Nieuwe geitenbedrijven niet binnen 500 meter van huizen om gezondheidsrisico

Er komt een landelijke afstandsnorm voor geitenhouderijen. Nieuwe geitenbedrijven mogen over een paar jaar niet meer binnen 500 meter van woonkernen, scholen, kinderdagverblijven en zorginstellingen komen.

Omgekeerd mogen nieuwe woonwijken en andere gevoelige instellingen ook niet binnen 500 meter van een geitenhouderij worden gebouwd. Ook bestaande geitenhouderijen mogen binnen die afstand niet meer uitbreiden.

Het kabinet komt met de maatregel omdat het mensen beter wil beschermen tegen longontstekingen.

Grotere kans

Het besluit is volgens minister Hermans (VVD) gebaseerd op meer dan tien jaar onderzoek dat begin dit jaar naar buiten kwam. De conclusie daarvan is dat mensen die binnen 500 meter van een geitenhouderij wonen een meer kans op longontsteking hebben.

De Tweede Kamer, die zich al langer zorgen maakt over de gezondheidsrisico's voor omwonenden van geitenhouderijen, drong bij het kabinet aan op maatregelen. Vooral ook omdat het aantal geiten in ons land sinds 2000 vervijfvoudigd is naar bijna 600.000.

Naar verwachting wordt de maatregel over 2,5 à 3 jaar van kracht, als een wetgevingstraject is afgerond.

'Samenspel van factoren'

Een groep wetenschappers waarmee het NRC de afgelopen jaren sprak is niet overtuigd van de wetenschappelijke onderbouwing van het onderzoek. Eerdere onderzoeken wezen wel een verband aan tussen wonen in de buurt van een geitenboerderij en een verhoogd risico op longontsteking, maar een verklaring wat het precies veroorzaakt ontbreekt.

Minister Hermans van Volksgezondheid (VVDF) erkent dat er inderdaad "niet één ziekteverwekker" is aan te wijzen maar neemt het advies van de Gezondheidsraad dat wel over er een "samenspel van factoren is dat het risico groter is". "De gezondheidsraad is een belangrijk instituut dat zegt dat het kabinet met dat risico verantwoordelijkheid voor de volksgezondheid. Vervolgens kijken wij wat kunnen we doen wat ook proportioneel is."

Dat wil zeggen dat het kabinet heeft gewikt en gewogen om aan de ene kant iets aan de risico's voor de gezondheid te doen, maar ook de belangen van de sector te behartigen. Want die sector moet "tegelijkertijd ook perspectief houden", zegt staatssecretaris Erkens (VVD).

Geen 1000-meternorm

De gezondheidsraad stelt dat er ook tot 1000 meter risico's zijn, maar het kabinet kiest nu voor 500 meter omdat daar de grootste risico's mee weggenomen worden. Ongeveer een derde van de al bestaande geitenbedrijven kan met de nieuwe norm van 500 meter niet meer uitbreiden. Bij 1000 meter had dat om veel meer bedrijven gegaan.

Erkens begrijpt "dat niet alle ondernemers blij zullen zijn met een afstandsnorm, maar er blijft in Nederland een toekomst voor geitenhouderijen waarin we tegelijkertijd de gezondheidsrisico's beperken".

Het kabinet wil nu samen met gemeenten en provincies "afspraken gaan maken over bestaande situaties". Voor mensen die wonen binnen 500 meter van een geitenhouderij gaan betrokken partijen "op verschillende manieren de blootstelling aan uitstoot vanuit geitenhouderijen verminderen". ...