Dit vinden boeren, milieuclubs en de bouwsector van de nieuwe stikstofplannen

De vee- en landbouwsector is kritisch op de stikstofplannen van het kabinet. De gevolgen voor boeren zouden enorm zijn, zeggen ze. Milieuorganisaties zijn juist positief over het beleid, en denken dat het land weer van het slot gaat. Bij sommige groepen aan beide kanten van de discussie is ook ruimte voor nuance.

De belangenorganisaties reageren op de nieuwe stikstofplannen, die vanmiddag zijn gepresenteerd door het kabinet. Het pakket moet ervoor zorgen dat de stikstofuitstoot in 2035 drastisch lager is dan in 2019.

Veesector

Vee&Logistiek Nederland spreekt van "een compleet sloopplan van de agrarische sector". "De plannen zijn desastreus en vernietigend voor alle hardwerkende boeren en hun gezinnen en moeten daarom van tafel", zegt voorzitter Helma Lodders.

"Bovendien focussen de maatregelen primair op de veehouderij zonder ook maar één oog te hebben voor ondernemers in andere schakels in de keten of over consequenties nagedacht te hebben."

Agractie

Ook boerenactiegroep Agractie noemt de aangekondigde plannen "desastreus" voor de Nederlandse veehouderij. "Het pakket bestaat uit een stapeling van maatregelen die leiden tot een forse krimp van de veestapel. Dat raakt niet alleen boeren, maar ook de toeleverende, verwerkende en dienstverlenende bedrijven die afhankelijk zijn van de sector."

Volgens de belangenorganisatie worden vooral boeren in de omgeving van Natura 2000-gebieden hard getroffen door de emissieregels. "Dat betekent feitelijk dat boeren voor de keuze staan om of te stoppen of ingrijpend te extensiveren."

De belangrijkste punten van het pakket

Landbouw en tuinbouw

Voor boeren en tuinders zijn de stikstofmaatregelen ingrijpend en pijnlijk, zegt voorzitter Ger Koopmans van land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland. "Voor cruciale maatregelen geldt dat de keuze onbegrijpelijk en disproportioneel is. Zoals de omgang met zonering rondom natuurgebieden en de voorgestelde uitwerking van grondgebondenheid."

Volgens hem wil de landbouw bijdragen aan een forse reductie van de stikstofuitstoot. "Boeren staan klaar om te investeren in emissiereducerende maatregelen, in bewezen innovaties, in stalaanpassingen en in managementmaatregelen. Maar zij kunnen niet verantwoordelijk worden gehouden voor 100 procent van de doelen als zij daarvoor maar 50 procent van de middelen tot hun beschikking hebben."

Jonge boeren

Ook de jonge generatie boeren en tuinders is kritisch op de plannen, al ziet die ook positieve kant. "Het kabinet heeft op een aantal belangrijke punten onze inzet overgenomen", zegt voorzitter Gerben Boom van Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt.

"Dat is een belangrijke stap en laat zien dat onze inbreng ertoe doet. Tegelijkertijd leggen deze plannen zware opgaven bij jonge ondernemers. De verdere uitwerking moet nu bewijzen dat zij ook daadwerkelijk de ruimte krijgen om te blijven ondernemen, investeren en het bedrijf over te nemen."

Bouwsector

Bouwend Nederland heeft het over "een belangrijke stap vooruit". "Het kabinet haalt Nederland vandaag uit de stikstofimpasse en biedt perspectief", zegt voorzitter Arno Visser.

"We zijn al jaren niet zo dicht bij een oplossing. Het kabinet heeft een totaalaanpak die stikstofuitstoot doet verminderen en de vergunningverlening weer op gang zal brengen. Daar profiteren velen van: mensen die op een woning wachten, ondernemers die willen vergroenen en investeren, boeren die willen weten hoe hun toekomst eruitziet en de natuur die zich kan herstellen."

Werkgevers

VNO-NCW en MKB-Nederland spreken van "doelgerichte stappen naar een oplossing voor het stikstofprobleem". "Hiermee zet het kabinet de deur open naar het verbeteren van ons investeringsklimaat", zegt Coen van Oostrom, voorzitter VNO-NCW, in een gezamenlijk statement van de werkgeversorganisaties.

"Zo kunnen ondernemers weer aan de slag met onder meer het bouwen van nieuwe woningen en de energietransitie. Zaken die hard nodig zijn."

Lees hier meer over de nieuwe stikstofplannen van het kabinet:

Natuurmonumenten

"Dit kan het begin zijn van het einde van de natuur- en stikstofcrisis", zegt Jeroen de Koe, directeur van Natuurmonumenten. "Het is een omvangrijk pakket, waarbij zonering de ruggengraat is, omdat het meerdere problemen tegelijk aanpakt: stikstof, water en meer ruimte voor natuur."

De organisatie noemt het essentieel dat Nederland het pakket omarmt en in beweging komt om het uit te gaan voeren. "Uiteindelijk gaat het erom dat het totale pakket leidt tot een land in balans met natuur: in natuurgebieden, in de zones daaromheen en in het land als geheel."

Natuur & Milieu

Volgens Natuur & Milieu biedt het pakket perspectief voor het bouwen van woningen, krijgt de energietransitie weer de ruimte en hebben boeren duidelijkheid over wat nu wel kan.

Directeur Marjolein Demmers: "Eindelijk een doorbraak, na jarenlang ophef, uitstel en wegkijken. Nederland lijkt weer in staat om problemen te onderkennen en te doen wat nodig is om vooruit te komen."

Greenpeace

Greenpeace is opgelucht dat er na jaren van stilstand "eindelijk weer beweging komt in het stikstofdossier". "Maar het eerlijke verhaal is dat de uitwerking en het tempo duidelijk een politiek compromis zijn: het stikstofvonnis wordt 5 jaar naar achteren geschoven en de wettelijke stikstofdoelen worden geschrapt. Onze kwetsbare natuur krijgt hiervoor de rekening gepresenteerd. Voor boeren en andere sectoren wordt daardoor de onzekerheid niet weggenomen."

De milieuorganisatie vindt dat er de komende jaren meer nodig is om Nederland daadwerkelijk van het slot te halen, zoals een snelle aanpak van piekbelasters. Dat zijn bedrijven die veel stikstof uitstoten in de buurt van een kwetsbaar natuurgebied.

Nog geen duidelijkheid over steun oppositie

Het is op dit moment nog niet te zeggen of het stikstofpakket voldoende steun haalt in de Tweede Kamer. De grootste oppositiepartij Pro laat weten het rapport "rustig en goed" te gaan lezen en ook JA21-leider Eerdmans gaat het "goed bestuderen". Dit zijn de twee belangrijkste partijen die het kabinet kunnen helpen. De steun van Pro is cruciaal, omdat die ook voor steun in de Eerste Kamer kan zorgen. Van BBB is geen steun te verwachten, die partij is net als de PVV vernietigend en wijst de voorstellen hard af.

Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de plannen, van 13.30 tot 23.00 uur. ...