21 lichamen van begraafplaats Dordrecht in het geheim verplaatst

Zonder dat nabestaanden werden ingelicht, zijn in Dordrecht 21 lichamen van de ene begraafplaats overgebracht naar een andere. Ook het gemeentebestuur werd niet op de hoogte gesteld.

"We zijn er duidelijk over: de verplaatsing had niet mogen gebeuren", reageert de Dordtse wethouder Marc Merx (VVD) bij de lokale omroep RTV Dordrecht. "Hier mag je niet aan voorbijgaan, niet zonder toestemming van nabestaanden."

De lichamen worden weer teruggebracht.

Herbegraven

In 2020 verliepen de grafrechten van een aantal overledenen op begraafplaats Dubbeldam in Dordrecht. Bij de ruiming werden toen 21 lichamen aangetroffen die niet goed waren vergaan - en dus niet in het algemene verzamelgraf op de begraafplaats herbegraven konden worden.

Een medewerker van de begraafplaats besloot toen om de lichamen te verplaatsen naar begraafplaats Essenhof, zo'n drie kilometer verderop. Daar werden zij herbegraven in al aangepaste keldergraven, in de hoop dat de resten verder zouden ontbinden. De nabestaanden van de overledenen werden, net als het gemeentebestuur, niet op de hoogte gebracht. Ook ontbrak een benodigde vergunning.

Wethouder Merx is duidelijk in zijn conclusie. "Deze overledenen hadden in Dubbeldam moeten blijven. Inwoners kiezen bewust voor Dubbeldam als laatste rustplaats en dat moet te allen tijde gerespecteerd worden."

Alle nabestaanden een brief

Volgens de gemeente is niet exact te achterhalen welke lichamen precies zijn verplaatst. In weekrapporten van de begraafplaats wordt gerapporteerd over "slecht verteerde overschotten", maar daarbij worden geen specifieke graven genoemd. Daarom hebben alle nabestaanden van overledenen die tussen 1997 en 2003 op het veld met zandgraven op Dubbeldam lagen, een brief gekregen dat hun familielid mogelijk tot de groep behoort.

Het huidige gemeentebestuur wil de lichamen terugbrengen naar begraafplaats Dubbeldam voor een herbegrafenis. "Die terugplaatsing moet uiteraard zorgvuldig gebeuren", aldus de gemeente. "Er wordt nu uitgezocht hoe dit zo snel en veilig mogelijk geregeld kan worden."

Volgens de gemeente zijn de nodige stappen gezet om herhaling te voorkomen. Als voorbeelden noemt de gemeente extra aandacht voor een veilige werkcultuur, het aanscherpen van werkprocessen en "duidelijke informatie en transparante besluitvorming" richting management en bestuur.

Door het stof

Voor wethouder Merx is het de tweede keer in ruim een half jaar tijd dat hij door het stof moet vanwege misstanden op begraafplaatsen in Dordrecht.

Vorig jaar december bleek uit onafhankelijk onderzoek dat op begraafplaats Essenhof ten minste dertig doodskisten in grafkelders waren geopend terwijl de nabestaanden daar niet van op de hoogte waren. Medewerkers openden de kisten om een stofje toe te voegen dat de ontbinding van de lijken moest bevorderen. In de grafkelders is minder zuurstof aanwezig; daardoor duurt het ontbindingsproces langer.

Uit het onderzoek bleek toen dat beheerders van de begraafplaats de kisten tot vier keer toe openden om te beoordelen of de toegevoegde chemicaliën effect hadden. Daarbij werden ook foto's gemaakt van de stoffelijke overschotten, die in bezit zijn van de gemeente Dordrecht. De foto's worden bewaard om eventueel als bewijs te dienen in een mogelijke strafzaak, schreef regionale omroep Rijnmond.

Excuses van college

"Dit is ernstig en had nooit zo mogen gebeuren", zei wethouder Marc Merx toen. "Er is onvoldoende stilgestaan bij de mensen die hier hun dierbaren hebben begraven. Dit soort vergaande maatregelen had nooit zonder hun toestemming mogen plaatsvinden. Daarvoor bied ik namens het college mijn excuses aan."

De gemeente liet toen weten dat het Openbaar Ministerie (OM) en de arbeidsinspectie op de hoogte waren gesteld "gezien de ernst van de feiten", maar dat die geen aanleiding zagen voor strafrechtelijk onderzoek. Ook nu zien het OM en de arbeidsinspectie daar geen aanleiding voor. ...