Heikel punt in 'Tehrangeles': juichen of niet juichen voor het Iraanse elftal?

In bijna ieder gebouw van de wijk Westwood in het westen van Los Angeles zit een Iraans bedrijfje: een bakkerij vol Iraanse lekkernijen, een boekenwinkel met leeswerk in het Farsi, een tapijtenverkoper. Je kunt hier alles vinden.

In de stad aan de Amerikaanse westkust leeft de grootste Iraanse gemeenschap buiten Iran. Er wonen hier zo'n 150.000 Amerikanen met een Iraanse achtergrond, is de schatting. Een groot deel daarvan zit in de wijk Westwood.

Het ligt op een steenworp afstand van highlights als de Walk of Fame en Beverly Hills. Om de hoek liggen Marilyn Monroe en Hugh Hefner naast elkaar begraven.

Tehrangeles

Ruim honderd jaar geleden trokken de eerste Iraniërs naar Los Angeles, legt Kevan Harris uit. Hij wijst naar cafés aan de overkant met namen als Taste of Tehran en The Pink Orchid Bakery. Harris is universitair hoofddocent sociologie aan de Universiteit van Californië, Los Angeles (UCLA) en heeft zelf een Iraanse achtergrond.

"In de jaren 60 en 70 kwamen ze bijvoorbeeld voor studie en werk", vertelt Kevan. "Daarna kwamen hun families ook. Na de revolutie van 1979 sloten nog meer Iraniërs zich aan en begonnen ze hier ook ondernemingen op te zetten."

WK voetbal

En juist hier, in deze stad, speelt nu het Iraanse team dat door het Iraanse regime is afgevaardigd. Hetzelfde regime waarvoor veel mensen in Westwood zijn gevlucht.

Een van hen is activist Roozbeh Farahanipour. Hij was een van de leiders van het studentenprotest in 1999 en kreeg om die reden de doodstraf opgelegd. In 2000 kwam hij aan in de Verenigde Staten. Hij nam een Grieks restaurant over en is inmiddels Amerikaans staatsburger.

Hij weigert naar de wedstrijden van Iran te kijken, die zo'n 15 kilometer van hier in het SoFi-stadion worden gespeeld. "Ik wil mezelf niet kwellen. Ik ben allergisch voor de vlag van de Islamitische Republiek Iran. Als ik daarnaar kijk, krijg ik een allergische reactie. Het volkslied wil ik ook niet horen."

Hij ziet de voetballers als een uithangbord van het regime dat hij verafschuwt. "Het is het team van de Islamitische Republiek Iran. Die jongens zijn opgeleid tot activist en tot propagandamachines van het regime. Zolang ze het shirt van dat regime dragen, zijn het mijn vijanden."

Dat betekent niet dat hij helemaal geen voetbal kijkt. Hij zet de televisie wel aan voor wedstrijden van het Amerikaanse elftal. "Ik houd van Amerika."

De Iraanse voetbalbond besloot de selectie tijdens het WK niet in de VS te laten verblijven, maar in Mexico, tot vreugde van omwonenden:

En toch zijn er ook genoeg tegenstanders van het regime die wel kijken. Cafés organiseren op wedstrijdavonden watch parties waar mensen samenkomen om te kijken.

"Het is eigenlijk allemaal heel logisch", zegt Harris. "Binnen iedere migrantengroep is verdeeldheid. Het is niet ongebruikelijk dat mensen hun politieke overtuigingen en gevoel van identiteit op sport projecteren."

Er zijn volgens hem veel manieren om naar het elftal te kijken. "Representeert het team de natie, een regering of een politiek systeem? Eigenlijk is het allemaal een beetje waar."

Zon en leeuw

Maandag bij de wedstrijd tegen Nieuw-Zeeland zat de tribune van het SoFi-stadion stampvol en overschreeuwden de Iraanse fans die van Nieuw-Zeeland volledig. Bij het volkslied van Iran klonk er nog een fluitconcert, maar zodra de bal begon te rollen, ging het legioen achter het elftal staan.

Ondanks een verbod van de FIFA waren er veel vlaggen te zien van voor de Iraanse islamitische revolutie, die leidde tot de val van de van sjah en de stichting van de Islamitische Republiek. Aanhangers van de sjah gebruiken de vlag met daarop de zon en de leeuw als protestsymbool.

Liefde

Het levert Bahman Bennett goede zaken op. Hij runt galerij Eshgh, dat 'liefde' betekent in het Farsi. De winkel hangt vol met petjes, T-shirts en sierraden met daarop de vlag van Iran of met de tekst Make Iran Great Again. "Veel mensen komen hier voor deze spullen", zegt hij.

Een groepje vrouwen kiest voor oorbellen en broches voor op hun kleding. Ze bereiden zich voor op de wedstrijd van Iran tegen België, die zondagavond om 21.00 uur (Nederlandse tijd) wordt gespeeld. "Het is hun manier om te laten zien dat ze Perzisch zijn", zegt Bennett.

Sinds de dood van de opperste leider Ali Khamenei, eind februari, door Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen geeft Bennett iedere klant een gratis Amerikaanse vlag mee. "Ik heb er 5000 laten drukken. Zo laat ik mijn waardering voor de Verenigde Staten zien. Ze hebben het beste gedaan voor onze mensen en ons land." ...