Duurzaam kantoor krijgt dankzij gasgeneratoren voorrang op het stroomnet

Ruim tien jaar stond het oude Rabobank-hoofdkwartier, naast Utrecht CS, leeg. Nu staan er hijskranen, rijden wagens met materiaal af en aan en wordt er hard gewerkt. Na een ingrijpende renovatie wordt dit een modern kantoor. Dat ook nog eens energiezuinig is én geen aardgas gebruikt.

Tenminste, bijna geen gas. Want onderin komen noodgedwongen twee gasgeneratoren die stroom kunnen opwekken. Op dagen dat mensen veel stroom gebruiken, leveren ze extra stroom aan het net. Dan wordt er genoeg getransporteerd voor iedereen en valt nergens in de omgeving de stroom uit. Alleen met deze apparaten kon netbeheerder Stedin het gerenoveerde kantoor aansluiten op het net.

"Dit gebouw was zo lang niet in gebruik geweest dat het eigenlijk geen fatsoenlijke stroomaansluiting meer had", zegt Eppo Danser, commercieel directeur van ontwikkelaar Schroders Capital Real Estate. In de tussentijd raakte het stroomnet overvol. De Nieuwe Tuin, zoals het gebouw gaat heten, zou jaren moeten wachten op een aansluiting.

Geen andere opties

Samen met Stedin vond de ontwikkelaar een oplossing. Door de generatoren kan het gebouw helpen de drukte op het stroomnet te verlichten. Bij het verdelen van de schaarse ruimte op het net staan de regels toe dat netbeheerders zulke projecten voorrang geven op een aansluiting.

Naar verwachting draaien de generatoren maar een paar dagen per jaar, maar feit is dat dit groene gebouw dan toch gas gebruikt. "We hebben ook alle andere opties, zoals batterijen, bekeken", zegt Danser, "maar dit was echt de enige oplossing om het gebouw een fatsoenlijke vermogensaansluiting te geven."

Op andere plekken plaatst Stedin zelf ook gasgeneratoren. Die moeten op enkele dagen in de winter de hoogste stroompieken opvangen. Zo blijft het stroomnet betrouwbaar. Zowel de eigen generatoren als die in De Nieuwe Tuin worden aangestuurd door Stedin.

Miljoenen euro's extra

De Nieuwe Tuin is het eerste project dat dankzij gasgeneratoren op het stroomnet komt. Ook met andere bedrijven lopen onderhandelingen. "Op dit moment kun je dat op één hand tellen", zegt Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur Utrecht bij Stedin, maar naar verwachting groeit dit verder. "Ik verwacht dat veel meer klanten op deze manier gaan denken om toch toegang te krijgen tot het stroomnet."

Op dit moment is het volgens Ten Zijthoff alleen interessant voor grote projecten en bedrijven. Al hebben ook kleine bedrijven steeds meer last van het overvolle stroomnet. Mogelijk gaan zij zoeken naar andere manieren om voorrang te krijgen.

Ontwikkelaar Danser zegt dat hij Stedin dankbaar is. Zonder deze oplossing had de bouw nog jaren op zich laten wachten.

Om de gasgeneratoren te laten passen kocht de ontwikkelaar ruimte bij en vervolgens moeten de apparaten daar ook nog worden geïnstalleerd. "Dat is een technisch huzarenstukje", zegt Danser. "Er is veel voor nodig om dit te realiseren, nog los van het kopen van de generatoren zelf."

Aan die aanpassingen hangt een prijskaartje. "Dit gaat om substantieel hoge bedragen", zegt Danser. Een precies getal wil hij niet noemen, maar het gaat om "vele miljoenen euro's extra". Desondanks lukte het om de plannen rond te krijgen, ook financieel. Dat zal niet bij alle projecten lukken, denkt Danser. "Weinig andere markpartijen kunnen dit soort grote projecten dragen."

Ongekend ingewikkelde puzzel

Het is aan bedrijven zelf of ze 'congestieverzachter' willen worden, benadrukt Stedin. Ook krijgen bedrijven een vergoeding voor de momenten waarop hun gasgeneratoren worden gebruikt. Realiteit is wel dat zij hun kosten waarschijnlijk niet terugverdienen, maar jaren wachten of stoppen zijn doorgaans de enige alternatieven.

Stedin zou graag meer bedrijven aansluiten, benadrukt operationeel directeur Aline Arends. "Maar in heel veel andere gevallen kan het gewoon niet meer. Het net zit helaas heel erg vol en dat is ook waarom we heel hard bezig zijn om het uit te bereiden." Flexibiliteit, zoals bedrijven die de drukte verzachten, helpen om het bestaande stroomnet zo goed mogelijk te gebruiken.

Voor ontwikkelaars was de stroomaansluiting vroeger een formaliteit. In de voorbereiding werd er niet eens naar gekeken, zegt ontwikkelaar Eppo Danser. "Nu is het eerste waar we naar kijken: welke vermogensaansluiting heeft een gebouw?" Netcongestie hoort nu bij het vak. Gelukkig is De Nieuwe Tuin nog wel een uitschieter. "Ik heb nog niet eerder meegemaakt dat het zo'n ingewikkelde puzzel was." ...