'Witte mannen naar achteren' van Sophie Straat geen discriminatie, oordeelt meldpunt

Er was geen sprake van discriminatie tijdens het optreden van Sophie Straat afgelopen maandag in Gent. Dat stelt het Belgische discriminatiemeldpunt Unia. De zangeres vroeg voorafgaand aan een moshpit opnieuw ruimte te maken voor vrouwen, queer personen en mensen van kleur. Net als bij haar optreden tijdens Best Kept Secret, vroeg ze "alle witte mannen naar achteren" te stappen.

Tijdens de Gentse Feesten verduidelijkte Straat haar eerdere oproep en vroeg zij bezoekers om zich eens wat vaker in andere mensen te verplaatsen. Volgens Belgische media klonk er applaus na haar oproep.

"Hoewel de uitspraak polariserend of kwetsend kan worden ervaren, moet ze in deze context worden gezien als een symbolische en artistieke uiting", zegt een woordvoerder van Unia tegen de Vlaamse omroep VRT. Het expertisecentrum ontving zo'n tweehonderd meldingen over het optreden. Die werden onderzocht, net als de uitspraken van Straat.

'Context doorslaggevend'

De context van de uitspraken was daarbij doorslaggevend, zegt de woordvoerder. "De uitspraak werd gedaan aan het eind van een artistiek optreden met een maatschappelijke en politieke boodschap over ongelijkheid." Ook waren er volgens Unia geen aanwijzingen dat witte mannen daadwerkelijk werden uitgesloten van het concert of van deelname aan de activiteiten.

"Volgens de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens genieten artistieke en politieke uitingen een ruime bescherming onder de vrijheid van meningsuiting, ook wanneer zij provoceren, choqueren of kwetsen", zegt de woordvoerder.

Alleen bij een daadwerkelijke oproep tot discriminatie, uitsluiting of haat kan die bescherming worden beperkt, aldus Unia. Elementen voor het inperken van die bescherming waren er niet.

Mikpunt van haatberichten en doodsbedreigingen

Sinds de eerste uitspraak kreeg Straat een stortvloed aan online haat over zich heen. In een Instagram-bericht eerder deze maand schreef ze over "een golf aan seksistische, antisemitische haatberichten en (doods)bedreigingen waarvan de ene explicieter en creatiever dan de ander".

Dat gebeurt volgens Straat niet alleen op het internet. "Online en in briefvorm, inclusief aangiftes en gerechtelijke aanklachten tegen mij, de mensen met wie ik werk en alle zalen en festivals waar ik speel deze zomer."

De zangeres verweet in het bericht ook het gebrek aan publieke solidariteit. "Waar zijn de (linkse) media? Waar blijven de statements vanuit de grote festivals? Het enige publieke narratief dat er te vinden is, is dat van rechtse media, zoals in de vorm van Johan Derksen die op nationale televisie roept: "ik laat me niet piepelen door dat kutwijf" en "deze trut komt er niet mee weg".

Nieuwsuur maakte deze video over de ophef rondom de uitspraken:

Ook in Nederland ontving het bureau Discriminatie.nl "vele honderden klachten" over het eerste optreden. Wat de strekking van de klachten is, kon directeur Jerrol Marten nog niet delen. Het bureau bekijkt momenteel wat het met de klachten gaat doen.

"Het gebeurt tegenwoordig wel vaker dat we bij grote onderwerpen zoveel klachten binnenkrijgen", zegt Marten tegen persbureau ANP. "Maar we nemen dit soort 'clustermeldingen' uiteraard wel serieus."

Ook het Openbaar Ministerie in West-Brabant zegt aangiftes te hebben ontvangen. Verdere mededelingen doet een woordvoerder niet. Ook de vraag of alle klagers bij het concert aanwezig waren, kan een woordvoerder niet beantwoorden. ...