Reza Pahlavi, zoon van laatste sjah van Iran, krijgt steun én kritiek in Den Haag

"Regime change for Iran" en "Ayatollah must go" schreeuwen honderden aanhangers van Reza Pahlavi in een aangewezen protestvak tegenover de Tweede Kamer. Op uitnodiging van de VVD spreekt de zoon van de vroegere sjah van Iran, Reza Pahlavi, vanmiddag in de Tweede Kamer.

Veel aanwezigen zwaaien met een groen-wit-rode vlag, met in het midden een gouden leeuw met een zwaard. Het is de Iraanse vlag van voor de Islamitische Revolutie van 1979. Sommigen wapperen ook met Amerikaanse en Israëlische vlaggen.

Het bezoek ligt gevoelig. Pahlavi zet zich neer als degene die de Iraniërs kan bevrijden van het onderdrukkende regime. Maar volgens critici vertegenwoordigt hij niet de hele Iraanse gemeenschap en heeft hij geen afstand genomen van de schending van mensenrechten onder het bewind van zijn vader.

Tegendemonstranten zijn vandaag niet te zien rond het Malieveld. Eerder riepen zij de VVD wel op om van het bezoek af te zien. Verschillende Iraans-Nederlandse organisaties schrijven in een open brief dat veel Iraniërs hem niet zien als een democratische vertegenwoordiger en dat hij nooit officieel gekozen is.

Naar aanleiding van deze kritiek besloot de commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer afgelopen week een breder programma te organiseren met Iran-experts, politici en activisten. Pahlavi spreekt daarin om 16.00 uur in een besloten sessie en krijgt de meeste spreektijd.

De Iraans-Nederlandse schrijver Shohreh Feshtali is naar de Tweede Kamer gekomen voor de bijeenkomst en is juist blij met de uitnodiging aan Pahlavi. Volgens haar krijgt de stem van de meer dan 90 miljoen Iraniërs daardoor, al is het maar kort, een podium in Nederland.

"Hier zaten wij al heel lang op te wachten", zegt Feshtali. Zij wijst erop dat mensen in Iran volgens haar "letterlijk en figuurlijk worden afgeslacht", terwijl daar weinig aandacht voor is. "Het lijkt alsof mensenrechten gelden voor de hele wereld, maar niet voor Iraniërs in Iran."

Volgens Feshtali wordt er wel veel over Iraniërs gesproken, maar te weinig naar hen geluisterd.

Asefeh Eskandari, van Iraans-Koerdische afkomst, is uitgenodigd om aan het programma deel te nemen en is kritisch over de uitnodiging aan Pahlavi. Volgens haar leidt die tot grote verdeeldheid binnen de Iraanse gemeenschap.

"De Pahlavi-aanhang heeft de afgelopen tijd best wel fel opgetreden tegen elke vorm van oppositie, elk ander geluid", zegt Eskandari. "Ik kan niet ontkennen dat hij veel volgelingen heeft. Maar naast zijn aanhang zijn er veel verschillende partijen die ook iets voor Iran willen betekenen."

Volgens Eskandari wordt met de uitnodiging van Pahlavi in de Tweede Kamer ten onrechte de indruk gewekt dat er maar één stem is en één persoon die de toekomst van Iran kan leiden. "De mensen in Iran vragen niet om een nieuwe sterke man, maar om vrijheid, waardigheid en leven." ...