Excuses premier Jetten voor behandeling eerste generatie Molukkers: 'U wordt gezien’

Premier Jetten heeft vanmiddag namens de Nederlandse regering excuses aangeboden voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers die 75 jaar geleden naar Nederland werd gehaald.

"Voor het harteloze en eerloze ontslag als militair, voor de gebrekkige opvang en huisvesting, voor niet gezien en in de steek gelaten worden, voor het onvervulde verlangen naar thuis, voor het verdriet en pijn in zoveel Molukse gezinnen, daarvoor bied ik vandaag namens de Nederlandse regering excuses aan."

'Historisch onrecht'

Jetten noemt het belangrijk dat de excuses nu worden aangeboden, op het moment dat er nog vertegenwoordigers van de eerste generatie Molukkers die naar Nederland kwamen in leven zijn. Hij zei dat die generatie "een historisch onrecht is aangedaan", dat niet genoeg is erkend en verwoord.

Doordat er nooit een echt begin is gemaakt met eerherstel, konden het verleden en de doorwerking daarvan blijven knagen, stelt Jetten. "En die pijn dragen latere generaties met zich mee."

De premier bood zijn excuses aan in een toespraak bij de inhuldiging van het Nationaal Moluks Monument op de Lloydkade in Rotterdam. Het monument is een eerbetoon aan de bijna 13.000 Molukkers en hun families die in 1951 naar Nederland werden gehaald na de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog en eenmaal in Nederland slecht werden behandeld.

Molukkers in Nederland

Veel Molukse beroepsmilitairen vochten tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië van 1945 tot 1949 mee aan Nederlandse kant. Na deze oorlog mochten zij van de Indonesische regering niet meer terug naar hun geboortegrond, de eilandengroep Molukken. Zij werden door Indonesiërs als landverraders gezien.

Nederland haalde de Molukse mannen en hun families in 1951 naar Nederland. Eenmaal hier werden de Molukkers ontslagen uit militaire dienst en onder erbarmelijke omstandigheden gehuisvest, onder meer in de voormalige Duitse concentratiekampen Westerbork en Vught.

Het monument is volgens de premier "in de eerste plaats" een eerbetoon aan de duizenden Molukse KNIL-militairen en hun families, "die dachten tijdelijk naar Nederland te komen en hoopten op een snelle terugkeer". Die hoop vervloog naarmate de tijd verstreek, zegt Jetten, waardoor ze ontheemd en ontworteld achterbleven.

Niet versmallen

De premier ging in zijn toespraak verder in op wat voor gevolgen dat gevoel van "niet thuis zijn" heeft gehad, en de emoties die daarbij kwamen kijken. Die bleven niet achter de voordeur, maar vonden ook zijn weg naar de Nederlandse samenleving, zegt hij. Daarmee doelde hij op de Molukse gijzelingsacties in de jaren 70.

De premier vindt het belangrijk dat de Molukse geschiedenis niet versmald wordt tot dit soort incidenten, zoals nog "veel te vaak gebeurt." Jetten wil vandaag vooral één boodschap laten klinken, benadrukte hij in zijn toespraak richting de Molukkers. "U wordt gezien."

NOS Stories volgde Molukse jongeren in hun Molukse wijk in Vught: ...