Met dialoog probeert Tennet zorgen over hoogspanningsstations weg te nemen

Om de problemen op het overvolle stroomnet te verlichten, bouwen netbeheerders komende jaren zo'n honderd hoogspanningsstations, tal van hoogspanningsleidingen en andere infrastructuur voor stroom. Dat gaan Nederlanders onvermijdelijk merken. Om zoveel mogelijk draagvlak te houden, proberen netbeheerders omwonenden zo goed mogelijk te informeren en mee te laten praten.

Zo ook gisteravond in een hotel bij Breukelen. Op tafel liggen ontwerpen van een hoogspanningsstation dat vlakbij moet worden gebouwd. In een kring luisteren de tientallen aanwezigen naar een uitleg hoe aangeplante bomen het straks aan het oog moeten onttrekken.

Jaarlijks houden netbeheerders 300 van dit soort avonden om buurtbewoners te informeren en mee te laten praten. En dat worden er alleen maar meer. Bijna overal knelt het stroomnet, dus netbeheerders proberen in hoog tempo nieuwe voorzieningen te bouwen.

Stroomnet vol

In de regio Utrecht, waar Breukelen ligt, is de nood helemaal hoog. Vanaf 1 juli is het stroomnet vol. Zelfs mensen die thuis een zwaardere aansluiting willen, komen op een wachtlijst. De drukte op het stroomnet is ook een rem op de huizenbouw en de economie van de regio. Dit nieuwe hoogspanningsstation is daarom hard nodig.

"Ik onderschrijf wel de noodzaak van zo'n station", zegt buurtbewoner Gert Cazant. Dat geldt ook voor andere bezoekers. "Ze zeggen dat het in het landsbelang is", merkt iemand op. Maar dat gaat ten koste van Cazants eigen belang. Zijn huis kocht hij acht jaar geleden juist voor het vrije zicht over de weilanden.

Cazant is ontevreden over de procedure. Een eerdere zoektocht naar een locatie leverde niets op. "Daar hebben ze alle procedures doorlopen en zijn ze stukgelopen", zegt Cazant. Daarna kozen netbeheerder Tennet en de provincie Utrecht een plek buiten het gebied waar ze aanvankelijk keken. "En toen moest het er bij ons nog even doorheen gejast worden. Dat is het gevoel dat heerst."

Tennet benadrukt dat de locatiekeuze uitzonderlijk moeilijk was. Het gaat om een druk gebied waar Maarssen en Utrecht liggen. Veel open gebied is beschermd. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is Unesco-werelderfgoed, daarbuiten zijn er rustgebieden voor ganzen en liggen landgoederen. Uiteindelijk is er volgens Tennet maar een goede plek: pal achter het tankstation langs de A2 tussen Breukelen en Maarssen.

Focus op dialoog

Omwonenden zitten vanavond niet in rijen te luisteren, zoals in een klassiek zaaltje. In plaats daarvan liggen de ontwerpen op tafel en lopen de mensen eromheen. Om vragen te beantwoorden zijn er ingenieurs, landschapsarchitecten, ecologen en planologen. Verderop staan informatieborden met uitleg. Hoe boor je bijvoorbeeld een stroomkabel zo de grond in dat de aarde niet helemaal wordt omgewoeld?

"We kiezen bewust voor deze opzet", zegt woordvoerder Simone Neuvel van Tennet. Zo kunnen mensen gericht op zoek naar de informatie die ze willen. Maar, erkent Neuvel, het format moet ook garanderen dat experts niet op een podium komen te staan tegenover een vijandige zaal. "We proberen juist de focus te leggen op een dialoog met de omgeving."

De ervaring leert dat de gemoederen hoog kunnen oplopen. Soms is er beveiliging nodig. Vanavond gaat het er rustig aan toe. Maar dat betekent niet dat iedereen tevreden is. Er wordt gemopperd dat bepaalde experts er niet zijn en dat het toch vooral "nepinspraak" is, waarbij buurtbewoners geen wezenlijke invloed hebben op het eindresultaat.

Toch proberen sommige mensen het ontwerp een duwtje in hun richting te geven. "We zijn niet blij met dit station", zegt Sjaak Doornekamp, die actief is bij Stichting Behoud Veenweidegebied Kockengen. In het ontwerp is niet het hele station omringd met groen en dat hoopt hij te veranderen. "We willen dat het zodanig met groen wordt omringd dat je dit lelijke ding niet ziet."

De opmerking van Doornekamp komt, met heel veel andere opmerkingen, op een post-it. Die plakt iemand van de provincie op het ontwerp, en daar wordt dan later naar gekeken. "De toegevoegde waarde van zo'n informatiebijeenkomst is dat alle partijen met elkaar het gesprek kunnen voeren", zegt Neuvel van Tennet.

Mensen kunnen hun zorgen delen en volgens Tennet wordt er echt geluisterd. Maar dat betekent niet dat mensen hun zin krijgen. Er komt zo veel kijken bij de bouw en er zijn zo veel belangen dat in een dichtbevolkt land als Nederland er altijd mensen zijn die worden teleurgesteld. ...