Nederlandse jongeren vaker dan gedacht in buitenland gedwongen tot prostitutie

Meer dan honderd Nederlandse meisjes en jonge vrouwen zijn de afgelopen jaren vermoedelijk uitgebuit in de prostitutie in België en Duitsland. Op deze groep slachtoffers is amper zicht.

Dat staat in vandaag gepubliceerd onderzoek van het Centrum Kinderhandel en Mensenhandel (CKM), onderdeel van expertise- en behandelcentrum Fier. Het is de eerste keer dat onderzoek is gedaan naar Nederlandse slachtoffers van uitbuiting in het buitenland.

Volgens het CKM komt uitbuiting over de grens vaker voor dan gedacht. Het expertisecentrum vroeg ruim 200 hulpverleners, politiemensen en andere professionals in binnen- en buitenland naar hun ervaringen. Tussen 2021 en 2023 hadden tientallen hulpverleners signalen dat Nederlandse slachtoffers in België of Duitsland moesten werken.

Het CKM schat dat het in deze periode om minstens 125 slachtoffers moet gaan, van wie het grootste deel in België werd uitgebuit. Uit officiële registraties waren hier in dezelfde jaren slechts negen slachtoffers bekend, wat volgens het CKM bewijst dat er nauwelijks zicht is op de groep die in het buitenland gedwongen in de prostitutie zit.

Auto's met Duitse kentekens

Het onderzoek begon met een open jeugdinstelling in het Nederlandse grensgebied, die zag dat meisjes werden opgehaald door mannen in auto's met Duitse kentekens. Medewerkers vermoedden dat de jonge vrouwen over de grens seksueel werden uitgebuit. Hun 'vriendjes' namen de meisjes mee naar huizen in Duitsland waar vermoedelijk andere mannen aanwezig waren voor betaalde seks.

Ook online seksadvertenties wezen op mogelijke uitbuiting over de grens. Via de anonieme chat van Fier meldden zich daarnaast enkele jongeren. Zij vertelden dat zij in België en Duitsland in de prostitutie moesten werken. Het CKM besloot toen om verder onderzoek te doen naar de mate waarin Nederlandse jongens en meisjes over de grens worden uitgebuit.

Dorpen over de grens

In de praktijk gaat het meestal om meisjes en jonge vrouwen, die nog thuis wonen of in een instelling zitten. Een deel is nog minderjarig. Vaak worden de slachtoffers ook in Nederland al uitgebuit.

Over de grens moeten de jongeren klanten ontvangen in hotels, woningen, seksclubs en vakantieparken. Vaak in dorpen vlak over de grens of in grote steden als Antwerpen en Duisburg.

Andersom komt uitbuiting ook voor. Hulpverleners hebben ook voorbeelden van jongeren uit Duitsland en België die in Nederland in de prostitutie moeten werken.

Gepingpongd

Volgens een van de hulpverleners die meedeed aan het onderzoek wordt er met slachtoffers 'gepingpongd'. Ze worden afwisselend op verschillende plekken in verschillende landen aan het werk gezet.

Opvallend is dat de ondervraagde zorgverleners vermoeden dat sommige meisjes niet alleen in de prostitutie moeten werken, maar ook criminele klusjes moeten uitvoeren. Het zou vooral gaan om het smokkelen van pakketjes drugs.

Weinig samenwerking

Tot dusver was bijna niets bekend over uitbuiting van Nederlandse slachtoffers over de grens. Ook na dit onderzoek ontbreekt nog steeds een volledig beeld, maar volgens het CKM zijn de signalen zo verontrustend dat actie nodig is.

Nederlandse organisaties blijken namelijk maar weinig contact te hebben met hun collega's over de grens. "Behalve in acute uitbuitingssituaties lijkt contact en informatie-uitwisseling vrijwel niet voor te komen", staat in het rapport.

Aanpak nodig

Dat moet veranderen, vindt het CKM. De organisatie roept ministers in binnen- en buitenland op om een gezamenlijke aanpak te bedenken voor uitbuiting over de landsgrenzen heen.

Niet alleen politiediensten zouden beter moeten samenwerken, maar ook de hulpinstanties. Die moeten elkaar beter leren kennen, om elkaar in te kunnen seinen als ze mogelijke slachtoffers tegenkomen.

"Het moet niet uitmaken of een slachtoffer van uitbuiting een landsgrens is overgestoken", zegt CKM-onderzoeker Verena Elders. "Toch is dat voor hulpverleners nu nog ingewikkeld."

Reactie kabinet

"Elk slachtoffer van mensenhandel is er één te veel", zegt minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) in reactie op het onderzoek. "Dat geldt des te sterker wanneer het kinderen en jongvolwassenen betreft, die extra kwetsbaar zijn om slachtoffer van mensenhandel te worden." De minister zeg het onderzoek zorgvuldig te zullen bestuderen. ...