zijn. De Ugandese autoriteiten zijn veel beter georganiseerd. Het is een sterke staat. In Congo is die juist grotendeels afwezig. Ook is de gezondheidszorg veel beter in Uganda. Toch is de strijd tegen de ziekte ook hier niet zonder uitdagingen. De districtscommissaris van deze regio maakt deel uit van het regionale Ebola Task Team. In zijn kantoor zit hij non-stop aan de telefoon. "Scholen vragen ons om tanks om handen te wassen en we willen folders uitdelen met informatie over ebola, maar die hebben we niet," zegt Edward Mungabirwe. "We hebben onvoldoende middelen en te weinig mankracht. Maar we doen wat we kunnen om ebola in te dammen."
Op verschillende plekken is de avondvierdaagse voor vanavond afgelast vanwege slechte weersverwachtingen. Met name de verwachte onweersbuien maken dat de organisaties het niet aandurven de wandeling door te laten gaan. In onder meer de provincies Drenthe en Overijssel is het wandelevenement op diverse plekken afgelast, waaronder in Zwolle, Hengelo, Coevorden en Meppel. In beide provincies is momenteel code geel afgegeven vanwege mogelijk hevige onweersbuien en zware windstoten. 'Nergens schuilen' De organisatie van de wandeltocht in Zwolle meldt dat het wandelevenement vanavond niet meer doorgaat. "Het onweer gaf de doorslag", vertelt organisator Hilly Breunis aan RTV Oost. Als het alleen had geregend, was de wandeltocht volgens haar wel doorgegaan. "Stel dat het onderweg begint te onweren, dan kunnen al die mensen nergens schuilen", legt ze uit. De Zwolse avondvierdaagse is al jaren de grootste van Nederland. Normaal gesproken zijn er vijf dagen om te wandelen; vanavond zou de tweede dag zijn. Vorig jaar liepen er 9000 mensen mee. "Vandaag zien we als een gelopen dag. We halen deze dag niet in", licht de organisator toe. 'We gaan geen risico's nemen' Ook het bestuur in Coevorden besloot vanmiddag om de avondvierdaagse voor vanavond niet door te laten gaan. Toen bekend werd dat het weer zou omslaan in Drenthe, begon het overleggen voor het bestuur. "Gisteravond hebben we het er al over gehad en sindsdien hebben we heel intensief app-contact", zegt bestuurslid Esselien de Groot tegen RTV Drenthe. En dus hakte de organisatie de knoop door. "We hebben alle weersvoorspellingen gevolgd. Juist als de avond van start zou gaan, is er een piek van onweersbuien." Zo'n duizend wandelaars moeten nu geïnformeerd worden. "Die willen we niet blootstellen aan onweer. Dat is een beetje riskant", aldus De Groot. Ook in Meppel nam Stichting Meppeler Wandel-Avondvierdaagse vanmiddag het besluit de tweede avond van de vierdaagse in de stad te annuleren. "Een regenbui lopen we wel doorheen, maar er komt onweer aan. We gaan geen risico's nemen", zegt secretaris Alexander Koster. Code geel in het noordoosten van het land Het KNMI heeft voor vanavond in het noordoosten code geel afgegeven vanwege mogelijk hevige onweersbuien. De waarschuwing geldt momenteel in de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel. Naast blikseminslag is er in het noordoosten plaatselijk kans op schade en overlast door windstoten en zware regen. Ook kan plaatselijk hagel van 1-2 cm voorkomen, meldt het weerinstituut.
De Amerikaanse staat Florida daagt OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, en topman Sam Altman voor de rechter. De makers van de populaire chatbot worden ervan beschuldigd een onveilig product op de markt te hebben gebracht, omdat het mensen adviseert bij gevaarlijk gedrag. De aanklagers vinden dat de chatbot een gevaar vormt voor de openbare veiligheid, omdat het onder meer schutters instructies zou hebben gegeven bij het voorbereiden van hun moordpartijen. Ook verwijzen ze naar incidenten waarbij gebruikers, op aanraden van ChatGPT, een combinatie van drugs nemen om zichzelf van het leven te beroven. Florida is de eerste Amerikaanse staat die een rechtszaak aanspant tegen OpenAI en Altman persoonlijk aansprakelijk stelt. "Ze hebben winst verkozen boven publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet", aldus procureur-generaal James Uthmeier van Florida. 200 gesprekken In de aanklacht wordt verwezen naar een aanslag op de Florida State University vorig jaar april, waarbij twee mensen werden gedood en zes anderen gewond raakten. De 20-jarige schutter vroeg de chatbot om advies voordat hij begon te schieten op de campus. Zo gaf ChatGPT advies over welk type wapen hij kon gebruiken, welke munitie bij welk wapen paste en welk wapen effectief zou zijn op korte afstand. Ook zou de chatbot advies hebben gegeven over waar en wanneer de meeste mensen zich op de campus zouden bevinden. Hij zou zeker 200 gesprekken met ChatGPT hebben gevoerd. Geweld aanmoedigen In de 83 pagina's tellende aanklacht verwezen de aanklagers naar een andere zaak in Florida. Een man die wordt verdacht van de moord op twee promovendi aan de University of South Florida, vroeg dagen vóórdat zij verdwenen aan ChatGPT: "Wat gebeurt er als een mens in een zwarte vuilniszak wordt gestopt en in een vuilcontainer wordt gegooid?" De chatbot antwoordde daarop dat dat gevaarlijk klinkt. "Hoe zouden ze dat te weten komen?", was zijn vervolgvraag. De aanklagers beschuldigen OpenAI een product op de markt te hebben gebracht dat schade, zoals zelfverminking en geweld, faciliteert en aanmoedigt. Intern alarm Ook vinden de aanklagers dat OpenAI en Altman commercieel gewin boven veiligheid zetten. Zo zeggen ze dat het techbedrijf waarschuwingen van experts binnen en buiten het bedrijf negeerde. Zo sloegen in aanloop naar een schietpartij in Canada medewerkers van OpenAI intern alarm over de interactie van de tiener met ChatGPT. Bij de aanslag op 10 februari werden in de provincie Brits-Columbia vijf leerlingen en een lerares op een middelbare school gedood. Eerder had de 18-jarige schutter, Jesse van Rootselaar, al haar moeder en stiefbroer gedood. Grote schietpartijen komen zelden voor in Canada, in tegenstelling tot buurland VS. Bedrijf wijst op hulpadvies De staat Florida wil dat OpenAI ook stopt met het verzamelen van gegevens van kinderen onder de 13 jaar zonder daarvoor toestemming te vragen van hun ouders. OpenAI laat in een reactie weten dat de chatbot herhaaldelijk gebruikers adviseert om hulp te zoeken in de echte wereld, bijvoorbeeld via professionals in de geestelijke gezondheidszorg. Ook verwijst het bedrijf naar maatregelen die zijn genomen om jonge gebruikers te beschermen, zoals leeftijdsverificatie en monitoringopties voor ouders. Het tekstprogramma ChatGPT is het populairste product van OpenAI en heeft volgens Altman wekelijks 900 miljoen gebruikers. Altman was in 2015 samen met techondernemer Elon Musk een van de oprichters van OpenAI. Ook andere AI-bots, zoals Character AI en Google-chatbot Gemini, liggen regelmatig onder vuur van het aanzetten van gebruikers om zichzelf of anderen iets aan te doen.