NL Times (Netherlands)
์ค๋ ์ฑํฅ
๊ธฐํ
More Dutch theaters offer free admission for children as producers warn of boycott
Free admission for children to theater performances is expanding rapidly across the Netherlands, NOS
๐ณ๐ฑ ๋ค๋๋๋ ยท "NOS" ยท ์ด 48๊ฑด
ํํฐ ๋ณด๊ธฐํ์ฌ ์ง์
50.0
0 = ๋ถ์ ์ฐ์ธ
50 = ์ค๋ฆฝ
100 = ๊ธ์ ์ฐ์ธ
์ต๊ทผ 7์ผ ๊ธฐ์ค 518๊ฑด์ ๋ถ์ํ ๊ฒฐ๊ณผ, ๋ด์ค ์ฌ๋ฆฌ์ง์๋ 50.0(๊ท ํ)์ ๋๋ค. ๊ธ์ 0๊ฑด(0.0%)ยท์ค๋ฆฝ 518๊ฑด(100.0%)ยท๋ถ์ 0๊ฑด(0.0%)์ด๋ฉฐ, ์ค๋ฆฝ ๋น์ค์ด ๋๋ ทํ๊ฒ ๋์ต๋๋ค. ์ฑํฅ ์ง์๋ ์ข ํฉ 0.0(์ค๋ ๊ท ํ)์ ๋๋ค.
Free admission for children to theater performances is expanding rapidly across the Netherlands, NOS
"Over zorg weet ik alles, maar mijn taal moet beter", zegt de Syrische Jamila. Als statushouder had ze moeite om de taal te leren en als ervaren verpleegkundige uit Syriรซ moest ze hier een mbo-opleiding doen, maar sinds deze week is ze aan het werk in een woonzorgcentrum in Rotterdam. Het kabinet wil dit soort obstakels wegnemen om zo meer nieuwkomers aan werk te helpen. Volgens het kabinet zijn er te veel nieuwkomers in Nederland die niet werken in tijden van personeelstekorten. Vrijdag meldde VVD-minister Aartsen van Werk en Participatie in een brief aan de Tweede Kamer dat de komende jaren 75.000 statushouders geholpen gaan worden bij het vinden van een baan. Van de statushouders die in 2021 een verblijfsvergunning kregen, heeft na twee jaar ongeveer een vijfde een baan. Dat aantal neemt na meerdere jaren toe tot bijna 60 procent, maar het blijft achter bij het Nederlandse gemiddelde. Daar moet verandering in komen, vindt Aartsen. Zeker omdat werkgevers in sectoren als de bouw of de zorg "schreeuwen om extra handen". Soepeler regels Sinds eind 2023 mogen asielzoekers die zes maanden eerder een asielaanvraag hebben ingediend het hele jaar door werken. Dat wordt gezien als aantrekkelijk voor werkgevers, omdat nieuwkomers voorheen maar 24 weken per jaar mochten werken. Een onderzoeker van het Sociaal Cultureel Planbureau zei in gesprek met de NOS dat "door te werken, nieuwkomers de taal en cultuur leren kennen". Dat helpt volgens de onderzoeker bij de integratie in Nederland. Jamila krijgt "ongelooflijk veel energie van haar werk". Ze spreekt vol lof over de cliรซnten in het woonzorgcentrum en haar collega's. Een nieuwe start Ze heeft veel ervaring in de zorg: in Syriรซ werkte ze twintig jaar als verpleegkundige, op verschillende plekken. Toen Jamila in Nederland kwam, moest ze een nieuwe start maken. Begin dit jaar concludeerde de Algemene Rekenkamer dat statushouders nu nog vaak lastig een baan vinden vanwege de lange procedure en de taalobstakels. Betaald werk is lastig te combineren met taallessen en ook is er een tekort een taaldocenten. Ook voor Jamila was het Nederlands een obstakel. Onder meer omdat zij de taal niet machtig was, had ze als statushouder moeite met werk vinden. "Taal is het allerbelangrijkst", zegt ze. Werkgevers stellen vaak hoge taaleisen aan werknemers. Een van de suggesties van de Rekenkamer was om taalonderwijs op de werkvloer mogelijk te maken. Het ministerie gaat onder meer hierover de komende maanden met werkgevers in gesprek. Vorig jaar sprak de NOS met asielzoekers die werken bij een poedercoatingbedrijf in Nederland: Niet alleen taal kan een obstakel zijn, ook hebben nieuwkomers vaak niet de passende studie gedaan voor een baan. Jamila heeft wel Syrische diploma's, maar die zijn hier niet geldig. Zij heeft daarom de mbo-studie helpende zorg en welzijn gedaan. Daar staat normaal gesproken twee jaar voor; zij behaalde het diploma in acht maanden. Dat sluit aan bij de plannen van het kabinet. De minister komt met een traject om relevante werkervaring of opleiding vanuit het land van herkomst te laten voldoen aan de Nederlandse maatstaven. Vrouwen aan het werk Ook komt er een speciaal traject om vrouwelijke asielzoekers in tien gemeenten aan het werk te krijgen. Nu is het nog zo dat รฉรฉn op de vijf vrouwen die in Nederland mag blijven een baan heeft. Aartsen wil dat dit er meer worden. Dat zij minder werken heeft verschillende oorzaken, schrijft het ministerie. In het land van herkomst hebben ze vaak niet gewerkt en daardoor missen ze ervaring. Daarnaast is het volgens het ministerie lastig om zorgtaken te combineren met werk. Dat herkent ook Jamila, die vijf kinderen heeft. Zij vindt het belangrijk om een goed voorbeeld te zijn voor haar kinderen en dat wil ze ook door te werken. "Als het me niet was gelukt om werk te vinden, was ik vrijwilligerswerk gaan doen", zegt ze. Zonder werk zou ze zich minder goed voelen. Toen ze pas kort in Nederland was, had ze verdriet over de oorlog in Syriรซ. Ze kende hier niemand en sprak de taal niet. Nu ze een studie heeft gedaan en werkt, gaat dat veel beter en wil ze zichzelf verder ontwikkelen.
Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Devi Boerema, correspondent Zuid-Aziรซ. Devi woont sinds vorig jaar in New Delhi, in India. Daar beginnen haar dagen vroeg: ze moet om 04.30u opstaan om haar watertank te vullen. Water dat goed van pas komt als het 46 graden is, zoals nu. Op sommige dagen komt ze nog eerder haar bed uit, om hard te lopen in de stad die daarna door hitte en smog wordt verteerd. Het is een groot verschil met het leven in Mumbai, waar ze eerder woonde. Ze was er toen de stad in 2008 werd getroffen door aanslagen en was dagenlang op pad om verslag te doen voor Nederlandse media. Het was de start van haar journalistieke carriรจre. Beluister deze podcast Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! Nu, 18 jaar later, doet ze weer verslag vanuit India. Met in haar hand een lijstje met onderwerpen die ze vooral niet te veel aandacht wil geven: vrouwen in sari's bijvoorbeeld, en het kastenstelsel. Want India is zo veel meer dan achtergrondverhalen: het land is belangrijk op het wereldtoneel en dat wil Devi laten zien. Volgende week: een gesprek met Rudy Bouma, correspondent in Washington. Heb je een vraag aan hem, stuur die dan naar dedag@nos.nl Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Lisa Konings Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
Een chemiebedrijf uit het Groningse Farmsum heeft de afgelopen drie jaar zo'n 5 miljoen kilo afvalzout illegaal laten dumpen nabij de Belgisch-Nederlandse grens, blijkt uit onderzoek van Follow The Money (FTM) en BN De Stem. Dit zou tot ernstige bodemverontreiniging in de grensregio hebben geleid. Het Openbaar Ministerie heeft een strafrechtelijk onderzoek ingesteld. Het chemiebedrijf dat van de illegale dumpingen wordt verdacht is Dutch Glycerin Refinery (DGR), gevestigd op het Chemie Park Delfzijl in Farmsum. Het bedrijf produceert glycerine, dat gebruikt wordt in cosmetica en in schoonmaakmiddelen. Hierbij komt veel afvalzout vrij. Het bedrijf wist lange tijd van het zout af te komen door het als strooizout aan te bieden. De laatste jaren werd dat vanwege de mildere winters steeds lastiger. Ook de milieueisen voor strooizout werden steeds strenger. Drugslabs Volgens FTM en BN De Stem kwam het afvalzout vanaf 2023 via tussenpersonen terecht bij twee handelaren in Belgiรซ. DGR zou het zout hebben gepresenteerd als een bodemverbeterend middel voor de agrarische sector. De tussenhandelaren Geert H. en Peet W. verkochten het zout door, verspreidden het op landbouwgronden en begroeven het onder gesloopte stallen en onder akkers. Dit gebeurde in de omgeving van Baarle-Nassau. Op sommige plaatsen was het grondwater uiteindelijk zo zout als zeewater, ontdekten Belgische inspecteurs. Peet W. is eerder veroordeeld voor mestfraude. Bij panden op naam van Geert H. zijn in het verleden drugslaboratoria ontdekt. Afvalzout in grote hoeveelheden uitstrooien op landbouwgrond is funest voor de bodemkwaliteit, zegt Angelique Huijben, voorzitter van de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO) tegen de NOS. "Te veel zout is voor heel veel gewassen niet goed. Kijk naar Zeeland: daar is veel grond onbruikbaar door het zoute zeewater." Ze noemt het gebruik van zoutafval als bodemverbeteraar "crimineel". Bodemecoloog Ciska Veen onderschrijft dit: "Al het leven, planten en dieren, kan slecht tegen zout. Dit kan lange gevolgen hebben." Strafrechtelijk onderzoek Door het zout illegaal te dumpen, bespaarde het Groningse bedrijf ongeveer 1 miljoen euro per jaar, ontdekten FTM en BN De Stem. Een woordvoerder van DGR ontkent tegenover BN De Stem dat het bedrijf het afvalzout als bodemverbeteraar heeft aangeboden. "Er zijn wel afnemers geweest die mogelijkheden zagen om dit zout als bodemverbeteraar in de markt te zetten." Ook zegt het bedrijf dat de leveringen aan "de betrokken afnemer per direct zijn stopgezet". Volgens de Omgevingsdienst Groningen heeft het bedrijf betaald voor de afvoer van het zout. Dat was daarmee geen afval, maar een product, zo stelt de dienst. Volgens FTM was DGR ervan op de hoogte dat het zout via tussenhandelaren op landbouwgrond terechtkwam. Het zout zou ook zijn geรซxporteerd naar Polen en Duitsland. De Inspectie Leefomgeving en Transport zegt dat in het strafrechtelijk onderzoek wordt samengewerkt met de Duitse, Belgische en Poolse autoriteiten. Geert H. en Peet W. zijn volgens de Belgische justitie officieel verdachte in de zaak. Huijben van ZLTO hoopt dat het tot een veroordeling komt. "De bodem is alles voor een boer. De grond moet kloppen. Als dat niet klopt, is de bodem onder je bestaan weg." DGR is onderdeel van de Musim Mas Group, een Indonesisch voedselverwerkingsbedrijf. Het bedrijf wordt gezien als een grote speler op het gebied van palmolieproductie en de verwerking daarvan.
Medewerkers van chipmachineproducent ASML zeggen een intern evenement te boycotten waarvoor Elon Musk is uitgenodigd. De techmiljardair is door ASML gevraagd om donderdag op de bijeenkomst via een videoverbinding te komen praten, schrijft het Eindhovens Dagblad. Volgens het ED vinden de medewerkers dat de opvattingen van Musk haaks staan op de kernwaarden van ASML, gelijkheid en inclusiviteit. Ze wijzen op wat zij zien als nazisympathieรซn en op zijn anti-Europese houding, schrijven ze op een intern communicatiekanaal. Om hoeveel werknemers het gaat is niet bekend. ASML heeft de uitnodiging van Musk aan de NOS bevestigd. Volgens een woordvoerder zal hij tijdens de besloten conferentie "zijn visie delen op AI, robotica, ruimtevaart en halfgeleiderproductie". De onderwerpen zijn volgens het bedrijf relevant voor de medewerkers. Volgens het bedrijf worden geregeld technologieleiders uit de industrie uitgenodigd om hun inzichten te delen. "De uitnodiging aan Elon Musk vond plaats in het kader van het Terafab-project, dat zeer relevant is voor de halfgeleiderindustrie." Mega chipfabriek Musk maakte eerder dit jaar bekend dat hij een chipfabriek (Terafab) wil bouwen in de Amerikaanse staat Texas. Het is een gezamenlijk project van Tesla, SpaceX en chipgigant Intel. Voor de megafabriek heeft hij volgens het ED de geavanceerde chipmachines van ASML nodig. ASML zegt in de verklaring dat via het Terefab-project Musk "onderdeel zal worden van het bredere ecosysteem van onze industrie. Veel bedrijven, waaronder ASML, zullen samenwerken binnen dit initiatief". Het chipbedrijf zegt verder dat het zich inzet "voor een inclusieve werkomgeving waarin iedereen zich gewaardeerd en gerespecteerd voelt, volledig kan bijdragen en vrij is om zijn of haar mening te uiten".
Nieuwsuur deed onderzoek naar de zeven belangrijkste Nederlandse webwinkels die anti-azc-merchandise verkopen. De drie shops met de meeste volgers herplaatsen ook video's over remigratie en neonazi's. Redacteur Mitchell van de Klundert vertelt in de podcast hoe het hem en zijn collega's opviel hoeveel merchandise er zichtbaar is bij anti-azc-demonstraties, meer dan bij andere betogingen. Ze besloten onderzoek te doen naar de wereld achter die stickers, truien en vlaggen. Luisteren? Deze aflevering kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! Veel van de webshops, of de eigenaren ervan, zijn ook actief op sociale media. De drie shops met de meeste volgers herplaatsen bijvoorbeeld video's over remigratie, neonazi's en geweld bij protesten in binnen- en buitenland. Volgens criminologe Elanie Rodermond van de Vrije Universiteit spelen de verkopers daarmee een belangrijke rol in het normaliseren van extreme denkbeelden. "Als zulke ideeรซn mainstream worden, wordt de drempel lager om ze te uiten en voor sommigen ook om ze verder te verspreiden." Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Rosanne Sies Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
De recente aanhouding van vier Nederlandse mannen die ervan worden verdacht hun eigen partners te hebben gedrogeerd, verkracht en gefilmd, heeft geleid tot geschokte reacties. Bij Slachtofferhulp Nederland kregen ze na het nieuws meerdere telefoontjes binnen, vooral met veel vragen. Ook hebben zich inmiddels mogelijke slachtoffers gemeld. Deskundigen noemen de zaak verbijsterend, maar niet verrassend. De zedenzaak legt een dieperliggend maatschappelijk probleem bloot. Hoewel de politie spreekt van een nieuw fenomeen vanwege de openlijke communicatie via besloten chatgroepen, zijn de onderliggende mechanismen achter dit gedrag niet onbekend bij psychologen en onderzoekers. Manosphere Volgens experts hanteren mannen die dit soort misdrijven plegen vaak een wereldbeeld waarin vrouwen minderwaardig zijn en puur als gebruiksobject dienen. Als het risico op ontdekking te groot voelt, wordt uitgeweken naar methoden waarbij de vrouw zelf niets doorheeft, zoals drogering. Dit gedachtegoed wordt online sterk gevoed binnen de zogeheten manosphere, waar radicale ideeรซn circuleren over mannelijke controle en afwijzing. Forensisch psychologen benadrukken dat daders niet zo worden geboren. Op internet gaan mannen op zoek, het begint vaak bij een fantasie. "Gelukkig zijn bij lange na niet alle mannen zo, maar de impact van internet is wel heel groot", zegt Larissa Hoogsteder, directeur behandelzaken bij de ambulante forensische zorginstelling de Waag. De grensoverschrijdende aard van extreme content kan juist een prikkelende werking hebben. In afgesloten digitale groepen vervagen normen. "Binnen zo'n groep vertoon je eerder gedrag dat voorheen nog een fantasie was. Je wordt onder druk gezet, je moet meedoen, anders lig je eruit." Volgens Hoogsteder kan het behalve om stoer doen of het verkrijgen van status ook gaan om een verslavende kick op macht. Hoe vaak? De exacte omvang van deze specifieke groep blijft moeilijk in te schatten. Onderzoekers vergelijken het met een piramide. Aan de brede basis staan vrouwonvriendelijke ideeรซn, een behoefte aan macht of seksuele fantasieรซn. Slechts een zeer kleine minderheid gaat over tot daadwerkelijk seksueel fysiek geweld. Er is bovendien een verschil tussen kijken en doen. Onderzoek laat zien dat ongeveer een derde van de mensen ooit seksuele fantasieรซn of interesses heeft die als ongebruikelijk worden beschouwd. Het overgrote deel handelt daar echter nooit naar. Seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt door minder dan 1 procent van hen gepleegd, aldus Hoogsteder. Iva Bicanic van het Centrum Seksueel Geweld benadrukt dat wekelijks honderden mensen zich bij het centrum melden (zo'n 300 tot 400 per week), al is de schaal van deze specifieke netwerken onduidelijk. "We weten niet op welke schaal dit gebeurt en hoe het zich verhoudt ten opzichte van ander seksueel geweld." Wat deze zaak volgens Bicanic uniek maakt, is dat het misbruik "gecombineerd en op een grotere schaal in een netwerk" plaatsvond, waarin de daden status gaven. Ze wijst erop dat seksueel geweld meestal dichtbij plaatsvindt, door mensen die we goed kennen: "De slaapkamer is statistisch gezien gevaarlijker dan de straat." Moeilijke behandeling Als daders van seksueel geweld worden gepakt, volgt er een risicotaxatie. "Als je iemand meerdere keren drogeert en daar opgewonden van raakt, dan is er wel reden voor behandeling", stelt Hoogsteder. De aard van de drijfveer bepaalt hoe effectief die behandeling kan zijn. "Als de primaire drijfveer intimiteit en seks is, is de problematiek makkelijker te behandelen dan wanneer een drijfveer macht of controle is." Bij dat laatste is er vaak minder zelfinzicht en praten daders hun gedrag sneller goed. "Het probleem is dan hardnekkiger en er moet langer en intensiever worden doorbehandeld op thema's als anders leren denken, omgaan met stress, impulsen en emoties." Toch waarschuwt ze dat er grenzen zijn. "Niet iedereen is te helpen, dat weten we ook van tevoren niet. Maar het behandelen van grensoverschrijdend gedrag kan het delictgedrag wel voorkomen of sterk verminderen." Het tijdelijk ontzeggen van internettoegang kan hierbij een noodzakelijk onderdeel zijn.
Een van de vandaag veroordeelde daders van de kunstroof in het Drents Museum blijkt een bedrijf te hebben opgericht dat kleding verkoopt die verwijst naar de roof. Dat schrijven het Dagblad van het Noorden en RTV Drenthe. "Mijn naam is Douglas Chesley W. Misschien hebben jullie gehoord over de verhalen rondom de gouden helm, maar ik wil er een positieve draai aan geven dus heb ik dit merk opgericht", is te lezen op de website van zijn bedrijf. In de webshop zijn onder meer T-shirts te koop met daarop een afbeelding van de gouden helm van Cotofenesti, het kroonstuk uit de Roemeense erfgoedcollectie dat uit het museum in Assen werd geroofd. 'Niet in gevangenis opgericht' De advocaat van W., Dennis Vlielander, zegt tegen de NOS dat de webshop is opgericht door mensen die "dicht bij" zijn cliรซnt staan. Vlielander benadrukt dat de webshop niet vanuit de gevangenis is opgericht. Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie zegt tegen het Dagblad van het Noorden kennis te hebben genomen van de webshop, maar niet inhoudelijk te willen reageren. T-shirt in rechtbank De webshop heeft als postadres het Justitieel Complex Schiphol, waar W. (37) gevangenzit. Hij en twee anderen werden vandaag veroordeeld tot bijna vier jaar cel vanwege hun aandeel in de spectaculaire kunstroof uit het Drents Museum vorig jaar januari. Tijdens de uitspraak in de rechtbank droeg hij een van de T-shirts die in de webshop worden verkocht. Op het shirt stond 'BOOK ARREST' geschreven met de helm van Cotofenesti erboven. Dat is een verwijzing naar de Roemeense hoofdstad Boekarest, waar de sieraden vandaan komen. Gezwegen over rol W. heeft altijd gezwegen over zijn rol bij de kunstroof. Uiteindelijk sloten hij en mededader Jan B. een deal met het OM. Ze leverden de gouden helm en twee van de armbanden in en kregen in ruil daarvoor een lagere eis te horen. De rechtbank ging deels mee met de strafvermindering. Wel viel de straf van 47 maanden cel hoger uit dan de eis van het OM, omdat niet alle gestolen armbanden zijn ingeleverd. Eรฉn gouden armband is nog spoorloos, met een geschatte waarde van 500.000 euro. Daarmee is de schade aan de maatschappij slechts deels hersteld, beargumenteerde de rechter.
Het kabinet bestaat 100 dagen, maar dat vond de coalitie geen reden voor een feestje, want het vertrouwen in de regering is laag en de minderheidconstructie draait ook nog niet echt lekker. Wel heeft de coalitie een deal met GroenLinks-PvdA gesloten over ontwikkelingssamenwerking, maar dat verliep zeer rommelig en zorgde ook voor flink wat chagrijn bij andere partijen. En ook bij het debat over de bezuinigingen op de sociale zekerheid maakte de oppositie het de coalitie en de regering lastig. De Stemming Deze aflevering van De Stemming van Vullings en De Rooy is hier te beluisteren bij NPO Luister. Daar vind je ook alle vorige afleveringen. Net als bij alle andere bekende podcastkanalen. Over deze podcast Politiek journalisten Joost Vullings (EenVandaag, AVROTROS) en Marleen de Rooy (NOS) nemen elke vrijdag de Haagse week door, met scherpe analyses, geruchten en voorspellingen. Wil je reageren? Mail dan naar destemming@nos.nl.
Op socialemediaplatformen als TikTok en Snapchat is een levendige handel in namaak-merkkleding. Dat blijkt uit onderzoek van NOS Stories. De Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) ziet dat hierbij steeds vaker gebruik wordt gemaakt van influencers. Via promotievideo's of 'samenwerkingen' worden de verkopers van namaak-merkkleding en hun producten door kleine en grote influencers aangeprezen, terwijl dat - net als de verkoop zelf - strafbaar is. "Als de influencer weet dat hij of zij de aankoop van namaakgoederen aanprijst en hiervoor een vergoeding krijgt, kan er sprake zijn van deelname aan een criminele organisatie en strafrechtelijke vervolging voor witwassen", stelt de FIOD. Duizenden volgers Het zijn veelal minderjarige jongeren die worden benaderd om dit soort verkoop te promoten. In ruil voor producten of tegen betaling moeten zij video's plaatsen op platforms als TikTok, waarin ze de producten bespreken en de verkoper benoemen. Ook Helena (18) en Jesse (17) werden gestrikt door namaak-verkopers: NOS Stories sprak met verschillende influencers die dit hebben gedaan. "Ik mocht niet zeggen dat ik het gratis had gekregen en moest doen alsof ik het zelf had gekocht", vertelt de 18-jarige Helena met 60.000 volgers. De video's worden door de influencers zelf geplaatst en komen vaak ook op de sociale media van de verkopers te staan. Daar zijn naast influencers bijvoorbeeld straatinterviews, sketches en gemaskerde verkopers te zien, maar soms ook bekende personen zoals acteur Oussama Ahammoud (bekend van Mocro Maffia en Vakkenvullers). Zijn management heeft niet gereageerd op onze vragen. De ene verkoper had op TikTok bijna 30.000 volgers, de andere zo'n 50.000 op Snapchat. Promotievideo's op deze pagina's halen geregeld honderdduizenden views, al zijn veel accounts verdwenen na vragen van NOS Stories. Ook verschillende webshops, waarnaar de video's verwezen, zijn offline gehaald. Reactie TikTok TikTok, een platform waar veel van dit soort content te vinden is, stelt in een reactie dat ze zelf actief op zoek zijn om dit soort content offline te halen. Het bedrijf zegt dat bij het overgrote deel actie wordt ondernomen voordat iemand de video heeft gerapporteerd. Recente cijfers over aantallen hebben ze niet, maar tussen januari 2025 en juni 2025 ging het volgens het platform wereldwijd om 143 miljoen video's die offline zijn gehaald waarin namaakproducten werden aangeprezen of verkocht. Veel video's die NOS Stories tegenkwam stonden al maanden of zelfs jaren op het platform en verdwenen pas na het stellen van vragen aan TikTok. Met de verkoop van namaak-merkkleding is veel geld te verdienen, zeggen verkopers. Beheerders van webshops wilden niet op vragen reageren, maar een 15-jarige jongen die de kleding via Snapchat verkoopt wilde wel met NOS Stories in gesprek. "Ik begon klein, maar ik verdien inmiddels zo'n 4000 tot 5000 euro per maand met de verkoop van schoenen, petten en jasjes", stelt Noah (niet zijn echte naam): Dat tieners namaakmerkkleding kopen, bleek ook uit een vragenlijst van NOS Stories die door ruim duizend jongeren is ingevuld. Ruim de helft zegt dat het ze niet uitmaakt of merkkleding namaak is en dat het dragen ervan moet kunnen. Van de jongeren die het zelf kopen, is 70 procent er open over tegen vrienden. De jongeren die advertenties voor namaak-merkkleding tegenkwamen, deden dat vooral op TikTok, Instagram en Snapchat - meestal wekelijks of zelfs dagelijks. Een derde van hen zag in die reclames ook influencers of bekende Nederlanders. De verkoop en promotie van namaakkleding is dus strafbaar, maar merken gaan zelf ook achter de daders aan. "Ik krijg elke dag nieuwe dossiers op mijn bureau", vertelt advocaat Iris van der Wal, die gespecialiseerd is in namaakbestrijding. "Influencers lopen daarmee het risico op tienduizenden euro's schadevergoeding en proceskosten."
In de geboortestreek van d'Artagnan, de beroemde Franse musketier van wie mogelijk het skelet in Maastricht is ontdekt, wordt met verbazing en verontrusting gekeken naar de gang van zaken rondom het onderzoek. Bij de opgraving zouden ernstige fouten zijn gemaakt, waardoor een aanzienlijk deel van de botresten mogelijk niet meer kan worden geรฏdentificeerd. "Wat me kwaad zou maken, is als de beenderen zodanig zijn aangetast dat we niet meer kunnen vaststellen of het om d'Artagnan gaat of niet", zegt Aymeri de Montesquiou (83), bij wie DNA is afgenomen om dat met de resten te vergelijken. De Montesquiou zou via de bloedlijn van de moeder van d'Artagnan verwant zijn aan de musketier. De NOS zocht hem op in zijn kasteel in het plaatsje Marsan. Onderzoek had in Frankrijk gemoeten "Ik betreur de verwarring", zegt hij vanuit zijn bibliotheek, omringd door eeuwenoude boeken. "Ik ben er echt van overtuigd - en ik zeg dat niet uit nationalisme - dat het onderzoek in Frankrijk had moeten worden uitgevoerd. In een laboratorium van de politie of de gendarmerie. Dan zou alles waarschijnlijk rustiger zijn verlopen." De Montesquiou stond in Parijs bloed en speeksel af voor vergelijkend DNA-onderzoek. Dat gebeurde volgens hem in aanwezigheid van archeoloog Wim Dijkman, die verantwoordelijk was voor het eerste deel van de opgraving in Maastricht. "De monsters zijn vervolgens naar Mรผnchen verstuurd", zegt hij. "Maar daarna is er in Nederland een verwarrende situatie ontstaan. Ik heb de indruk dat meerdere personen de eer van de ontdekking willen opstrijken." Op de vraag of Frankrijk nu alsnog zou moeten ingrijpen, antwoordt De Montesquiou instemmend. "Omdat het over een heel belangrijk persoon gaat, zouden we de rust moeten terugbrengen", zegt hij. "Frankrijk zou moeten zeggen: geef ons de monsters, dan laten we ze analyseren in een goed laboratorium." De vondst van het skelet was in maart wereldnieuws. Vooraanstaande kenners van d'Artagnan hadden al langer het vermoeden dat de musketier onder de Sint-Petrus-en-Pauluskerk in de wijk Wolder lag begraven. Dat bij het lichaam ook een Franse munt en resten van een musketkogel zijn gevonden, leidde tot nog meer enthousiasme. Maar de aanvankelijke euforie maakt steeds meer plaats voor zorgen. De gemeente Maastricht stuurde vorige week een feitenrelaas naar de gemeenteraad waarin staat dat Dijkman geen vergunning had voor de opgraving. De gemeente nam daarom begin maart de regie over, in samenwerking met de Saxion Hogeschool in Deventer. Het archeologenteam van de gemeente stelt dat de beenderen tijdens de opgraving ernstig zijn aangetast, waardoor het "duidelijk is dat er sprake is van een aanzienlijk verlies aan informatiewaarde". Een onderzoeker die anoniem wil blijven, zei tegen de regionale omroep L1 dat meer dan de helft van het materiaal is "verstoord". Botresten zouden in plastic ijsbakjes los bij elkaar zijn gedaan, zonder goed bijgehouden documentatie. Ook is op beelden te zien hoe Dijkman in het graf stond en met blote handen resten aanraakte. Een deel van de botresten wordt bovendien nog door de voormalig stadsarcheoloog achtergehouden. Nadat hij had geweigerd deze aan de gemeente over te dragen, zat hij kortstondig vast voor het overtreden van de Erfgoedwet. Tasten in het duister "De situatie is voor ons erg onduidelijk", zegt ook Alina Goebel, werkzaam voor het d'Artagnan-museum in Lupiac, waar de musketier opgroeide. "Zeker omdat wij de ontwikkelingen vooral via de pers volgen. Alle verhalen rond de archeoloog, de kwesties met de parochie. We zitten ver bij Maastricht vandaan, dus we tasten ook een beetje in het duister." Hoewel nog verre van zeker is of het skelet inderdaad van d'Artagnan is, krijgt het museum in Lupiac door de vondst al meer bezoekers. "Iedereen is heel nieuwsgierig", zegt Goebel. "We krijgen vaak vragen of er al nieuws is over de resultaten." Aymeri de Montesquiou heeft geen contact met de gemeente Maastricht. De oud-senator had een lange loopbaan als politicus en wordt in Frankrijk ook als omstreden beschouwd vanwege belastingontduiking en innige banden met Rusland. "Ik zou graag willen dat de zaken worden opgehelderd en dat er geen interne ruzie is", zegt hij. "Het is heel goed mogelijk dat het skelet van d'Artagnan is. Maar we moeten afwachten en dit moet op een serieuze manier worden aangepakt." De gemeente Maastricht geeft op 17 juni een persconferentie over het onderzoek naar het skelet. Het is onduidelijk of dan al eerste resultaten worden bekendgemaakt. Bronnen zeggen tegen L1 dat het tot dit najaar kan duren voor een definitieve uitspraak kan worden gedaan.
Over precies een week gaat SpaceX naar de beurs. Het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk mikt op de grootste beursgang ooit en wil daarmee tientallen miljarden ophalen. De belangstelling onder beleggers is groot. Maar de grote vraag is hoe realistisch de plannen van Musk zijn. In deze podcast vertelt ruimtevaartkenner Philippe Schoonejans dat het bedrijf op dit moment vooral geld verdient met het wereldwijde internet-satellietnetwerk Starlink. Maar een groot deel van de plannen in het prospectus van SpaceX is volgens Schoonejans erg vergezocht. Zoals het idee om met een miljoen mensen op Mars te gaan wonen. "Wat moeten die mensen daar doen? En hoe moeten ze daar leven? Het is daar echt heel erg onherbergzaam", aldus Schoonejans. Toch ziet hij ook een positieve kant. "Het levert veel geld op voor de wetenschap over ruimtevaart." Luisteren? Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! Bij introductie op de beurs zal een aandeel Space X 135 dollar kosten, wat betekent dat de waardering van het bedrijf wordt geschat op 1800 miljard dollar. Volgens econoom en beursanalist Cornรฉ van Zeijl een "verschrikkelijk groot bedrag voor eigenlijk niet eens zo'n groot bedrijf". Dat er toch veel beleggers staan te trappelen om in te stappen komt volgens Van Zeijl door Musk zelf. "Hij kan gewoon heel slim bedrijven maken, zoals bijvoorbeeld Tesla en SpaceX. รn hij kan heel veel dromen verkopen. Soms komen die uit, maar ook heel vaak niet". Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Bart Tuinman Redactie: Max Smedes Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
De Noorse kroonprinses Mette-Marit staat op de wachtlijst voor een longtransplantatie. Dat meldt het Noorse koningshuis. Mette-Marit kreeg in 2018 de diagnose longfibrose, waarbij littekenweefsel in de longen ontstaat. De opbouw van dat weefsel maakt het moeilijk voor de longen om zuurstof op te nemen. Volgens het paleis is de chronische longziekte van de kroonprinses verergerd. Na uitgebreide medische onderzoeken is besloten haar op te nemen op de lijst van patiรซnten die in aanmerking komen voor een longtransplantatie zodra er een geschikte donor beschikbaar is. Vorig jaar meldde het koningshuis al dat Mette-Marit waarschijnlijk een longtransplantatie nodig zou hebben. Zolang zij wacht op een operatie kan de kroonprinses haar officiรซle taken niet of slechts beperkt uitvoeren. Dat heeft ook gevolgen voor de agenda van kroonprins Haakon en voor de kinderen van het echtpaar. Het Noorse hof meldt dat meerdere geplande publieke verplichtingen worden aangepast of uitgesteld. Zo wordt onder meer het geplande zilveren huwelijksjubileum van kroonprins Haakon en Mette-Marit uitgesteld. Ook gaat Mette-Marit niet mee op een eerder gepland bezoek aan een provincie in Noorwegen. Agenda aangepast Ook kroonprins Haakon zal zijn agenda aanpassen om meer bij zijn vrouw te kunnen zijn. Hij zal onder andere langere reizen binnen Noorwegen en naar het buitenland voor en na de operatie beperken. Ook is hij niet aanwezig bij de viering van het 50-jarig huwelijksjubileum van de Zweedse koning Carl Gustaf en koningin Silvia in Stockholm. Prinses Ingrid Alexandra keert terug naar Noorwegen om dichter bij haar familie te zijn. Zij gaat het komende semester studeren aan de Universiteit van Oslo. Prins Sverre Magnus begint naar verwachting dit najaar aan een studie in Europa en keert terug naar Noorwegen wanneer dat nodig is. Hoofdpijndossier Mette-Marit kwam begin februari onder vuur te liggen omdat e-mailwisselingen tussen haar en Epstein opdoken in stukken die de Amerikaanse justitie vrijgaf. Daaruit bleek dat ze geregeld contact had met Epstein, zelfs nadat hij in 2008 was veroordeeld voor het dwingen van vrouwen tot prostitutie. Ze zei in een tv-interview spijt te hebben dat ze mensen niet heeft gewaarschuwd voor Epstein. Ook de zaak van haar zoon Hรธiby is een hoofdpijndossier voor het Noorse koningshuis. Hij staat terecht voor 38 misdrijven, waaronder het verkrachten van vier vrouwen. Tegen hem is ruim 7,5 jaar celstraf geรซist.
Goedemorgen! De verdachten van de roof van Roemeense kunstschatten in Assen horen vandaag hun straf. En oud-directeur Jaap van Dissel van het RIVM komt naar de corona-commissie. Eerst het weer: vanmorgen trekken diverse buien over het land. Tussendoor is ook ruimte voor de zon. Vanmiddag trekken de buien weg naar Duitsland en breekt vanuit het westen de zon vaker door. Het wordt met een matige tot vrij krachtige zuidwestenwind 17 of 18 graden. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor. Wat kan je vandaag verwachten: Dit is er vannacht gebeurd: Medewerkers van de pornosite Motherless hebben de afgelopen jaren zelf meer dan 200.000 afbeeldingen geplaatst. Daaronder zat ook kinderporno, blijkt uit onderzoek van de NOS. De beruchte website staat op servers in Nederland en kwam onlangs in het nieuws door video's waarin gedrogeerde vrouwen worden verkracht. De NOS stelde vast dat zeker 23 afbeeldingen met kinderporno online zijn gezet door medewerkers van Motherless. De site zegt zelf alleen video's van gebruikers te delen. Het Openbaar Ministerie doet al onderzoek naar beelden op de site en benadrukt dat het delen van kinderporno altijd strafbaar is. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit: De Alpe d'HuZes heeft ruim 25 miljoen euro opgebracht voor onderzoek naar kanker. Sinds de editie van 2013 is niet meer zo'n hoog bedrag opgehaald. Zo'n zesduizend mensen beklommen gisteren maximaal zes keer fietsend, wandelend of hardlopend de Franse Alpe d'Huez om geld op te halen voor het goede doel. Dat leverde prachtige beelden op: Fijne dag!
Medewerkers van de beruchte pornosite Motherless plaatsten de afgelopen jaren zelf veelvuldig afbeeldingen op hun site. Daar zat ook kindermisbruikmateriaal tussen, blijkt uit onderzoek van de NOS. De in Nederland ondergebrachte site kwam onlangs in het nieuws door video's van verkrachtingen van slapende vrouwen. De NOS identificeerde 23 afbeeldingen met kindermisbruikmateriaal allemaal geรผpload door medewerkers van de site. Daarbij kreeg de NOS ondersteuning van het meldpunt van Offlimits, dat gespecialiseerd is in het analyseren van dit soort beelden van kinderporno. "Iedere afbeelding is er een te veel", zegt Robbert Hoving, directeur van Offlimits. "Ik hoop dat dit aanleiding is om verder onderzoek te doen naar de site." Het liefst ziet Hoving dat de site offline zou worden gehaald. 'Schokkend' Ook de in 2023 opgerichte Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM) noemt het "schokkend" dat de beheerders zelf kinderporno zouden hebben geรผpload. "Er is helaas geen plicht voor dit soort websites om alles op alles te zetten om verspreiding te voorkomen", aldus directeur Arda Gerkens van die instantie. "Dan zouden daar ook sancties op staan." De afbeeldingen waren donderdagavond nog steeds online. Beheerders van Motherless reageerden niet inhoudelijk op meerdere verzoeken om commentaar. Naald in hooiberg Het Openbaar Ministerie wil niet inhoudelijk reageren op de zaak, omdat het al onderzoek doet naar beelden op de site. "Het delen van kinderpornografische afbeeldingen is altijd strafbaar", benadrukt het OM wel. Vorige maand haalde het Openbaar Ministerie de site tijdelijk uit de lucht. Niet veel later kwam de site weer online, nog steeds vanuit Nederland en bij dezelfde provider, Nforce uit Steenbergen. Volgens Nforce mocht de dienstverlening weer worden hervat. Alle afbeeldingen die de NOS vond, waren voor de inval op last van het OM al aanwezig op de Motherless-servers. Het OM wil niet reageren op de vraag of het de site heeft laten onderzoeken op strafbaar materiaal. Toen de site weer online kwam, benadrukten de beheerders dat ze regels hebben tegen misbruik en dat een "klein aantal uploaders" daar misbruik van maakte. "Met tienduizenden uploads per dag is elke overtreding een naald in een hooiberg", verklaarden ze. "Alle inhoud op deze site is honderd procent door gebruikers geรผpload." Veelvuldig Nu blijkt dat medewerkers van de site vanaf hun eigen account veelvuldig afbeeldingen plaatsten. Zo plaatste een medewerker die nauw betrokken is bij de website in zijn eentje 110.000 afbeeldingen. In elf gevallen ging het bij die beheerder om beelden van minderjarigen. Ook drie andere medewerkers plaatsten dergelijke afbeeldingen. Ze werden gepubliceerd tussen 2011 en 2025. De site zegt sinds de inval van het OM de teugels wel te hebben aangehaald: zo worden gebruikers veelvuldig gewaarschuwd om geen beelden van minderjarigen te delen, om te voorkomen dat de site weer offline gaat. Ook zijn beelden van slapende vrouwen expliciet verboden en is zoeken op dat soort beelden niet mogelijk. "Als wij Motherless vragen om afbeeldingen met kindermisbruik te verwijderen, dan volgt Motherless die op", erkent Hoving. "Maar de site staat vol met heel veel materiaal van volwassenen waar je grote vraagtekens bij kunt plaatsen." 'Moraalvrij' De site heeft als richtlijn dat alleen illegaal materiaal wordt verwijderd. De site noemde zichzelf lange tijd een moral free file host, een moraalvrije plek om dingen te uploaden, maar de afgelopen twee weken heeft de site de omschrijving "moraalvrij" geschrapt. Wel geeft de site nog steeds aan beperkte verantwoordelijkheid te voelen voor wat er te vinden is. "Als je iemand de inhoud van deze website kwalijk wil nemen, neem het dan de freaks van de wereld kwalijk - niet ons", is te lezen op de site. Verscherpt Onder druk van onder meer creditcardmaatschappijen en rechtszaken hebben de veel grotere pornosites YouPorn en PornHub de eisen voor het uploaden van video's de afgelopen jaren juist flink verscherpt. Op die sites, eigendom van een Canadees bedrijf, moeten uploaders nu bewijzen dat ze zelf op de beelden staan en moeten ze toestemming hebben van anderen die ook in beeld zijn. De sites lagen onder meer onder vuur omdat er beelden te vinden waren van slachtoffers van verkrachting en andere beelden die zonder toestemming waren gedeeld. Verantwoording Voor dit onderzoek identificeerde de NOS elf beheerders achter Motherless. We classificeerden in samenwerking met het meldpunt van hulporganisatie Offlimits de 220.000 afbeeldingen die zij samen plaatsten. Dat meldpunt is de aangewezen organisatie in Nederland voor het analyseren van kindermisbruikmateriaal. Van de geanalyseerde afbeeldingen blijken er 23 kindermisbruikmateriaal te bevatten. In communicatie met Motherless hebben we de site op de hoogte gesteld van onze bevindingen, en de bewuste gevonden links gedeeld.
VVD en D66 hebben een geheime deal gesloten om ervoor te zorgen dat er toch extra geld komt voor ontwikkelingssamenwerking. D66 is bereid zijn verzet te staken tegen een wens van de VVD om het verheerlijken van terrorisme strafbaar te stellen. In ruil gaat de VVD akkoord met 380 miljoen euro extra voor de begroting van D66-minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Bronnen bevestigen de Trouw-berichtgeving over deze schaduwdeal aan de NOS. De afspraak achter gesloten deuren tussen VVD en D66 wekt verbazing, omdat D66 zich stevig tegen de door de VVD gewenste wet tegen verheerlijking van terrorisme heeft verzet. Gisteren kwam het nieuws dat, na maanden van zoeken, Sjoerdsma toch een meerderheid heeft gevonden voor zijn begroting in de Eerste Kamer. In ruil voor een eenmalig bedrag van 380 miljoen euro is Pro bereid voor te stemmen. Sjoerdsma moest binnen het kabinet lang onderhandelen om dat extra geld te krijgen, want de VVD vindt eigenlijk dat er juist minder geld naar ontwikkelingssamenwerking moet. In de brief die Sjoerdsma vandaag naar de Kamer stuurde staat dat het extra geld wordt gevonden door geld dat gereserveerd was voor komende jaren naar voren te halen. Ook was er op het ministerie van Financรฏen nog een potje voor Oekraรฏne dat nu naar ontwikkelingssamenwerking gaat. Mondelinge afspraak Bronnen vertellen aan de NOS dat er ook nog een mondelinge afspraak is die niet in de brief staat. De VVD wil al langere tijd een wet die verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt. Het CDA is ook voor, maar in de coalitieonderhandelingen heeft D66 voorkomen dat deze al eerder ingediende wet opnieuw zou worden ingediend. Dat staat niet in het coalitieakkoord, maar is mondeling afgesproken. Tijdens de gesprekken over de zoektocht naar geld voor ontwikkelingssamenwerking heeft D66 nu achter de schermen toegezegd dit toch niet meer tegen te houden. Minister van Weel mag de wet opnieuw indienen. In de wet gaat het bijvoorbeeld om het prijzen van een terroristische aanslag in een speech of een geschreven tekst, het verspreiden van videobeelden waarin terroristisch geweld wordt verheerlijkt of het zwaaien met vlaggen of afbeeldingen van terroristische organisaties. De VVD is ervan overtuigd dat de wet nodig is als extra mogelijkheid om tegen het verspreiden van terroristisch gedachtengoed op te treden. Maar D66, enkele andere politieke partijen en de Raad voor de Rechtspraak hebben hierop stevige kritiek. Ze vinden bijvoorbeeld dat het begrip 'verheerlijking' juridisch onvoldoende is afgebakend. Wat valt er wel en niet onder verheerlijking? Gevreesd wordt dat de vrijheid van meningsuiting te veel beperkt wordt en dat journalisten en wetenschappers met scherpe uitingen misschien sneller vervolgd worden. 'Achterkamertjes' In de Tweede Kamer reageren oppositiepartijen verbaasd over de 'geheime deal'. Kamerlid Krรถger van GroenLinks-PvdA zei in een Kamerdebat met Sjoerdsma "geschokt" te zijn. "Welke andere dealtjes zijn er nog meer beklonken?", wilde Volt-leider Dassen weten. Kamerlid Heutink van groep-Markuszower sprak van "gekonkel in de achterkamertjes". Sjoerdsma wilde niet ingaan op de geheime afspraak en gaf, ook in een kort briefje, het formele antwoord dat het "wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijking terrorisme geen onderdeel is" van de afspraken die hij met PRO heeft gemaakt. Hij schrijft ook: "Binnen het kabinet is er uiteraard bij alle belangrijke besluitvorming overleg, zo ook bij de totstandkoming van wetgeving." De D66-minister zegt na vragen van kritische Kamerleden dat hij niet gaat over wat in de fracties en het kabinet wordt afgesproken tussen coalitiepartijen. Volt-leider Dassen vermoedt dat er wellicht buiten Sjoerdsma om, afspraken zijn gemaakt. "Dat vind ik treurig."
Een deelnemer aan de marathon van Utrecht die zondag tijdens de loop onwel werd, is dinsdag in het ziekenhuis overleden. De man van 21 werd daar enkele dagen kunstmatig in coma gehouden na zijn onwelwording. Hij was sinds 2023 lid van studentenvereniging Veritas. De vereniging is in rouw en heeft de komende dagen alle sociale activiteiten afgelast. Het slachtoffer was fit en kwam goed getraind aan de start van de marathon, zeggen bronnen tegen de NOS. Gereanimeerd De student aan de Universiteit Utrecht raakte zondag aan het begin van de middag in de problemen in Houten, waar een groot deel van de route doorheen liep. Hulpdiensten reanimeerden hem en er landde een traumahelikopter. De plek waar de hulpverleners hem hielpen werd met schermen afgezet. De organisatie van de marathon reageert verslagen op het nieuws. "Een sombere dag voor Utrecht. We wensen iedereen veel sterkte." Op de dag van het evenement waren verschillende maatregelen genomen om deelnemers te beschermen tegen de hitte, zoals extra uitdeelpunten van water en extra EHBO-personeel langs de route. Over de doodsoorzaak van de student zijn geen mededelingen gedaan. Nieuwsuur maakte afgelopen maandag deze video over hittemaatregelen bij hardloopevenementen:
Op 18 januari 2025 stijgt er in de Indiase stad Hyderabad een vliegtuig op. Aan boord is 720 kilo 2-MMC, een middel met een stimulerende werking. De bestelling komt aan op Schiphol en de lading wordt vervolgens afgeleverd bij een bedrijf in Noord-Holland. Het klinkt als een actie van internationale drugscriminelen, maar het was op dat moment volkomen legaal. De NOS en Follow the Money (FTM) achterhaalden ruim 700 van zulke bestellingen van Nederlandse handelaren. Voor handelaren was het kinderlijk eenvoudig om aan designerdrugs te komen. Per mail laten Indiase fabrieken weten dat ze voornamelijk medicijnen en chemicaliรซn voor de landbouw maken. Maar uit handelsdata blijkt dat ze ook designerdrugs leverden op bestelling. Wat zijn designerdrugs? Designerdrugs, ook wel research chemicals of 'nieuwe psychoactieve stoffen' (NPS), is een verzamelnaam voor middelen die lijken op illegale drugs. Doordat de stoffen lichtjes afwijken van drugs die op de Opiumlijst staan, zijn de middelen (nog) niet verboden. De afgelopen jaren zijn veel nieuwe stoffen toegevoegd aan de Opiumlijst. Die zijn nu dus wel illegaal. De lading van het vliegtuig dat in januari 2025 van India naar Nederland vliegt, is afkomstig van PSN Medicare. Het Indiase bedrijf is gespecialiseerd in onder meer medicijnontwikkeling, maar uit internationale handelsdata blijkt dat het ook op grote schaal designerdrugs aan Nederlandse bedrijven leverde. De NOS en FTM probeerden meermaals met PSN Medicare in contact te komen, maar het bedrijf reageerde niet op die verzoeken. Andere fabrieken wilden wel vertellen hoe een internationale designerdrugsbestelling in zijn werk gaat. Een appje was genoeg, schrijft de directeur van het Indiase Ocimum in reactie op de exportlijst die de NOS en FTM aan hem voorleggen. Het verzoek aan het Indiase lab kwam van ene "Mr. Ben", die bemiddeld zou hebben tussen het lab en een Nederlandse handelaar in designerdrugs. Toen achteraf bleek dat de bestelde stof een psychoactieve werking had, werd de export stopgezet, schrijft de directeur. Of "Mr. Ben" bestaat is niet te controleren. "Al onze gesprekken waren op WhatsApp en het spijt ons te moeten mededelen dat we zijn contactgegevens kwijt zijn", aldus de directeur. Ook een andere fabriek reageert op de exportlijsten. "Vorig jaar benaderde een aantal Nederlandse klanten ons voor de ontwikkeling van producten die op dat moment legaal waren in Nederland", schrijft de juridische afdeling van Neion Technology. De Nederlandse klanten van die Indiase fabriek importeerden de middelen op legale wijze, benadrukt het bedrijf. Groothandel in designerdrugs Terug naar de vlucht. De 2-MMC aan boord is besteld door Trading Affairs, een bv die vaak terugkomt in de lijsten met uit India bestelde designerdrugs. De NOS en FTM hebben meermaals geprobeerd om met de eigenaar van het bedrijf in het contact te komen, maar er kwam geen reactie. Het bedrijf heeft volgens een rechterlijke uitspraak jarenlang een groothandel in designerdrugs gerund. Uit hetzelfde vonnis blijkt dat de politie meermaals designerdrugs van het bedrijf in beslag heeft genomen. Zo ging het in 2021 om 344 kilo 3-MMC en in 2022 om 400 kilo 3-CMC en 110 kilo N-ethylbutylon. Weer een jaar later werd 83,5 kilo A-PiHP in beslag genomen, beter bekend als flakka. Toch belette dat het bedrijf niet om tussen 2019 en 2025 bestellingen te blijven doen. De importeur liet in totaal 221 ladingen met designerdrugs overkomen uit India. Zo ook de 720 kilo 2-MMC die in 2025 vanuit Hyderabad naar Amsterdam werd gevlogen. Importeur Trading Affairs verkocht de stof weer door aan andere handelaren. Bij welke webshops de 720 kilo 2-MMC precies is terechtgekomen is niet na te gaan, maar de werkwijze van dergelijke online winkels voor designerdrugs is telkens dezelfde. Een webshopeigenaar koopt het middel in en biedt het online aan. De minimale bestelhoeveelheid is een gram. De prijs voor een gram is zo'n 13 euro, terwijl het middel in India niet meer dan 33 cent waard was. Op de sites wordt geadverteerd voor nieuwe middelen, bijna verboden stoffen worden flink afgeprijsd en kortingsacties moeten klanten aanmoedigen om zo veel mogelijk tegelijk te bestellen. Wie dat doet, krijgt pillen, poeders en kristallen thuis in de brievenbus. Op de verpakking staat dat de stoffen "niet voor menselijke consumptie" zijn. Zo probeert de verkoper vervolging te voorkomen. Maar uit de vele online reviews blijkt dat de middelen wel degelijk door mensen worden geconsumeerd.
Designerdrugs worden in Nederland via websites, appgroepen en sociale media verkocht. Achter die handel zit een netwerk van Nederlandse importeurs, groothandels en webshops die lange tijd legaal drugs en grondstoffen uit India konden laten overkomen. Onderzoek van NOS en Follow the Money laat zien hoe groot die handel is. Tussen 2019 en 2025 werd voor ruim 46,2 miljoen euro aan designerdrugs uit India geรฏmporteerd. De straatwaarde is naar schatting bijna twee miljard euro. Luisteren? Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! In deze podcast vertellen NOS-journalist Sarah Bรผrmann en Nikki Brands van Follow the Money hoe de handelsroute vanuit India loopt en hoe zij die blootlegden. Ze bekeken bestellijsten van Indiase producenten en kwamen erachter dat het een enorm lucratieve business is. "Een gram 3mmc kost 13 euro in een webshop en dat kost 33 cent in India om te maken, dus het gaat zo'n 40 keer over de kop", zegt Bรผrmann. Nederlandse handelaren konden jarenlang legaal stoffen importeren, die lijken op verboden drugs. Sommige handelaren die aan de slag gingen met de grondstoffen uit India, hadden wel door hoe gevaarlijk hun handel was. "Ik had een gasmasker op als ik het maakte. Zelf zou ik het nooit nemen." Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Bart Tuinman Redactie: Rosanne Sies Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
De politie heeft vorige week vier mannen opgepakt vanwege betrokkenheid bij een grote zedenzaak. De verdachten hebben mogelijk hun partner gedrogeerd en verkracht. Ze zouden daar ook filmpjes van hebben gemaakt en die beelden in besloten chatgroepen met anderen hebben gedeeld. In totaal is de politie acht verdachten op het spoor gekomen, allen man. Ze zijn tussen de 21 en 51 jaar oud en komen uit verschillende dorpen en steden uit het midden en zuiden van Nederland. De politie heeft vorige week huizen doorzocht en daarbij gegevensdragers zoals computers, telefoons en USB-sticks in beslag genomen. Ook zijn verdovende middelen en wapens gevonden. Van de vier verdachten die daadwerkelijk werden aangehouden en verhoord, zit alleen nog een 49-jarige man uit Horst aan de Maas vast. Hij zit in beperkingen, wat betekent dat hij alleen contact mag hebben met zijn advocaat. De politie wil daarom ook verder niets zeggen over de aard van de verdenkingen tegen hem. Nieuw fenomeen Het is nog niet duidelijk hoeveel slachtoffers er zijn. Ook doet de politie nog onderzoek naar wie er precies op de gevonden beelden te zien zijn. "Het kan zijn dat het hun partner is, maar misschien is het wel een andere vrouw. Het zou kunnen dat de verdachten de beelden ergens anders vandaan haalden en vervolgens deden alsof ze er zelf op te zien waren", zegt Gerben Cabboort van het landelijk expertiseteam seksuele misdrijven van de politie. "Dat gaan we per zaak uitzoeken." Hij legt uit dat de politie dankzij tips van collega's uit Duitsland en het Verenigd Koninkrijk de besloten appgroepen ontdekte. "Daarin werd informatie uitgewisseld hoe je vrouwen, of beter eigen partners, het best kan drogeren en daarna seks met hen kan hebben." Cabboort spreek van een "gemeenschap van gelijkgestemden". Meer aanhoudingen sluit hij dan ook niet uit. Dat de mannen in die appgroepen hun plannen en misdaden zo glashelder uitleggen, is voor Cabboort en zijn collega's "een nieuw fenomeen". "Wat er verder nog allemaal uit het onderzoek naar voren gaat komen, weten wij ook niet." Hulp voor slachtoffers Vanwege de omvang van de zaak en de impact op slachtoffers, die dus vermoedelijk de partners van de verdachten zijn, heeft de politie voor de huiszoekingen al de hulp ingeschakeld van het Centrum voor Seksueel Geweld (CSG), Veilig Thuis en Slachtofferhulp Nederland. "De onzekerheid wat er exact is gebeurd, is voor het slachtoffer tijdens het politieonderzoek heel impactvol", zegt Iva Bicanic van het CSG. "Samen met het besef dat haar grenzen en vertrouwen ernstig zijn geschonden, kan dit veel stress en klachten veroorzaken. Daarom is het belangrijk dat slachtoffers terechtkunnen bij professionals die hun een luisterend oor bieden en hulp kunnen geven." Motherless en Pelicot Onlangs kwam pornosite Motherless in het nieuws, omdat daar op grote schaal beelden te vinden waren van dit soort misbruik van bewusteloze of slapende vrouwen. Nadat uit onderzoek van de NOS en Nieuwsuur was gebleken dat de servers van Motherless in Nederland staan, haalde het Openbaar Ministerie de site uit de lucht. Inmiddels is die weer online. Ook doet deze zedenzaak denken aan de zaak-Pelicot. Franรงaise Gisรจle Pelicot werd bijna tien jaar lang door haar man Dominique gedrogeerd, waarna ze door hem en door tientallen andere mannen in haar eigen huis werd verkracht. Dominique Pelicot filmde het misbruik. Cabboort van de zedenpolitie zegt de gelijkenissen ook te zien, maar zegt dat er wel verschillen zijn met de Nederlandse zaak. Zo verspreidde Dominique Pelicot de beelden niet online. Ook zijn er vooralsnog geen aanwijzingen dat de slachtoffers door heel veel verschillende mannen zijn misbruikt. "Maar daar doen we wel onderzoek naar."