Defensie wil koers veranderen: 'Niet de grootte, maar wendbaarheid telt'

Waar wil defensie al het geld dat het er de komende jaren bij krijgt aan uitgeven? Omringd door wapensystemen presenteerden minister Yesilgöz, staatssecretaris Boswijk (beiden Defensie) met commandant der strijdkrachten Eichelsheim vandaag hun belangrijkste plannen.

Duidelijk was al dat de krijgsmacht heel veel gaat investeren in wapensystemen die op afstand bestuurd kunnen worden, zoals drones. "Meer dan de helft van operationele effecten zal met onbemenste systemen worden bereikt", zegt Yesilgöz.

Om die nieuwe koers van defensie te symboliseren kwam de Defensienota, het boekje waarin alle plannen staan opgeschreven, op een onbemenste rupsband de vliegbasis Gilze-Rijen op rijden. "Het is de eerste keer dat ik op deze manier een nota ontvang", aldus Yesilgöz.

Volgens de defensieleiders verandert de manier van oorlog voeren fundamenteel. De technologische ontwikkelingen gaan zo snel, dat de krijgsmacht wendbaarder moet worden. Met alleen maar nog meer tanks en vliegtuigen kopen, lukt dat niet.

"De lessen uit Oekraïne zijn glashelder", zegt Yesilgöz. "Niet de grootste krijgsmacht wint, maar de krijgsmacht die zich het snelst kan aanpassen." Om die reden zet defensie ook heel veel in op innovatie, daar moet uiteindelijk 10 procent van het budget naartoe gaan.

Ook Eichelsheim hamert er in zijn speech op dat in oorlogstijd besluiten steeds sneller genomen moeten worden. "Gevechtskracht draait steeds meer om informatie en het aanpassen aan de technische ontwikkelingen. De tijd tussen waarnemen, begrijpen, beslissen en handelen bepaalt ons succes."

Doel is ook om het aantal mensen bij defensie flink te laten groeien naar 100.000 in 2030. Staatssecretaris Boswijk maakte van de gelegenheid in Gilze-Rijen gebruik om nogmaals mensen te werven. "We zoeken niet alleen fysiek sterke kandidaten, maar ook technici, datawetenschapers, drone-operators en cyberprofessionals", riep hij op. "Ook zij bepalen of we winnen."

Straatbeeld verandert

De totale uitgaven voor Defensie zijn dit jaar bijna 27 miljard euro, de komende jaren stijgt dat budget nog verder. Van dat geld worden niet alleen het personeel betaald en extra wapensystemen gekocht, maar ook kazernes, oefenterreinen en munitiedepots gebouwd.

Iedereen zal daar in het straatbeeld wat van gaan merken, is de boodschap. "De groei van defensie vraagt veel van de omwonenden van ons land", zegt Boswijk. "Meer oefeningen, meer konvooien, meer ruimte voor kazernes en terreinen."

Eichelsheim zegt zich "extreem bewust" daarvan te zijn, "vooral in een tijd waarin de ruimte in Nederland schaars is". Maar hij benadrukt dat het nodig is om defensie goed te laten functioneren. "Onze mensen moeten de training en de spullen krijgen om af te schrikken en waar nodig een oorlog te winnen." ...