Webshops beter toegankelijk voor slechtzienden, maar nog veel werk nodig

Het is voor mensen met een visuele beperking nog steeds ingewikkeld om online te winkelen. Het gaat wel beter, zegt onderzoeksbureau Level Level, maar niet genoeg. Een jaar na de invoering van een Europese wet slechts twee grote online winkels hun site en app volledig op orde voor slechtziende klanten. Toezichthouder ACM waarschuwt dat binnenkort maatregelen kunnen volgen.

De ACM deed in de winter zelf onderzoek naar de toegankelijkheid voor mensen met een beperking bij honderd webwinkels. Daaruit bleek al dat deze groep klanten bij meer dan de helft van de webshops vastloopt.

Level Level kijkt ieder jaar naar de 300 grootste webwinkels. Uit dat onderzoek blijkt dat weliswaar veel is verbeterd, maar dat consumenten met een beperking vaak nog steeds niet zelfstandig de weg kunnen vinden. Zo zijn veel sites niet goed te gebruiken met een schermlezer, die voorleest wat er op een site te zien is.

Geen keuze, maar plicht

Haast om de webwinkel op orde te krijgen is wel geboden, zegt ACM-bestuurslid Martijn Ridderbos. "Het is een wettelijke verplichting om een commerciële webwinkel toegankelijk te maken."

De ACM is bij tien grote webwinkels met de grootste toegankelijkheidsproblemen langsgegaan om uit te leggen wat er verbeterd moet worden. Over drie maanden doet de toezichthouder een nieuwe test. Wie dan nog niet voldoet, riskeert een boete.

'Groot doolhof'

Martine Baadenhuijsen was erbij toen de ACM bij de slecht aangepaste webshops op bezoek ging. Meer dan licht en donker ziet zij niet. "Maar ook ik wil online kunnen zien hoe laat de zwemles van mijn kinderen is, welke cijfers zij op school halen en mijn bankzaken doen", vertelt zij over het belang van toegankelijke websites.

Baadenhuijsen gebruikt een spraak-assistent; een technisch hulpmiddel dat alles op de website voorleest. Er zijn ook mensen met een beperking die alleen op een site kunnen manoeuvreren met een toetsenbord, of die last hebben van knipperende beelden, zegt Ridderbos van de ACM.

Voor Baadenhuijsen begint online winkelen vaak met meldingen over cookies: "Die kan ik soms niet eens wegklikken. Daarna moet ik proberen een overzicht van de homepagina te krijgen. Wat staat waar?"

Hiervoor is vooral een duidelijke structuur van de website of app belangrijk, zegt Baadenhuijsen. "Ik moet bij een website door een groot doolhof. Dat kost meer tijd, dat weet ik. Maar een webshop kan zorgen dat ik door dat doolhof heen kan komen, of dat ik steeds ergens op vastloop."

Waar klik je op?

Wat volgens haar helpt om de weg te kunnen vinden in een webwinkel is een goede indeling met koppen, subkoppen en gewone tekst. En goed aangeven waar je komt als je ergens op klikt. "Vaak staat er bij een product 'Lees meer' als link aangemerkt. Via de spraakassistent hoor ik wel 'Lees meer', maar niet waar je dan terechtkomt."

Baadenhuijsen noemt ook foto's waar je op kunt klikken. Vaak hebben die geen duidelijke beschrijving. Zo zei haar spraakassistent recent 'hard' of 'hart' bij een afbeelding. "De afbeelding was een hartje waarmee je een product in je favorietenlijst kon zetten. Als er stond: 'Zet product in favorietenlijst' was het duidelijk geweest."

Praktijktest

Toezichthouder ACM merkt dat webwinkels hun sites en apps wel toegankelijk willen maken, maar dat ze de noodzakelijke verbeteringen op de verkeerde manier aanpakken. "Het zijn technici die er naar kijken, in plaats van gebruikers", zegt bestuurslid Ridderbos.

"Voor een techneut is het goed als er van de tien belemmeringen zeven zijn opgelost. Maar als je de andere drie niet oplost, dan blijft er in de praktijk nog steeds een grote blokkade voor mensen met een beperking om een bestelling af te ronden."

De ACM roept webwinkels daarom op om hun shop in de praktijk te testen: "Iemand zonder beperking beseft niet hoe ingewikkeld het is om online een bestelling te doen op een website die niet voldoet aan de toegankelijkheidsregels. Kijk daarom of wat je technisch hebt gemaakt ook bruikbaar is." ...