Beleggershype over beursgang SpaceX: 'Waarom niet meedansen?'

Hoewel niemand indertijd nog echt geloofde dat de aarde plat was, kon Christoffel Columbus in de vijftiende eeuw niemand overtuigen geld te investeren in zijn tocht om een westelijke vaarroute naar Indië te ontdekken. Het Spaanse koningshuis durfde het in 1492 uiteindelijk wel aan, op voorwaarde dat de onderneming direct dividend zou opleveren: goud, parels, zilver en specerijen. Niet met lege handen terugkomen, kreeg de ontdekkingsreiziger op het hart gedrukt.

Zo hardnekkig als Columbus destijds moest bedelen bij investeerders, zo massaal staan die momenteel in de rij om de ruimtereizen van Elon Musk te financieren. Zijn bedrijf SpaceX gaat vrijdag naar de beurs. Winst maakt SpaceX niet en op dividend hoeven investeerders "in de nabije toekomst" ook niet te rekenen, zo staat in de stukken voor de beursgang.

Toch verdringen beleggers elkaar wereldwijd om een aandeel in het ruimtevaartbedrijf te bemachtigen. "Kun je het je veroorloven niet in te stappen?", vat hoofd beleggingsstrategie van Rabonbank Mary Pieterse-Bloem de hype samen. "Er heerst bij deze beursgang heel veel fomo, fear of missing out."

Sciencefiction

"Musk is een verkoper van dromen. En ja, een paar van die dromen heeft hij wel laten uitkomen", verwijst Joost Schmets van beleggersclub VEB naar het cv van de in Zuid-Afrika geboren ondernemer. Hij veranderde met PayPal de wereld van betalen en zette met Tesla het elektrisch rijden definitief op de kaart.

Met SpaceX verkoopt Musk nieuwe dromen, van toeristische trips naar de maan, via energieproductie in de ruimte tot mijnbouw op astroïden. De ultieme droom is permanente bewoning van de planeet Mars. "Natuurlijk is dat voor een deel pure sciencefiction", zegt Martijn Rozemuller van vermogensbeheerder VanEck. "Het is net in hoeverre je meegaat in zijn toekomstbeeld en visie."

Zo zit de VEB er ook in. "Wie altijd een recessie voorspelt, die krijgt altijd wel een keer gelijk", zegt Schmets. "Er wordt nu volop gedanst, dus waarom niet meedansen?"

Grootste beursgang ooit

Anders dan normaal bij grote beursgangen, richt SpaceX zich ook op gewone beleggers. Een groot deel van de aandelen is gereserveerd voor particulieren uit Noord-Amerika en Europa. Op sociale media valt nauwelijks te ontsnappen aan advertenties van beleggingsplatforms om via hen aandelen van SpaceX te kopen. ING, één van de banken die SpaceX bij de beursgang begeleiden, heeft zelfs een aparte pagina op de eigen website om klanten te overtuigen de portemonnee te trekken.

Die strategie lijkt te werken voor wat de grootste beursgang ooit moet worden. Al vijf dagen kunnen beleggers zich inschrijven voor aandelen, voor een prijs van 135 tot 162 dollar per stuk. Nadat de inschrijving donderdag om 12.00 uur is gesloten, wordt vrijdag bij de opening van de beurs in New York duidelijk wie er voor hoeveel geld aandelen van SpaceX krijgt.

Maar zelfs wie niet actief is in de handel in aandelen zou straks zomaar in SpaceX kunnen beleggen. Dat komt doordat de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq de regels versoepelde om SpaceX bij de beursgang direct toe te laten tot de lijst van veertig grootste fondsen.

Daarmee komt het ook in beleggingsproducten die specifieke beleggingsindexen volgen, zogeheten ETF's. "Vroeg of laat komt het zo ook in de portefeuille van veel passieve beleggers", stelt Pieterse-Bloem van Rabobank.

Risico

Dat lijkt nogal een risico met een zwaar verlieslijdend bedrijf met utopische toekomstplannen. "We hebben een geschiedenis van nettoverliezen en zullen in de toekomst mogelijk niet winstgevend worden", zo schrijft SpaceX nadrukkelijk in het prospectus, de documentatie rondom de beursgang.

Onder Musks concern vallen naast de SpaceX-raketten ook de satellieten van Starlink, socialemediabedrijf X (voorheen Twitter) en de kunstmatige intelligentie van Grok. Uit de stukken komt naar voren dat alleen Starlink momenteel geld oplevert.

Geen van de grote Nederlandse pensioenfondsen gaat voorlopig beleggen in SpaceX, blijkt uit een rondgang. En dat is niet alleen vanwege de onzekerheid over het wel of niet slagen van alle plannen, maar ook vanwege de onduidelijke bedrijfsstructuur.

Musk blijft alleenheerser

Alles bij SpaceX draait namelijk om Musk, valt op te maken uit de documenten. Die houdt ook na de beursgang met zo'n 85 procent van de stemmen de absolute zeggenschap over alles wat er gebeurt.

Niet alleen zegt SpaceX vermoedelijk geen opvolger te kunnen vinden als de topman onverhoopt zou overlijden, hij kan zelfs van de ene dag op de andere besluiten "andere interesses" te gaan najagen. Daarmee zou het vrijwel direct einde verhaal voor SpaceX zijn.

Naast tal van zakelijke verbanden met Musk's andere bedrijf Tesla, zijn ook de relaties met de huidige Amerikaanse regering opvallend sterk. Zelfs zozeer dat als president Trump vertrekt uit het Witte Huis, ook SpaceX de deur gewezen wordt door de overheid.

Ondertussen lopen gebruikers weg van X, het zwaar gepolariseerde platform waar de AI van Grok juist alle menselijke kennis vandaan moet halen. Grok zelf is wereldwijd voorwerp van onderzoek vanwege het verspreiden van valse informatie en andere schadelijke inhoud.

Daarmee blijft SpaceX een gok, benadrukt het bedrijf zelf ook. "Dat is altijd de moeilijke keuze met beleggen", concludeert Rozemuller van VanEck. "Had je in 1492 geld in de expeditie van Columbus willen steken of niet?" ...