Politie filmde Abdul B. kort voor aanslag Berlijn, melden Duitse media

Tot kort voor de aanslag in Berlijn werd Abdul B. in de gaten gehouden door veiligheidsdiensten, schrijven Duitse media. De politie had onder meer een camera opgehangen voor de ingang van zijn woning. Zaterdagavond werd gefilmd hoe B. zijn huis verliet. Ongeveer een uur later werd de aanslag gepleegd.

Op het Pride-evenement in de Duitse hoofdstad werd een Poolse vrouw gedood, 29 mensen raakten gewond. B. wordt verantwoordelijk gehouden voor wat de autoriteiten beschouwen als een islamistische terreurdaad. Na een klopjacht werd B. gisteravond doodgeschoten door agenten.

De surveillanceoperatie in de aanloop naar de aanslag is onthuld door de krant Süddeutsche Zeitung en omroepen NDR en WDR. Agenten hielden B. sinds zijn vrijlating halverwege mei in de gaten. De 21-jarige was veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf voor het voorbereiden van een terreurdaad. Hij was vrijgelaten op voorwaarde dat hij een deradicaliseringstraject zou volgen.

Surveillance werd afgeschaald

Het monitoren van B. werd tien dagen na zijn vrijlating afgeschaald, omdat er volgens de agenten geen aanwijzingen waren dat de 21-jarige een aanslag plande. Dit besluit zou mede zijn ingegeven door de beperkte middelen die de dienst heeft.

Enkele dagen daarna oordeelde een antiterrorismeteam dat B. wel degelijk een gevaar vormde, aldus de Duitse media. Hij viel volgens experts in de categorie 'rood', oftewel: er zou een hoog risico zijn dat hij een aanslag ging plegen. Maar omdat de surveillerende agenten tot een andere conclusie waren gekomen, werden er geen extra maatregelen getroffen.

Camerabeelden elke 24 uur bekeken

Het monitoren van de telefoon van B. en zijn activiteiten op internet gingen wel door. Daarnaast werden de camerabeelden van zijn woning elke 24 uur bekeken. Uit de publicatie wordt niet duidelijk of agenten zaterdagavond hebben gezien dat B. zijn huis verliet, of dat ze deze beelden later hebben bekeken.

Op basis van camerabeelden was begin juli een huiszoeking gedaan bij B.. Agenten hadden toen gezien dat hij een verdacht object bij zich droeg dat leek op een pistool. Het bleek uiteindelijk een speelgoedwapen te zijn.

Duitslandcorrespondent Chiem Balduk:

"Van links tot rechts klinkt er verbazing dat Abdul B. op vrije voeten was. Die verontwaardiging zal door deze publicatie alleen maar groter worden. De meningen verschillen over wat er moet gebeuren. CDU/CSU roept op tot hogere straffen, terwijl coalitiegenoot SPD dat te simpel gezegd vindt en vooral wijst op uitvoeringsfouten bij politie en justitie. De radicaal-rechtse partij AfD wijst naar immigratie, de politievakbond pleit voor meer bevoegdheden.

Deze aanslag valt midden in de campagne voor deelstaatverkiezingen in Berlijn. Net zoals de campagne voor de Bondsdagverkiezingen in 2025 werd gekleurd door een mesaanval door een asielzoeker en de campagne voor deelstaatverkiezingen in 2024 door een aanslag in Solingen.

Uit onderzoek van de Goethe-Universiteit is gebleken dat de AfD daardoor meer stemmen won. Dat maakt het een lastige situatie voor politieke partijen: enerzijds willen ze de problemen serieus benoemen, maar ze willen ook voorkomen dat de AfD daarvan profiteert."

Waarom B. de aanslag zou hebben gepleegd is nog onduidelijk. Wel is bekend dat hij in zijn jonge jaren radicaliseerde. Hij probeerde zich aan te sluiten bij de terroristische organisatie Islamitische Staat.

In juli 2025 werd B. gearresteerd in Libanon en in voorarrest geplaatst. Een militaire rechtbank veroordeelde hem tot drie maanden gevangenisstraf voor onder meer het aanzetten tot religieuze en sektarische conflicten.

De in Duitsland geboren man keerde na zijn vrijlating terug naar Berlijn, waar hij op de luchthaven werd gearresteerd. Het Duitse OM eiste drie jaar cel voor het voorbereiden van "een ernstige geweldsdaad".

B. werd uiteindelijk veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van een jaar en tien maanden. Het OM ging hiertegen in beroep en dat mocht de 21-jarige in vrijheid afwachten. ...