Eerste tien gemeenten onder toezicht gesteld omdat ze te weinig asielopvang regelen

Minister Van den Brink van Asiel en Migratie draait de duimschroeven aan van een eerste groep gemeenten die tot nu toe te weinig asielopvang regelen. Omdat ze zich daarmee niet aan de spreidingswet houden, worden deze gemeenten onder "actief toezicht" gesteld, schrijft hij aan de Tweede Kamer.

De komende tijd gaat dat waarschijnlijk voor nog meer gemeenten gelden.

Het gaat nu om tien gemeenten: Aalten, Achtkarspelen, Bergen (L), Beverwijk, Gemert-Bakel, Overbetuwe, Sluis, Valkenswaard, Voerendaal en Westland.

Actief toezicht betekent dat de regering met deze gemeenten afspraken gaat maken over het beschikbaar stellen van een locatie voor een azc en wanneer dit klaar moet zijn. De verantwoordelijke wethouders worden uitgenodigd voor een gesprek daarover op het ministerie.

Uiteindelijk dwang

De gemeenten krijgen daarmee de gelegenheid om zich alsnog aan hun wettelijke taak te houden. Doen ze dat niet, dan kunnen ze uiteindelijk gedwongen worden. Het kabinet regelt dan zelf dat er een COA-locatie komt.

Zo ver is het nu nog niet. De spreidingswet kent zes fases, van het vaststellen welke gemeenten niet voldoende locaties beschikbaar stellen (fase 1) tot gedwongen realisatie van opvang (fase 6). De betrokken gemeenten gaan nu van fase 2 naar fase 3.

"De spreidingswet is van kracht en voeren we uit. Daar hoort ook bij dat gemeenten die niet voldoen aan de wettelijke taak hierop worden aangesproken", zegt minister Van den Brink. "Ik hoop er vanzelfsprekend met gemeenten uit te komen, want iedereen moet zijn bijdrage leveren."

Weinig enthousiasme

De meeste gemeenten in Nederland zeggen dat ze gehoor zullen geven aan de spreidingswet, al is er over het algemeen weinig enthousiasme. Bij de recente vorming van nieuwe colleges hebben sommige coalities zelfs afgesproken dat ze geen enkele nieuwe opvang zullen realiseren, al geven ze toe dat ze uiteindelijk aan de wet zullen moeten voldoen.

Met de spreidingswet wil het kabinet de opvang van asielzoekers beter en eerlijker over Nederland verdelen en het aanmeldcentrum in Ter Apel ontlasten. Dat zit nu vaak overvol doordat asielzoekers niet kunnen doorstromen naar een regulier azc. Tegenstanders vrezen overlast in het hele land en vinden bovenal dat het kabinet ervoor moet zorgen dat er minder asielzoekers ons land binnenkomen.

Minister Van den Brink stuurde eind mei een brief aan 223 gemeenten die nog geen of te weinig actie hebben ondernomen. Ze kregen van hem de vraag hoe ze toch aan de wet denken te gaan voldoen. Van 47 gemeenten kreeg hij geen enkele reactie.

Tekort aan plekken

Sinds enige tijd worden op ambtelijk niveau gesprekken gevoerd met gemeenten. Naar aanleiding van die gesprekken wordt nu de eerste groep van gemeenten onder toezicht gesteld. Er kunnen er dus nog meer volgen. Ze zullen ook worden vermeld op de website van de Rijksoverheid.

Het kabinet gaat ervan uit dat er de komende twee jaar 88.000 opvangplaatsen nodig zijn voor asielzoekers. Dat aantal wordt nu nog bij lange na niet gehaald; op dit moment zijn er ongeveer 50.000 plekken beschikbaar.

Hoe werkt de spreidingswet? Bekijk het hier: ...