๐ณ๐ฑ ๋ค๋๋๋ ยท "MANAGE" ยท ์ด 20๊ฑด
ํํฐ ๋ณด๊ธฐํ์ฌ ์ง์
50.0
0 = ๋ถ์ ์ฐ์ธ
50 = ์ค๋ฆฝ
100 = ๊ธ์ ์ฐ์ธ
์ต๊ทผ 7์ผ ๊ธฐ์ค 521๊ฑด์ ๋ถ์ํ ๊ฒฐ๊ณผ, ๋ด์ค ์ฌ๋ฆฌ์ง์๋ 50.0(๊ท ํ)์ ๋๋ค. ๊ธ์ 0๊ฑด(0.0%)ยท์ค๋ฆฝ 521๊ฑด(100.0%)ยท๋ถ์ 0๊ฑด(0.0%)์ด๋ฉฐ, ์ค๋ฆฝ ๋น์ค์ด ๋๋ ทํ๊ฒ ๋์ต๋๋ค. ์ฑํฅ ์ง์๋ ์ข ํฉ 0.0(์ค๋ ๊ท ํ)์ ๋๋ค.
Oranje managed to win their final friendly match before the World Cup due to a last-second penalty against Uzbekistan in the Icahn Stadium in New York on Monday.
Na vijf jaar heropent de Amsterdamse dierentuin Artis de deuren van zijn aquarium. De vissen waren al even terug, maar vanaf zaterdag 13 juni zijn ook bezoekers welkom in het oudste nog werkende aquarium ter wereld. De afgelopen vijf jaar is het gebouw gerestaureerd, en dat was hard nodig. Het 144 jaar oude pand begon aan alle kanten te lekken, want het zoute water beschadigde de constructie van het aquarium. "Omdat het donker is in een aquarium was het voor veel bezoekers niet zichtbaar, maar als je de lichten aanzette zag je eigenlijk hoe beschadigd het gebouw was" vertelt Linda van Leeuwen, projectmanager bij Artis, aan de NOS. "Het zoute water kwam steeds meer naar boven en creรซerde steeds grotere scheuren in de muren, het kwam overal naar buiten". Maar ook door de vele bezoekers is het gebouw versleten. Het gebouw is niet alleen gerestaureerd en de constructies zijn verbeterd om lekkages in de toekomst te voorkomen, maar het is ook verduurzaamd. Voor de bezoekers is het meest zichtbaar dat het interieur is gewijzigd. Er is meer daglicht, er zijn meer open ruimtes en er is een open keuken bij gekomen. Daar bereiden de verzorgers het eten voor de vissen en kunnen bezoekers hun vragen stellen. Meer ruimte voor de vis Er is in het gebouw volgens curator Huiberse veel meer ruimte gekomen voor de bewoners: de vissen. Een deel van het aquarium is verdiept en verlengd. Twee vissoorten, zoals de luipaardhaai, komen niet meer terug. "Die vinden we te groot voor de aquaria die wij nog kunnen hebben. Die (vissen, red.) hebben meer zwemruimte nodig." Deze visie past in een bredere trend onder dierentuinen. Dierenverblijven worden steeds groter. Dit komt onder andere doordat het publiek veel meer dan vroeger bezig is met het welzijn van de dieren. Daarnaast scherpt de Europese dierentuinorganisatie EAZA, die de vereisten voor dierenverblijven opstelt, de regels steeds meer aan. Bezoekerservaring Daarnaast verandert ook de bezoekerservaring bij het aquarium volgens Huiberse: "Wat we hebben aangepast is voornamelijk het museale gedeelte, het verhaal wat we vertellen. Het gaat veel meer over water an sich, het aquatisch leven wat er in zit en hoe de mens zich daarmee bemoeit of niet bemoeit." De hele verbouwing heeft vijf jaar geduurd en 50 miljoen euro gekost. De operatie is mede betaald door het Rijk, de gemeente, verschillende fondsen en uit publieksdonaties.
De originele zangeressen van K3, Karen, Kristel en Kathleen, hebben voor de laatste keer samen opgetreden. Gisteravond was hun laatste reรผnieconcert in Antwerpen. In totaal gaven ze sinds het najaar 48 shows, in zowel Nederland als Belgiรซ. De concertreeks begon in oktober vorig jaar. Het waren de eerste gezamenlijke optredens van Karen Damen, Kristel Verbeke en Kathleen Aerts in 16 jaar. Het laatste nummer tijdens het emotionele concert was live te volgen via een livestream. Het drietal eindige met Heyah mama, het nummer waarmee het voor hun allemaal begon in 1999. "Dank jullie wel! Vergeet niet, ik ben Karen. Ik ben Kristel. En ik ben Kathleen. Voor altijd jullie K3", waren de laatste woorden van de zangeressen, terwijl ze werden toegezongen door een uitverkocht AFAS Dome. Daarbij vloeiden de tranen rijkelijk. Meerdere formaties Karen, Kristel en Kathleen stopten in 2009 als K3. Kathleen ging werken aan een solocarriรจre. Kristel werd later manager van een nieuwe samenstelling van K3. Karen is presentatrice en staat nog regelmatig op het podium met eigen theatershows. De samenstelling van K3 heeft daarna meerdere formaties gekend, de een succesvoller dan de andere. Hanne Verbruggen, Marthe de Pillecyn en de Nederlandse Julia Boschman vormen op dit moment de groep.
Een voorleesvoorstelling over dalmatiรซr Muk die meer stippen wil, een musical over Doornroosje of een uitvoering van het Nationale Ballet; voor jonge en oudere kinderen valt er in het theater van alles te beleven en op steeds meer plekken kan dat gratis. Zeker dertig locaties bieden komend seizoen voorstellingen aan waarbij kinderen kosteloos toegang hebben, blijkt uit de nieuwe jaarprogramma's. Volwassen begeleiders moeten wel betalen. Dit jaar is dat ook zo in het Wilminktheater in Enschede. Bezoekers tot 18 jaar kunnen na de zomer gratis allerlei voorstellingen bezoeken. Ook theater Het Speelhuis in Helmond voegt zich komend seizoen bij de locaties met kosteloos aanbod voor jongeren. Theater Hanzehof in Zutphen begon er begin dit jaar mee en geeft dat in het nieuwe theaterjaar een vervolg, met zeven voorstellingen die voor kinderen vrij toegankelijk zijn. In toelichtingen wijzen de schouwburgen op het belang van theater voor kinderen. "Door kinderen gratis toegang te bieden, krijgen jonge bezoekers, ongeacht achtergrond of inkomen, de kans om theater van dichtbij te beleven", schrijft het theater in Zutphen. In Enschede willen ze dat "kinderen en jongeren in de regio kunnen kennismaken met theater, zonder dat kosten een belemmering vormen". Bedrijven als sponsor Kartrekker van het gratis jeugdtheater is Maaspoort in Venlo. Daar zagen ze het jonge publiek tijdens de coronapandemie uit de theaterzalen verdwijnen. In 2022 zag nog maar 15 procent van de kinderen een voorstelling, tegen 59 procent vรณรณr covid, vertelt theaterdirecteur Leon Thommassen. "Terwijl het zo belangrijk is om kinderen die ervaring mee te geven. We vonden dat we iets moesten doen aan die cijfers." De oplossing: een jeugdfonds, gesteund door stichtingen, fondsen, bedrijven en betrokken theaterbezoekers. "De partijen die we benaderden, waren meteen heel enthousiast, ook vanwege de aansprekende doelgroep", vertelt de directeur. "In een paar weken hadden we het fonds opgetuigd en dekking om alle voorstellingen een jaar lang gratis aan te bieden aan kinderen." Daarbij kregen de makers voor alle bezette stoelen betaald, รณรณk de kinderstoelen. "We merkten al heel snel dat het ging vliegen", zegt Thommassen. "In 2018/2019, het meest vergelijkbare seizoen van voor corona, hadden we 5000 bezoekers bij jeugdvoorstellingen. In seizoen 2024/2025 ging het om ruim 23.000 bezoekers voor gratis jeugdvoorstellingen, waarvan bijna 14.000 kinderen. De bezetting steeg van 46 procent naar 84 procent." Meer donateurs Overtuigd door het succes in Venlo namen de afgelopen jaren steeds meer theaters de Limburgse formule over, zoals Schouwburg Hengelo. Daar zijn sinds seizoen 2024/2025 praktisch alle jeugd- en dansvoorstellingen gratis voor bezoekers tot en met 16 jaar. Het theater koos bewust niet voor een beperkt aantal gratis voorstellingen. "Als we dit dan doen, willen we ook dat bezoekers zelf kunnen kiezen waar ze naartoe gaan", zegt marketingmanager Mirella Jellema. De schouwburg zag het aantal bezoekers bij familievoorstellingen in het eerste seizoen verdubbelen. Cijfers over het bijna afgelopen theaterjaar zijn er nog niet, maar de schouwburg gaat hoe dan ook door met de gratis toegang. De extra belangstelling heeft een positief bijeffect: meer mensen melden zich als 'vriend van de schouwburg' en doneren jaarlijks een bedrag. Marktverstoring Voor families zijn de betaalbare uitjes een uitkomst, maar bij commerciรซle theaterproducenten wringt het concept. Zij zien volle zalen in theaters die kinderen gratis toegang geven, maar lege plekken in de schouwburg met betaalde tickets een stad verderop. "Er ontstaat oneerlijke concurrentie tussen theaters", zegt directeur Dian Hoelscher van de Vereniging Vrije Theaterproducenten (VVTP). Die verschuivende bezoekersstromen leiden er volgens haar toe dat de theaters die kinderen wel laten betalen minder of geen jeugdvoorstellingen meer programmeren en dat het totale aanbod voor kinderen afneemt. Daardoor komen rondtrekkende voorstellingen die het zonder subsidie doen in de knel, vervolgt Hoelscher. Deze makers komen zo aan te weinig optredens om uit de kosten te komen. "De effecten zijn op de langere termijn niet houdbaar." De VVTP gooide deze week in Utrecht de knuppel in het hoenderhok door op de ledenvergadering van schouwburg- en concertgebouwdirecties te dreigen met een boycot van theaters die kinderen vrije toegang verschaffen. Die woorden hebben gewicht; bij de VVTP aangesloten producenten, zoals Albert Verlinde Theater, MediaLane en Van Hoorne Studios, verzorgen zo'n 85 procent van alle professionele podiumkunsten in Nederland, becijferde de vereniging. Voor theaterdirecteuren komt de dreigende boycot rauw op hun dak. Zij zien de vrije toegang voor kinderen als het nieuwe normaal en als een goede manier om jonger publiek aan hun theaters te binden. Voor verbeteringen staan ze open, benadrukt Thommassen, maar in de teruglopende inkomsten voor theatermakers herkent hij zich niet. "Wij zijn in Venlo juist veel meer gaan programmeren. De betalingen aan impresariaten voor familie- en jeugdvoorstellingen zijn explosief gestegen." Kansengelijkheid Thommassen hoopt dat de producenten en podia samen tot een landelijke formule kunnen komen waarin iedereen zich kan vinden, ook op de lange termijn. "Ik zou het doodzonde vinden als dit initiatief de nek wordt omgedraaid en kinderen weer buiten de zaal blijven. Kansenongelijkheid is in iedere gemeente een heet hangijzer. Allemaal naar dezelfde voorstelling gaan, iets ultiemers op dat vlak kan ik niet verzinnen."
De Britse acteur Anthony Head, bekend van televisieseries zoals Buffy the Vampire Slayer, Ted Lasso en Little Britain, is op 72-jarige leeftijd overleden. Zijn dochters Emily en Daisy Head maakten zijn overlijden bekend en zeggen dat hij "vreedzaam aan complicaties van een longontsteking is overleden, omringd door zijn familie". Head wordt wereldwijd bekend als Rupert Giles, de mentor en vaderfiguur van hoofdpersonage Buffy Summers in de Amerikaanse cultserie Buffy the Vampire Slayer (1997-2003), waarin Sarah Michelle Gellar de titelrol speelde. Horror en humor De serie groeide in de jaren 90 uit tot een cultureel fenomeen en kreeg een grote internationale aanhang vanwege de combinatie van horror, humor en het coming-of-age-thema. Head speelde in alle zeven seizoenen een vaste hoofdrol. Michelle Gellar zegt in reactie op zijn overlijden dat ze zich "gelukkig voelt dat ze hem heeft gekend". In deze scรจne ontmoeten de personages van Gellar en Head elkaar voor het eerst: Recenter speelde Head is in Ted Lasso, een komische Apple-televisieserie over een Amerikaanse American Football-coach die naar Engeland verhuist om een voetbalclub te trainen, ondanks dat hij nauwelijks ervaring heeft met het Europese voetbal. In die serie is Head te zien in de rol van Rupert Mannion, de voormalige, venijnige eigenaar van de fictieve voetbalclub AFC Richmond. Een scรจne uit Ted Lasso met een op het veld stormende Rupert Mannion: Zijn collega Brett Goldstein, die aanvoerder Roy Kent speelt, zegt Head te zullen herinneren als "een briljant acteur die de slechtste persoon in de wereld kan spelen, terwijl hij zelf de beste persoon is" en noemt hem "oneindig charmant, vriendelijk, leuk en een genot". Jeremy Swift, die in Ted Lasso de loyale en beleefde teammanager Leslie Higgins speelt, schrijft op Instagram: "Dag Tony, we waren dol op je. Rust in vrede, mijn vriend." Little Britain Naast Buffy en Ted Lasso speelde Head begin deze eeuw de Britse premier in de sketchshow Little Britain. Matt Lucas, medebedenker en acteur in Little Britain, omschrijft Head als "briljant, en altijd zo vriendelijk en hartelijk". Lucas herinnert zich dat ze oorspronkelijk op zoek waren naar een acteur van het "type Anthony Head" voor de rol van de premier, en nooit hadden verwacht dat de echte Anthony Head zelf geรฏnteresseerd zou zijn. "Maar dat was hij wel. Wat hadden wij een geluk." Scรจnes met Head in Little Britain: Head was ook te zien in series als Doctor Who, Silent Witness, Motherland, Spooks, Manchild en The Archers, en in de film The Iron Lady, waarin hij Geoffrey Howe vertolkt, de voormalige Britse minister van Buitenlandse Zaken en plaatsvervangend premier onder Margaret Thatcher. One night in Bangkok Overigens begon Head zijn carriรจre als musicalacteur in de late jaren 70 in musicals zoals Godspell, Peter Pan en The Rocky Horror Show. Naast acteur was hij ook zanger en nam hij muziek op voor de musicalaflevering van Buffy the Vampire Slayer. Hij werd geboren op 20 februari 1954 in Camden, Londen, als zoon van actrice Helen Shingler en documentairemaker Seafield Head. Zijn broer Murray Head is ook acteur en zanger, en is bekend van hits als Superstar uit Jesus Christ Superstar en One Night in Bangkok. De vrouw van Head, dierenwelzijnsactiviste Sarah Fisher, overleed eind vorig jaar op 61-jarige leeftijd.
Op socialemediaplatformen als TikTok en Snapchat is een levendige handel in namaak-merkkleding. Dat blijkt uit onderzoek van NOS Stories. De Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) ziet dat hierbij steeds vaker gebruik wordt gemaakt van influencers. Via promotievideo's of 'samenwerkingen' worden de verkopers van namaak-merkkleding en hun producten door kleine en grote influencers aangeprezen, terwijl dat - net als de verkoop zelf - strafbaar is. "Als de influencer weet dat hij of zij de aankoop van namaakgoederen aanprijst en hiervoor een vergoeding krijgt, kan er sprake zijn van deelname aan een criminele organisatie en strafrechtelijke vervolging voor witwassen", stelt de FIOD. Duizenden volgers Het zijn veelal minderjarige jongeren die worden benaderd om dit soort verkoop te promoten. In ruil voor producten of tegen betaling moeten zij video's plaatsen op platforms als TikTok, waarin ze de producten bespreken en de verkoper benoemen. Ook Helena (18) en Jesse (17) werden gestrikt door namaak-verkopers: NOS Stories sprak met verschillende influencers die dit hebben gedaan. "Ik mocht niet zeggen dat ik het gratis had gekregen en moest doen alsof ik het zelf had gekocht", vertelt de 18-jarige Helena met 60.000 volgers. De video's worden door de influencers zelf geplaatst en komen vaak ook op de sociale media van de verkopers te staan. Daar zijn naast influencers bijvoorbeeld straatinterviews, sketches en gemaskerde verkopers te zien, maar soms ook bekende personen zoals acteur Oussama Ahammoud (bekend van Mocro Maffia en Vakkenvullers). Zijn management heeft niet gereageerd op onze vragen. De ene verkoper had op TikTok bijna 30.000 volgers, de andere zo'n 50.000 op Snapchat. Promotievideo's op deze pagina's halen geregeld honderdduizenden views, al zijn veel accounts verdwenen na vragen van NOS Stories. Ook verschillende webshops, waarnaar de video's verwezen, zijn offline gehaald. Reactie TikTok TikTok, een platform waar veel van dit soort content te vinden is, stelt in een reactie dat ze zelf actief op zoek zijn om dit soort content offline te halen. Het bedrijf zegt dat bij het overgrote deel actie wordt ondernomen voordat iemand de video heeft gerapporteerd. Recente cijfers over aantallen hebben ze niet, maar tussen januari 2025 en juni 2025 ging het volgens het platform wereldwijd om 143 miljoen video's die offline zijn gehaald waarin namaakproducten werden aangeprezen of verkocht. Veel video's die NOS Stories tegenkwam stonden al maanden of zelfs jaren op het platform en verdwenen pas na het stellen van vragen aan TikTok. Met de verkoop van namaak-merkkleding is veel geld te verdienen, zeggen verkopers. Beheerders van webshops wilden niet op vragen reageren, maar een 15-jarige jongen die de kleding via Snapchat verkoopt wilde wel met NOS Stories in gesprek. "Ik begon klein, maar ik verdien inmiddels zo'n 4000 tot 5000 euro per maand met de verkoop van schoenen, petten en jasjes", stelt Noah (niet zijn echte naam): Dat tieners namaakmerkkleding kopen, bleek ook uit een vragenlijst van NOS Stories die door ruim duizend jongeren is ingevuld. Ruim de helft zegt dat het ze niet uitmaakt of merkkleding namaak is en dat het dragen ervan moet kunnen. Van de jongeren die het zelf kopen, is 70 procent er open over tegen vrienden. De jongeren die advertenties voor namaak-merkkleding tegenkwamen, deden dat vooral op TikTok, Instagram en Snapchat - meestal wekelijks of zelfs dagelijks. Een derde van hen zag in die reclames ook influencers of bekende Nederlanders. De verkoop en promotie van namaakkleding is dus strafbaar, maar merken gaan zelf ook achter de daders aan. "Ik krijg elke dag nieuwe dossiers op mijn bureau", vertelt advocaat Iris van der Wal, die gespecialiseerd is in namaakbestrijding. "Influencers lopen daarmee het risico op tienduizenden euro's schadevergoeding en proceskosten."
Waarom ging het zo en niet anders? De eerste volledige week van de openbare verhoren over corona zit erop en daarmee is de enquรชtecommissie klaar met het thema 'het begin van de pandemie'. Destijds werden ingrijpende besluiten genomen, waar ook kritiek op was. Maar wie deze week op excuses hoopte, kwam bedrogen uit. Met de kennis van toen deden we wat we konden, was vaak de boodschap. En ook: als er toch iets niet goed is gegaan, ligt dat misschien aan iemand anders. Een van de hoofdpersonen in coronatijd was Jaap van Dissel, voorzitter van het Outbreak Management Team, dat het kabinet adviseerde. "Veel was onzeker", zei Van Dissel. Bij hem leefden begin 2020, toen het virus via Italiรซ uit China was overgewaaid, vooral vragen als: hoe is de overdracht, hoe gedraagt het virus zich, hoe wil je het bestrijden? Daarvoor was hij afhankelijk van de Wereldgezondheidsorganisatie. "Zij waren in het begin onvolledig", vertelde Van Dissel. "Achteraf had ik daar kritischer op moeten zijn." Doodskisten in Italiรซ In die tijd werd het OMT opgetuigd, een groep van 30 tot 40 experts. Kritiek was dat er vooral virologen inzaten en bijvoorbeeld minder kinderartsen of huisartsen. Lag daardoor niet te veel nadruk op het bestrijden van het virus en minder op andere aspecten? Misschien was dat even zo, erkende Van Dissel. "De beelden uit Italiรซ van doodskisten in de straten hebben in het begin zeker de focus bepaald." Even later werd het OMT in zijn ogen diverser, maar niet zo dat er echt voorbij virusbeheersing werd gekeken. De weging van negatieve maatschappelijk aspecten "hoorde niet in het OMT thuis", zei Van Dissel daarover. Daar gingen anderen over, zoals de politiek. Van Dissel had zelfs "ongevraagd" geadviseerd aan het kabinet om breder te kijken, zei hij. Uiteindelijk kwam er een Maatschappelijk Impact Team om het kabinet te adviseren, maar dat was volgens hem rijkelijk laat. Een van de leden van het OMT was Jan Kluytmans, die als microbioloog in een Bredaas ziekenhuis "in het oog van de storm" zat. Hij werd maandag verhoord. Noord-Brabant werd zwaar getroffen, maar het lukte niet om de urgentie aan iedereen over te brengen. "In het zuiden was het volledig verspreid op grote schaal, onder de radar", zei Kluytmans. Terwijl in de rest van het land nauwelijks besmettingen waren. Dat uitleggen "kostte tijd" en die was kostbaar. Uiteindelijk leidde de brandhaard in het zuiden tot een lijst met vergaande maatregelen, opgesteld door Brabantse bestuurders. Nog voordat ze daar werden aangekondigd, nam het kabinet ze over. Nederland ging half maart 2020 in lockdown. Verpesten Had dat niet eerder gemoeten, was een vraag van de commissie. OMT-voorzitter Van Dissel draaide het om: het had schadelijk kunnen zijn. "Een goede maatregel op het verkeerde moment kan de hele boel verpesten", zei hij. Je riskeert het vertrouwen van burgers te verliezen. OMT-lid Marion Koopmans, die vorige week als eerste werd verhoord, stelde dat eerder ingrijpen "in theorie veel had uitgemaakt". Maar benadrukte dat het "niet realistisch" was, omdat er nog weinig bekend was. Dat het om "loodzware" besluiten ging, illustreerde topambtenaar Ernst van Koesveld in zijn verhoor woensdag. Hij was op het ministerie van Volksgezondheid betrokken bij het bezoekverbod voor verpleeghuizen. Hij herinnerde zich "dat het een steen op de maag" was, maar dat iedereen het nodig vond. Aan het besluit lag geen OMT-advies ten grondslag, maar het lag volgens hem wel "in het verlengde" van het advies om voorzichtig om te gaan met kwetsbaren. Specifieke vragen Dat niet alle kabinetsmaatregelen rechtstreeks van het OMT kwamen, was voorzitter Van Dissel overigens wel wat waard. In die tijd ontstond een beeld dat het OMT alles bepaalde; op enig moment noemde premier Rutte de adviezen zelfs heilig. "Je wil niet dat het advies gepolitiseerd wordt", aldus Van Dissel. De OMT-voorzitter zei in zijn verhoor ook dat het adviesorgaan later in de crisis wel heel veel te verstouwen kreeg van het kabinet. De adviesvragen waren soms zo specifiek dat "je je daar kriegelig bij voelde". Van Dissel, die nog een keer gehoord zal worden, stelt dat alles werd gewogen met het oog op de uitbraak. "Maar het was een politieke keuze of bioscopen open konden en restaurants niet, bij wijze van spreken." Die keuzes van het kabinet kwamen ook aan bod in de Tweede Kamer. De enquรชtecommissie kijkt nadrukkelijk naar de rol van de Kamer en in dat kader was toenmalig voorzitter Khadija Arib uitgenodigd. Kortgezegd was haar boodschap "dat de Kamer het heel goed heeft gedaan". De controlerende taak werkte prima wat haar betreft. Ze erkende dat er geen crisisplan lag om de Kamer te laten functioneren in een pandemie. "Maar het was ook nooit voorgekomen." De Tweede Kamer ging door met vergaderen, maar wel minder en in aangepaste vorm. De ambtelijke top, waar Arib geen goede relatie mee had, ging aan de slag met een crisisplan, maar daar werd zij buitengehouden, vertelde ze. "Het was mosterd na de maaltijd." Uitgewoond Of de Kamer inderdaad zo goed functioneerde, waagde ex-Nationaal Coรถrdinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Pieter-Jaap Aalbersberg te betwijfelen in zijn verhoor. Hij zag overwerktheid bij ambtenaren van VWS, mede doordat de Kamer veel van ze vroeg. "Het parlementaire werk vrat de ambtenaren op." Ze raakten het eerste half jaar "uitgewoond". Net als de Kamer was heel Nederland niet goed voorbereid, zei Aalbersberg. Er waren draaiboeken voor uitbraken, maar alleen gericht op "een enkele besmettingshaard ergens in Nederland". Voldoende transparant De NCTV werd als laatste verhoord deze week en was naar eigen zeggen "het oliemannetje" van de crisis. Hij was bijvoorbeeld aanwezig bij de zogenoemde Catshuisoverleggen, waar ministers afspraken maakten over de coronamaatregelen. Hij weerspreekt dat de besluitvorming daar "schimmig" was. Veel onderliggende adviezen waren openbaar en de bewindslieden moesten in het openbaar verantwoording afleggen, is zijn idee. "Vanuit mijn perspectief was het voldoende transparant." Hoe de bewindspersonen daar zelf naar kijken, wordt volgende week duidelijk. De commissie verhoort dan onder anderen oud-premier Rutte en toenmalig ministers Van Ark en Koolmees.
The next company to manage part of DigiD must be European, State Secretary Eric van der Burg of Interior wrote in a letter to parliament.
Grote delen van India kampen met een hittegolf, met temperaturen rond de 45 graden. Volgens het meteorologisch instituut van India lopen de temperaturen komende dagen nog verder op. Lokale media melden ook deze zomer weer tientallen doden, en volgens deskundigen wordt een groot deel van de slachtoffers niet eens geregistreerd als hittedode. Extreme hitte komt steeds vaker voor en duurt steeds langer in India. Voor de bevolking zijn het zware omstandigheden. Arbeiders kunnen in de hitte bijvoorbeeld beter niet werken, maar inkomensverlies is vaak geen optie voor mensen die rondkomen van een dagloon. Om deze groep te beschermen wordt in de westelijke deelstaat Gujarat geรซxperimenteerd met verzekeringen die bij extreme warmte snel uitkeren. Prijs van hitte "Meer dan 46 procent van de Indiase beroepsbevolking werkt in de agrarische sector en veruit het grootste deel daarvan werkt buiten", zegt Tarun Jain, econoom aan het Indian Institute of Management in Ahmedabad, een miljoenenstad in West-India. Onderzoekers aan de Amerikaanse Duke University stellen dat nergens ter wereld arbeiders zo veel werkuren inleveren door hitte als in India. Dat heeft volgens hen te maken met de hoge luchtvochtigheid die werken in de hitte nog zwaarder maakt. Het zou de Indiase economie tussen 2001 en 2020 jaarlijks 259 miljard werkuren hebben gekost, wat neerkomt op een verlies van ongeveer 7 procent van het bruto binnenlands product. Verzekeren tegen hitte Dagloners merken de gevolgen van extreem weer meteen in hun portemonnee. "Mijn inkomsten halveren ongeveer tijdens periodes dat het heet is", zegt Lata Solanki. Ze verkoopt sari's op de markt, maar op hete dagen komt er niemand en lopen haar inkomsten terug tot enkele euro's. Sinds een paar jaar kiest ze er op dit soort dagen daarom voor om thuis te blijven. Die keuze kan ze maken, omdat ze sinds twee jaar deel uitmaakt van een proef met een indexverzekering. Bij dit soort verzekeringen wordt er uitbetaald als een vooraf gestelde waarde wordt bereikt. Als de temperatuur in Ahmedabad twee dagen achter elkaar boven de 42,7 graden uitkomt, krijgt Solanki een paar dagen later een euro bijgeschreven op haar bankrekening. Dat bedrag kan oplopen tot ongeveer 16 euro als twee dagen lang een temperatuur van boven de 47 graden wordt gehaald. In plaats van achteraf schade vaststellen, zoals veel verzekeringen doen, wordt hier dus uitgekeerd voordat er kosten zijn gemaakt. Op die manier kan Solanki het geld dat ze krijgt gebruiken om zichzelf te beschermen tegen extreem weer. "Het werd een keer zo erg dat ik dagen aan het infuus heb gelegen en niet kon werken", legt zij uit. Met het geld van de verzekering koopt ze medicijnen waardoor ze beter tegen de hitte kan. Ook de elektriciteitsrekening die omhoog schiet tijdens hittegolven kan ze nu betalen. De betalingen zijn niet heel hoog, maar voor Solanki en haar gezin maakt het het verschil tussen gezond blijven of ziek worden. Landelijk uitbreiden Econoom Jain vindt het idee van indexverzekeringen veelbelovend, maar plaatst wel een kanttekening. "Het beschermt deze groep niet tegen de gevolgen van water- en elektriciteitstekorten die tijdens hittegolven voorkomen in India." De Indiase overheid is voorzichtig aan het kijken of dit soort verzekeringen op nationaal niveau kunnen worden aangeboden. Verzekeraar CelsiusPro benadrukt dat er nog een lange weg te gaan is om indexverzekeringen verder te ontwikkelen. "Het opschalen van verzekeringsprogramma's in India is een langdurig proces gezien de complexiteit van de regelgeving in het land", laat woordvoerder Russell Hergert weten. Een deel van Solanki's verzekeringspremie van 3 euro wordt nu nog betaald door de ngo die het project beheert. Hergert zegt dat het nog wel even zal duren voordat dit verandert. "Veel van de mensen die we willen bereiken leven in extreme armoede en hebben te maken met zeer wisselende inkomsten." Hoewel het project nog in de proeffase zit, is al wel duidelijk dat de verzekering deelnemers een mogelijkheid biedt die ze eerder niet hadden: ze kunnen thuisblijven als er levensbedreigende temperaturen worden bereikt.
Chemiebedrijf Dow gaat in Nederland zo'n 600 banen schrappen. Het bedrijf wil op die manier kosten gaan besparen. Vandaag heeft het chemiebedrijf het personeel geรฏnformeerd over de ontslagronde. Dow is al langer bezig met een wereldwijd plan om het bedrijf te reorganiseren. Zo wil het bedrijf minder managementlagen en meer processen automatiseren. Wereldwijd gaan ongeveer 4500 banen geschrapt worden, waarvan 605 dus in Nederland. Dow heeft drie fabrieken in Nederland: in Terneuzen, Delfzijl en Dordrecht. In Terneuzen staat veruit de grootste fabriek met 3200 medewerkers en is daarmee een grote werkgever in Zeeland. Bij welke locaties banen verdwijnen en hoeveel dat er zijn, is nog niet duidelijk. De komende weken gaat het bedrijf praten met de ondernemingsraad over de afwikkeling van de ontslagen. Het is ook nog niet duidelijk in welke laag van het bedrijf de ontslagen gaan vallen, laat een woordvoerder weten. Veel onzekerheid Bij de ondernemingsraad zijn ze geschrokken van het grote aantal banen dat geschrapt wordt. "We wisten dat er iets aan zat te komen. Eerlijk gezegd had ik wel de hoop dat het minder mensen zou zijn. Ik ben enorm geschrokken van het grote aantal", vertelt Marc Obrie, voorzitter van de OR van de fabrieksafdeling van Dow in Terneuzen. Onder het personeel is er nu vooral onzekerheid, volgens Obrie. "Er is nu duidelijkheid over het totale aantal voor Nederland, maar er blijven heel veel mensen in onzekerheid over welke rollen er geschrapt worden." De or gaat nu in gesprek met het bedrijf over een sociaal plan. Obrie verwacht dat dat er al op "korte termijn" kan komen. 'Ingrijpende tijd' Vakbond FNV "betreurt" de ontslagronde. "Zeker in deze economische tijd, is dit echt een klap", vertelt bestuurder Wilbert Verbeek. FNV is niet betrokken bij "We zijn wel op de achtergrond betrokken. Als mensen bijvoorbeeld vragen hebben over hun vaststellingsovereenkomst." De burgemeester van Terneuzen zegt tegen Omroep Zeeland dat de gemeente in nauw contact blijft met Dow over het verdere verloop van het proces. "Dit bericht raakt veel mensen. Mijn gedachten zijn in de eerste plaats bij de medewerkers die hierdoor in onzekerheid verkeren. Ook voor hun gezinnen en voor anderen die direct of indirect betrokken zijn, is dit een ingrijpende tijd", zegt burgemeester Franc Weerwind.
Ajax have reached an agreement with 50-year-old Spaniard Miguel รngel Sรกnchez Muรฑoz, better known as Mรญchel, to become the club's new head coach.
Paul Thomas wijst naar zijn voordeur. "Zo hoog kwam het water." Nog steeds krijgt hij rillingen als hij terugdenkt aan die rampzalige winterdag in 2020. Het had niet veel gescheeld of de 66-jarige bouwvakker had dit verhaal niet kunnen vertellen. "Ik keek de straat in en zag het water op ons afkomen." Binnen een mum van tijd stond het water op kniehoogte en het bleef maar stijgen. "Plotseling kwam er een vloedgolf en die sleurde me mee. De stroom was zo krachtig." Hij overleefde het ternauwernood. Thomas woont in de langgerekte straat Clyde Terrace in het dorpje Ynysybwl in de heuvels van Zuid-Wales. De straat ligt aan het riviertje Nant Clydach. Alleen een metershoge muur scheidt het water van de woningen. Maar op 15 februari 2020 kon die muur de inwoners niet beschermen. Storm Dennis was een van de zwaarste stormen die Wales ooit getroffen heeft. Hij ging gepaard met extreem zware regen op de hellingen van Zuid-Wales. Als het droog is, is het riviertje Nant Clydach maar enkeldiep. Nu veranderde het in een allesverwoestend monster. De bewoners van Clyde Terrace waren volkomen verrast. Ze zagen hoe hun woningen verdwenen in een kolkende laag modder en water. Een primeur voor het VK Sindsdien hield de overheid zich jaren bezig met de vraag: hoe kunnen we een nieuwe ramp voorkomen? De uiteindelijke oplossing was uniek. Dit voorjaar besloot de regering de straat op te kopen en de huizen af te breken. De hele gemeenschap wordt een kilometer of acht verplaatst, een primeur voor het Verenigd Koninkrijk. Thomas: "Ze noemen ons al de eerste klimaatvluchtelingen van het VK." Toenemende wateroverlast is een realiteit waarmee steeds meer Britten te maken krijgen, vertelt dr. Jess Neumann. Zij is een overstromingsexpert die verbonden is aan de Universiteit van Reading. Volgens haar spelen tal van menselijke factoren een rol bij overstromingsrisico's. Hoe dicht wonen de mensen bij een rivier? Staan er woningen in uiterwaarden? Kan overtollig water snel genoeg wegvloeien in dichte bebouwing? Maar รฉรฉn factor springt er bovenuit. "Klimaatverandering is de onderliggende oorzaak van alle waterproblemen waarmee we te maken krijgen in de toekomst. We zien nu al steeds meer extreem weer. We zijn er alleen niet op voorbereid." Hoewel het Verenigd Koninkrijk de afgelopen twintig jaar te maken kreeg met een uitzonderlijke reeks zware overstromingen, loopt de overheid volgens Neumann nog hopeloos achter met het watermanagement. "De regering maakte onlangs met veel fanfare bekend dat het 3 miljard euro investeert in maatregelen die 66.000 woningen moeten beschermen tegen overstromingen. In werkelijkheid staan 6 miljoen Britse woningen in risicogebieden, dus dat is letterlijk een druppel in een rivier." Ze wijst ook op de verschillen in aanpak tussen Nederland en het VK. "In Nederland zijn jullie gewend om te leven met het water. Wij doen er alles aan om het water zoveel mogelijk buiten de deur te houden. Maar we beseffen dat die aanpak niet meer werkt." Onhaalbaar en onbetaalbaar Dat veranderende besef leidde tot de unieke oplossing voor Clyde Terrace, al was het een uiterst moeizaam proces. In de zes jaar na storm Dennis werden meerdere opties overwogen, zoals het verhogen van de muur of het verbreden van de rivier. Maar het bleek onhaalbaar en onbetaalbaar. "Uiteindelijk kwamen ze tot de conclusie dat het effectiever en goedkoper was om de huizen op te kopen en de gemeenschap te verplaatsen." Het is de eerste keer dat dit gebeurt, maar waarschijnlijk niet de laatste, denkt Neumann. "Gaat dit elders gebeuren? Grote kans van wel. We hebben het nu al over vluchtelingendorpen waar we mensen moeten evacueren." Voor Paul Thomas kwam het besluit als een grote opluchting. "Eens hield ik van mijn huis. Als ik uit het raam keek, zag ik ijsvogels en otters spelen in het water. Dit was een lieflijke plek, maar niet langer meer." Wijzend naar het riviertje. "Dat is een gevaarlijk beest. De afgelopen jaren had ik nachtmerries. Elke keer als zware regenval werd voorspeld, zetten we ons schrap." Maar het doet hem ook pijn de woning te verlaten waar hij ruim veertig jaar gewoond heeft. "Ik zat laatst in mijn leunstoel en keek om me heen. Ik wist: dit alles ga ik verliezen. Veertig jaar aan herinneringen. Maar het is noodzakelijk en dat is het enige wat me erdoorheen helpt." Naar รฉรฉn ding kijkt hij wel uit: "Ik kan eindelijk de weerapps op mijn telefoon verwijderen en alle weeralarmen uitzetten."
De beslissingen die Brabantse bestuurders in het begin van de coronacrisis namen, hadden uiteindelijk invloed op het hele land. Dat bleek vandaag bij de parlementaire enquรชte over corona. In Noord-Brabant en Limburg greep het virus eerder om zich heen dan op andere plekken in Nederland. Dat kwam vooral doordat er eind februari 2020 carnaval werd gevierd, wat een 'superspreading event' bleek te zijn. Jan Kluytmans werkte toen als microbioloog in een ziekenhuis in Breda. Toen hij begin maart op grote schaal mensen in het ziekenhuis begon te testen, werd hem duidelijk dat corona al veel verder verspreid was dan gedacht. "De directeur van de GGD dacht op dat moment dat we 6000 covidbesmettingen hadden", vertelt Kluytmans aan de commissie. "Wij hadden in Brabant een aantal berekeningen naast elkaar gelegd en zeiden dat het er al minstens 40.000 tot 50.000 waren." De ernst van de situatie was ook al vrij snel duidelijk voor Jack Mikkers, burgermeester in Den Bosch. Nadat hij tot de conclusie was gekomen dat bron- en contactonderzoek de verspreiding van het virus niet meer kon tegenhouden, ging hij naar Den Haag om dat duidelijk te maken. Volgens beide mannen lukte het hun in het begin niet om de urgentie aan iedereen over te brengen. "Er waren verschillende geluiden", zegt Kluytmans, die als enige uit Brabant in het Outbreak Management Team (OMT) zat. "In het zuiden was het volledig verspreid op grote schaal, onder de radar. Maar collega's in andere delen van het landen vonden niets." 'Ambtenaren vonden het onvoorstelbaar' Mikkers probeerde in Den Haag op een bijeenkomst hoge ambtenaren tot maatregelen te bewegen. "Ik zei: als dit in Brabant heerst, moeten we tot strenge maatregelen komen. Bijvoorbeeld geen vervoer meer", zegt Mikkers. "Dat vonden sommige ambtenaren onvoorstelbaar." De Bossche burgemeester pleitte ervoor om de naleving van de coronaregels meer 'chefsache' te laten worden. "Als de minister-president het niet kon doen, dan misschien de koning", zegt hij. "Want het was niet alleen een gezondheidscrisis, het was ook een boodschap van hoe Nederland met elkaar om moet gaan in een onzekere tijd." Mikkers besloot uiteindelijk om samen met andere voorzitters van veiligheidsregio's voor Noord-Brabant extra maatregelen af te kondigen. De dag na de eerste coronapersconferentie van het kabinet maakten de Brabantse bestuurders bekend dat grote evenementen niet meer door konden gaan. Toen niet veel later de ziekenhuizen in Brabant volliepen met coronapatiรซnten, wilden ze in Noord-Brabant opnieuw extra maatregelen nemen. De voorzitters van de veiligheidsregio's planden een persconferentie, waarin ze vergaande plannen wilden aankondigen. Het ging onder meer om een sluiting van de horeca. Maar toen belde premier Rutte met de vraag of die persconferentie kon worden afgeblazen, omdat het kabinet ook met meer landelijke maatregelen wilde komen. Dat vonden Mikkers en zijn collega's goed, maar ze hadden wel รฉรฉn eis: het kabinet moest zo snel mogelijk, nog diezelfde dag, de maatregelen uitroepen. De Brabantse bestuurders stuurden vervolgens hun lijst met maatregelen naar het kabinet. "Die kon als basis dienen voor het kabinet", vertelt Mikkers aan de commissie. Nog diezelfde avond kondigde het kabinet de eerste vergaande coronamaatregelen aan. "Het maatregelenpakket voor Brabant ging zo uiteindelijk voor heel Nederland gelden", zegt Mikkers tegen de commissie.
De vraag naar producten die in Nederland zijn gemaakt, steeg vorige maand het hardst in vier jaar tijd. Dat blijkt uit cijfers die beroepsvereniging van inkoopmanagers Nevi maandelijks publiceert. De grote toename in productie en het aantal bestellingen houdt sterk verband met de onzekerheid over de situatie in het Midden-Oosten, zegt Nevi. De beroepsvereniging kijkt elke maand naar verschillende factoren die iets zeggen over de industrie. Bijvoorbeeld het aantal orders dat is binnengekomen, maar ook hoelang de levertijden zijn en wat de voorraad bij bedrijven is van ingekochte materialen. Binnen deze index valt op dat vooral de chemiesector flink in de lift zat. Chemische producten uit het Midden-Oosten worden op andere plekken ingekocht. Ook de productie van plastics en kunststoffen is gestegen. "Voor de industrie goed nieuws, maar niet alle bedrijven zijn er blij mee. De prijzen van deze kunststoffen zijn echt behoorlijk gestegen", zegt sectoreconoom Albert Jan Swart bij ABN Amro. Hamsteren Klanten van grote industriรซle bedrijven halen bestellingen naar voren om een voorraad op te bouwen. "Bedrijven hamsteren producten nu de Straat van Hormuz al maandenlang praktisch gesloten is en er tekorten aan bepaalde materialen ontstaan", zegt Swart. Het duurde wel langer om spullen geleverd te krijgen, zegt beroepsvereniging Nevi. Gemiddelde levertijden in mei waren langer doordat bedrijven hun voorraad willen aanvullen, juist terwijl de toeleveringsketen verder is verstoord. Datacenters De snelle groei van de Nederlandse industrie komt niet alleen doordat bedrijven nu voorraden opbouwen. "Een deel is ook te verklaren door investeringen in datacenters door chipfabrikanten. De Nederlandse chipmachinefabrikant ASML profiteert daarvan en daarmee ook vele honderden toeleveranciers", zegt Swart. Hij zegt erbij dat het hamsteren een tijdelijk effect lijkt, dat de komende maanden ook weer zal wegebben. "Als dit afneemt, zien we pas hoe bestendig de vraag naar Nederlandse goederen is."
Liverpool FC has dismissed Dutch head coach Arne Slot following a disappointing season, ending his tenure after internal talks between the club and the manager concluded with what Liverpool called
Wat had er in het begin van de coronacrisis anders gekund met de kennis van nu? En wat met de kennis van toen? Het waren centrale vragen op de eerste dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquรชtecommissie Corona. Viroloog Marion Koopmans en oud-zorgminister Bruno Bruins werden gehoord over de maanden na het uitbreken van de pandemie, zes en een half jaar geleden. Het was een onzekere tijd waarin weinig bekend was, benadrukten beide getuigen. "Ik denk dat er bij elke uitbraak een fase is van weken of maanden waarbij je niet genoeg weet", zei Koopmans, die het spits afbeet. In december 2019 kwam het virus op in de Chinese stad Wuhan, op 27 februari 2020 werd het eerst geval vastgesteld in Nederland. Twee weken later werden landelijke maatregelen afgekondigd, nadat een steekproef in Brabant had aangetoond dat er meer besmettingen waren dan gedacht. Niet realistisch Koopmans noemde het "niet realistisch" om al veel eerder maatregelen te nemen. Er was toen nog maar weinig bekend over het virus. Met de kennis van nu had het "in theorie" wel tot minder doden geleid, aldus Koopmans." Als je eerder bent, heb je minder verspreiding en minder doden." Daarbij benadrukte ze wel dat ze sprak over die eerste fase van de pandemie. Of het uiteindelijk in het totale aantal coronaslachtoffers had uitgemaakt, is daarmee volgens haar niet gezegd. Broeinest Carnaval, kort voor de eerste lockdown half maart, bleek achteraf een broeinest van besmettingen. Maar destijds kwam het niet in het kabinet op om beperkingen te stellen aan de viering van carnaval, zei oud-minister Bruins in zijn verhoor. Toen het feest begon was er nog geen besmetting in Nederland vastgesteld, wel in andere Europese landen. Eind februari 2020 maakte Bruins in een live-uitzending bekend dat er iemand in Nederland besmet was met het virus: "Je moet je verplaatsen in de situatie van toen", aldus Bruins. "Dan zoek je naar maatregelen die goed zijn om de pandemie in te tomen. En je zoekt ook naar maatregelen om de samenleving niet onnodig te hinderen." Met de kennis van toen is het dus zo goed gegaan als kon, was eigenlijk zijn boodschap. Bruins was de eerste maanden verantwoordelijk voor de bestrijding van de pandemie. Zijn aandacht lag vooral op het verzamelen en verspreiden van informatie over het virus waar nog zo weinig over bekend was. De Tweede Kamer moest wat hem betreft goed worden geรฏnformeerd "en via de Kamer de inwoners van Nederland". 'Smalle taakopvatting' Op de vraag van de commissie of informatie vergaren niet een wat "smalle taakopvatting" was, antwoordde Bruins ontkennend. "Informatie verzamelen is altijd nodig als er moet worden gehandeld." Commissielid Dion Huidekooper vroeg meermaals wat voor beleid Bruins verder voerde, maar de oud-minister bleef herhalen dat hij vooral informatie verzamelde. "Ik wilde geen dingen bedenken." Bruins trad 19 maart af omdat hij overwerkt was geraakt en was dus niet meer betrokken bij latere maatregelen en besluitvorming. Koopmans nog wel, als lid van het Outbreak Management Team. De enquรชtecommissie vroeg de viroloog naar de besluitvorming van toentertijd. "De discussie rondom de toegangsbewijzen was lastig", herinnerde Koopmans zich. Met het zogenoemde coronatoegangsbewijs kon je bijvoorbeeld een restaurant bezoeken. "Daar hebben we veel discussie over gehad." Het kabinet nam doorgaans maatregelen op basis van het advies van het OMT. Die adviezen bevatten vaak pakketten aan maatregelen om verspreiding van het coronavirus te voorkomen. "In de beeldvorming was het vaak: het OMT beslist", zei Koopmans. "Maar het kabinet besliste, ook als veel adviezen werden overgenomen." Viroloog Marion Koopmans vertelde de enquรชtecommissie ook over de beschuldigingen en bedreigingen die ze via sociale media kreeg: De enquรชtecommissie wil nadrukkelijk lessen trekken voor de toekomst en dus keek Koopmans ook vooruit. Ze vindt dat Nederland niet genoeg doet om klaar te zijn voor een volgende pandemie. Als voorbeeld noemde ze ebola, "waar wij helemaal niks aan doen". Volgens haar neemt Nederland de uitbraak van het dodelijke virus in Congo niet serieus genoeg. Het vorige kabinet bezuinigde 300 miljoen euro per jaar op de zogenoemde 'pandemische paraatheid', die was opgetuigd als reactie op de coronacrisis. Dit kabinet draaide die bezuiniging deels terug, waardoor er nu jaarlijks 177 miljoen euro beschikbaar is. "Vrij zuinig", oordeelde Koopmans. Volgende week spreekt de commissie nog zes getuigen over het begin van de pandemie. Onder anderen toenmalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, RIVM-directeur Jaap van Dissel en Pieter-Jaap Aalbersberg, de Nationaal Coรถrdinator Terrorismebestrijding en Veiligheid komen langs. Uiteindelijk moeten ruim vijftig verhoren in negen weken leiden tot een eindverslag met lessen voor de toekomst.
Tientallen gesprekken met betrokkenen en het bestuderen van meer dan een miljoen documenten gingen eraan vooraf. En nu is het zover: de eerste dag van de verhoren van de parlementaire enquรชtecommissie Corona. Ook al vormen die sessies de laatste stap in de onderzoeksfase en is er lang naar uitgekeken: op de tribune zitten maar zo'n twintig mensen. Toegegeven: er is ook beperkt plek op de verhoging achter de getuigen. De betrokken burgers, van middelbare leeftijd of ouder, moeten hun best doen om de aandacht erbij te houden. Soms lijkt iemand licht in slaap te vallen. De antwoorden waar je op hoopt moeten ook maar net voorbij komen. In totaal duren de verhoren negen weken. Niet iedereen wil vertellen waarom hij of zij er is. Tijdens de eerste schorsing staat een groepje mannen bij elkaar bij de waterkoeler op de gang. "Ken je die sticker met NOS fake news (nepnieuws)?", vraagt รฉรฉn van hen. "Wij praten niet met de NOS." Het laat duidelijk zien dat het wantrouwen tegenover traditionele media, wetenschap en overheid, dat in coronatijd vaak boven kwam drijven, nog steeds aanwezig is. Parlementaire enquรชtecommissie In de commissie zitten vijf Kamerleden. Zij onderzoeken hoe besluiten rond het coronabeleid tot stand zijn gekomen, zoals de lockdowns, schoolsluitingen, de avondklok, de mondkapjesplicht en het coronatoegangsbewijs. Daarbij roepen ze getuigen op die ze onder ede verhoren. Vandaag waren dat Marion Koopmans (viroloog) en Bruno Bruins (oud-minister voor Medische Zorg). Later volgen onder meer Mark Rutte (oud-premier) en Jaap van Dissel (oud-voorzitter van het Outbreak Management Team). Het doel is om lessen te trekken, zodat bij een volgende (gezondheids)crisis mogelijk betere keuzes gemaakt kunnen worden. Andrรฉ Schipper uit Zaanstad wil wel uitleggen wat hij komt doen. Hij is gepensioneerd en deels uit persoonlijke interesse aanwezig, deels vanwege zijn eigen achtergrond in de gemeentepolitiek. Hij wil meer te weten komen over het goedkeuringsproces van vaccins. Volgens hem was er heel veel over bekend, maar heeft dat niet genoeg aandacht gekregen. "Er waren adviezen van deskundigen, die bijna niet in de media terechtkwamen. Bijvoorbeeld dat het misschien wel twijfelachtig was om jonge mensen te vaccineren." Hij wijst daarbij naar viroloog Marion Koopmans, die vandaag als eerste getuige was opgeroepen. "Ik geloof dat mevrouw Koopmans in een groep mensen zat die adviezen moest 'ontzenuwen'. Terwijl die adviezen ook van heel goede mensen kwamen die in ziekenhuizen werkten. En dat eindigde toch vaak in een soort blame and shame (beschuldigen en beschamen)." Nadat Koopmans is gehoord, lopen twee vrienden de enquรชtezaal uit naar de uitgang van het gebouw. Ze passeren een desinfectiepomp. "Ik heb nog steeds de gewoonte om hem te gebruiken", zegt รฉรฉn van hen. De ander, Joeri, wil alleen spreken als zijn achternaam niet in het artikel komt. Hij werkt als ambtenaar op het ministerie van Binnenlandse Zaken. "We hebben allemaal corona meegemaakt", zegt Joeri. "We waren er allemaal bij toen de avondklok werd ingesteld en dat soort dingen. Dus dit is wel een historische gebeurtenis waar je eigenlijk ook weer bij wil zijn." Nieuwe pandemie onvermijdelijk Hij was benieuwd of de verhoren niet bevooroordeeld zouden zijn. "Maar wat mij opvalt, is dat ze ook juist vragen meenemen die door een heel kritische kant van de bevolking worden gesteld." Hij doelt bijvoorbeeld op de vraag aan Koopmans of eerder ingrijpen tot minder doden had geleid. Koopmans liet in haar antwoorden blijken dat het onvermijdelijk is dat er weer een pandemie komt. Joeri hoopt, vanuit zijn achtergrond als ambtenaar, dat de overheid leert van de coronacrisis en informatie over die periode goed opslaat. "Je hoopt dat bij vraagstukken van historisch belang, ambtenaren zich blijven afvragen: van welke overleggen moeten we welke informatie sowieso veiligstellen?"
Matthijs van Nieuwkerk keert na vier jaar afwezigheid terug op televisie. De presentator gaat samen met soulzangeres Shirma Rouse een SBS6-serie maken over de Amerikaanse 'Queen of Soul' Aretha Franklin. Dat laat Talpa Network weten, waar SBS6 onderdeel van is. Van Nieuwkerk was in 2022 voor het laatst op tv te zien, met programma Chansons! met Rob Kemps. Een kleine maand later publiceerde de Volkskrant een artikel over grensoverschrijdend gedrag en angstcultuur bij talkshow De Wereld Draait Door (DWDD). Van Nieuwkerk was daar vijftien jaar de presentator van. Na de publicatie verdween hij van de buis. De 65-jarige presentator tekent geen contract bij Talpa. De samenwerking is eenmalig, laat zijn manager aan persbureau ANP weten. Roadtrip In Soulsister - Shirma & Matthijs in het voetspoor van Aretha maken Van Nieuwkerk en Rouse een reis langs plekken in de VS die een prominente rol speelden in het leven van soulzangeres Aretha Franklin. Onderweg voeren ze gesprekken over "ambitie, succes, tegenslag, kwetsbaarheid en de betekenis van muziek in verschillende fases van hun leven", zo staat in het persbericht. De serie is vanaf eind dit jaar te zien. In het persbericht laat Van Nieuwkerk weten dat hij "tegen Shirma geen nee kan zeggen." We hebben samen veel plezier gemaakt op tv en het laatste jaar op het toneel. Zij is straks onze hart-en-zielgids in de wereld van de 'Queen of Soul'. Een paar weken samen op pad. Hartstikke leuk." Zondagshow In 2024 leek Van Nieuwkerk aan de slag te gaan voor RTL en Videoland. De partijen zouden een contract tekenen voor vier jaar, waarbij van Nieuwkerk met een actueel programma met muziek op de zondag zou terugkeren op tv. In diezelfde tijd verscheen er een onderzoeksrapport over de werkcultuur binnen de publieke omroep. Aanleiding voor dit onderzoek waren signalen over grensoverschrijdend gedrag bij DWDD. In het rapport werd Van Nieuwkerk niet bij naam genoemd. Ook werd Van Nieuwkerk in diezelfde periode van fysiek geweld op de werkvloer beschuldigd, wat hij zelf ontkende. Hij noemde het "stuitend" dat oud-werkgever BNNVARA "zonder enige onderbouwing dit soort wilde beschuldigingen" deed. Later werd het contract met RTL toch geschrapt. "We dachten dat Matthijs dit voorjaar een nieuwe start kon maken. De timing hebben we verkeerd ingeschat. Dit is niet het moment voor Matthijs om terug te keren op tv", zei RTL-directeur Content Peter van der Vorst toen. In het theater Van Nieuwkerk tourde sinds vorig jaar samen met Sven Figee en de Sven Hammond Big Band met Feelin' Alright langs zalen en openluchttheaters in het land. De band was de vaste huisband van DWDD. Hij nam ook vaak gasten mee, onder wie Rouse en Waylon. In zijn dagelijkse Substack-nieuwsbrief laat Van Nieuwkerk weten dat Rouse hem vorig jaar september meevroeg om op reis te gaan door de VS voor de documentaireserie, na een van hun concerten samen.
Henk Veldmate stopt met zijn scoutingswerkzaamheden bij FC Groningen. Zijn huidige verbintenis loopt eind augustus af. De 69-jarige Veldmate bekleedde ruim 36 jaar - verdeeld over twee periodes - verschillende functies en haalde onder anderen Luis Suรกrez, Virgil van Dijk en Dusan Tadic naar Groningen. Op de website van FC Groningen geeft Veldmate uitleg over zijn beslissing om te stoppen als scout. "Ik heb aangegeven nog graag te blijven werken, maar wel met een verminderde omvang en inhoud. Ik wil meer tijd beschikbaar maken voor mijn privรฉleven", schrijft Veldmate. "Het is niet gelukt daarover overeenstemming te bereiken wat kan als je met elkaar gesprekken voert en daarop heb ik uiteindelijk zelf de knoop doorgehakt om mijn contract bij de club niet te verlengen." Suรกrez, Berg, Van Dijk Na ruim 33 dienstjaren in verschillende functies bij FC Groningen: speler, trainer, hoofd jeugdopleiding, manager technische zaken en hoofd scouting, verruilde hij de club in 2016 voor Ajax. Na een afwezigheid van zeven jaar keerde hij in 2023 terug bij FC Groningen. Veldmate was als manager technische zaken in Euroborg medeverantwoordelijk voor het aantrekken van spelers als Suรกrez, Van Dijk en Tadic, maar ook Erik Nevland, Marcus Berg, Tim Matavz en Filip Kostic. In juni 2023 keerde hij kort na de degradatie uit de eredivisie terug als internationaal scout voor de Groningers. Hij hield zich onder meer bezig met de aan- en verkoop van spelers en de richting van de eerste selectie van de club, schrijft RTV Noord. 'Prachtige tijd' "Ik kijk terug op een prachtige tijd in verschillende rollen. Ruim 36 jaar werken voor een hele mooie club als FC Groningen is niet iedereen gegeven. Ik koester de vele prachtige momenten, die ik bij de club heb mogen beleven", zegt Veldmate. "Mijn vertrek bij FC Groningen zie ik niet als een 'vaarwel', maar als een 'tot ziens'. Ik blijf FC Groningen op de voet volgen en zal ongetwijfeld nog regelmatig op de tribunes in Euroborg zitten. Ik wil de club en haar supporters het allerbeste wensen." De club bedankt Veldmate op de website voor al zijn verdiensten. "We zullen uiteraard ook intern nog stilstaan bij zijn afscheid van de Trots van het Noorden."
The Dutch rail infrastructure manager ProRail has been fined 2.75 million euros after failing to meet reliability standards in 2025, when the number of major disruptions rose sharply, State Secreta