Versteende buurten worden steeds heter, bijna miljoen Nederlanders de dupe

Ruim 800.000 Nederlanders wonen in sterk versteende buurten met te weinig groen, waardoor ze extra kwetsbaar zijn voor hitte. Volgens een brede coalitie van maatschappelijke organisaties zijn landelijke maatregelen nodig om die wijken beter bestand te maken tegen steeds warmere zomers.

De coalitie presenteert vandaag het manifest Groene ruimte, koele steden tijdens een hittesymposium van de Hogeschool van Amsterdam. Daarin roepen zij het kabinet op om landelijke minimumnormen voor openbaar groen en bomen vast te leggen. Ook zouden gemeenten meer financiële steun moeten krijgen om straten, pleinen en buurten te vergroenen.

Aan het manifest doen onder meer Natuur & Milieu, Aedes, de Woonbond, Vereniging Eigen Huis, de ANWB, FNV en IVN Natuureducatie mee. Tegelijkertijd starten de organisaties een landelijke petitie waarmee inwoners hun steun kunnen uitspreken voor meer groen in de openbare ruimte.

Groen is geen luxe

Volgens de coalitie wordt de urgentie steeds groter. Nederland krijgt vaker te maken met langdurige hittegolven en juist in dichtbebouwde buurten lopen de temperaturen hoog op. In binnensteden kan het volgens cijfers van de Atlas voor de Leefomgeving tot 8 graden warmer zijn dan in het buitengebied. Op straat kan de gevoelstemperatuur tijdens hete dagen oplopen tot 45 graden Celsius.

De gevolgen zijn niet alleen merkbaar in het dagelijks leven, maar ook voor de gezondheid. Volgens cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) veroorzaakt hittestress momenteel ongeveer 250 extra sterfgevallen per jaar. Zonder aanvullende maatregelen kan dat aantal volgens prognoses oplopen tot ongeveer 3800 per jaar in 2050.

"Groen is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor gezonde en leefbare buurten", zegt Rob van Tilburg van Natuur & Milieu. Volgens hem ontbreken in veel versteende wijken schaduwrijke plekken, grote bomen en toegankelijke groene ruimtes, waardoor bewoners minder bescherming hebben tegen hitte en schadelijke uv-straling.

Hulp vanuit regering

Naast gezondheidsrisico's heeft hitte volgens de organisaties ook gevolgen voor de leefbaarheid van buurten. Openbare ruimtes worden minder aantrekkelijk om te verblijven en bewoners blijven vaker binnen. Ook neemt de kans op schade door droogte, hitte en extreme neerslag toe.

De coalitie wil dat het kabinet landelijke normen vastlegt voor de hoeveelheid groen en boomkroonbedekking in buurten. Met boomkroonbedekking wordt de hoeveelheid oppervlakte bedoeld die wordt overschaduwd door bladeren en takken. Daarnaast willen de samenwerkende instantie dat er een actieplan komt om uiterlijk in 2035 de meest versteende wijken aan te pakken.

Volgens de initiatiefnemers kunnen gemeenten die opgave niet alleen uitvoeren. Zij willen daarom dat het kabinet landelijke normen vastlegt en gemeenten financieel ondersteunt bij de vergroening van buurten. ...