Nederland daalt opnieuw op internationale kinderrechtenranglijst

Nederland is opnieuw gedaald op de internationale kinderrechtenranglijst. Voor het tweede jaar op rij staat Nederland buiten de top 20 van de KidsRights Index. Ons land staat nu op plek 22. Vier jaar geleden stond Nederland nog in de top 10.

De ranglijst is een initiatief van de kinderrechtenorganisatie KidsRights, die hiervoor wereldwijd onderzoek doet naar de naleving van kinderrechten. Dat doet de organisatie sinds 2013 samen met de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Volgens KidsRights is Nederland gezakt op de ranglijst vanwege de aanhoudende stijging van obesitas onder kinderen en een stijgende kindersterfte. Ook ziet KidsRights op veel andere punten onvoldoende verbetering.

Wat is de KidsRights Index?

De KidsRights Index is de wereldwijde ranglijst die ieder jaar meet hoe het gaat met de kinderrechten in een land. De score van in totaal 194 landen wordt bepaald door vijf fundamentele rechten die kinderen beschermen: het recht op leven, recht op gezondheid, recht op onderwijs, recht op bescherming en of er een gunstig klimaat voor de rechten van het kind is. De eerste index was in 2013. Toen stond Nederland op de derde plek.

Het aantal sterfgevallen onder kinderen jonger dan vijf jaar steeg afgelopen jaar van 3,91 naar 3,96 per 1000 levendgeborenen in Nederland. Dat is hoger dan het West-Europese gemiddelde van 3,3 sterfgevallen per 1000 geboortes. Van de 32 West-Europese landen kennen slechts vijf landen hogere cijfers.

Problematiek rond geboorten raakt met name kwetsbare mensen. Uit recent onderzoek van Erasmus MC blijkt dat de babysterfte in armere wijken ongeveer twee keer zo hoog is als in meer welvarende buurten. Ook onder vrouwen in kwetsbare omstandigheden, onder wie vrouwen die verblijven in de asielopvang, ligt de babysterfte aanzienlijk hoger.

Online materiaal

Nederland slaagt er volgens KidsRights ook onvoldoende in om verschillende problemen rond kinderrechten aan te pakken. Het gaat om kinderarmoede, de verspreiding van online materiaal van seksueel misbruik van kinderen, de kwaliteit van de jeugdzorg en de beperkte aandacht voor kinderrechten in het asiel- en migratiebeleid.

Het VN-Kinderrechtencomité waarschuwde Nederland de afgelopen jaren herhaaldelijk voor problemen in de jeugdzorg, de positie van kinderen in de asielketen en kinderarmoede. Op veel van die punten ziet KidsRights onvoldoende verbetering. Daar komen de de stijgende kindersterfte en toenemend overgewicht bij.

Een belangrijke nieuwe conclusie van het onderzoek van KidsRights is dat obesitas wereldwijd voor het eerst vaker voorkomt onder kinderen en jongeren dan ondergewicht. Daarmee is volgens KidsRights sprake van een historisch omslagpunt. Ook Nederland heeft met deze ontwikkeling te maken.

Kinderrechten wereldwijd onder druk

In Nederland heeft ruim 14 procent van de kinderen en jongeren tussen de 4 en 20 jaar overgewicht of obesitas. Van de kinderen jonger dan vijf jaar heeft 5,4 procent overgewicht. Daarmee scoort Nederland minder goed dan Duitsland, waar dit percentage op 3,3 procent ligt, en België, waar 4,9 procent van de jonge kinderen overgewicht heeft. De cijfers in Nederland stijgen al meer dan twintig jaar en naar verwachting zet die ontwikkeling door.

Uit de KidsRights Index blijkt wel dat de wereldwijde kinderrechten in het algemeen onder druk staan en de situatie in Nederland niet op zichzelf staat. Slechts vijf landen verbeterden hun positie in de hoogste categorie van de ranglijst, terwijl 31 landen achteruitgingen.

Seksueel geweld

Zo nam seksueel oorlogsgeweld tegen kinderen sinds 2024 met 35 procent toe, door de gewapende conflicten in de wereld. Daarnaast worden kinderen volgens het rapport steeds vaker gerekruteerd, uitgebuit of op andere manieren slachtoffer van ernstige schendingen van hun rechten.

"Of het nu gaat om oorlog, seksueel geweld, voedselonzekerheid, stijgende kindersterfte of obesitas: kinderen betalen de prijs voor problemen die zij niet hebben veroorzaakt", zegt Marc Dullaert, voorzitter van KidsRights. "De vraag is niet of we weten wat er moet gebeuren. De vraag is waarom we kinderen nog steeds onvoldoende beschermen." ...