Bushra (31) uit Syrië wacht al jaren op oordeel over asielaanvraag, net als veel anderen

Met het nieuwe Europese migratiepact verandert er veel voor de tienduizenden asielzoekers in Nederland. Velen moeten nog langer wachten op een verblijfsvergunning. Dat geldt ook voor de 31-jarige Bushra Youssef (31). Ze is uit Syrië naar Nederland gekomen en wacht al bijna drie jaar. Wanneer ze hoort of ze hier mag blijven of niet is niet duidelijk.

"Het is onzeker en dat maakt me zenuwachtig", zegt Youssef in een gesprek met de NOS. "Ik weet niet hoe mijn toekomst eruitziet, want ik weet niet of ik terug moet naar Syrië. Ik weet niet of ik moet stoppen met Nederlands leren. De situatie hier is heel ingewikkeld."

In Nederland wachten ruim 54.000 mensen op antwoord in hun asielprocedure. Om vaart te krijgen in de Europese asielprocedures trad vorige week het Europese asiel- en migratiepact in werking. Wie zich aanmeldde vóór 12 juni valt nog onder de oude regels. Asielzoekers die na die datum een aanvraag doen, moeten binnen zes maanden antwoord krijgen.

Youssef noemt de nieuwe regels fijn voor de mensen die recent zijn aangekomen. "Maar het voelt oneerlijk. Zeker voor de mensen die al heel lang wachten." Het zou kunnen dat ze nog eens drie jaar op een besluit moet wachten, want het is de bedoeling dat de asielwachtlijst in Nederland in drie jaar wordt weggewerkt.

Alles op de fiets

Om enigszins grip te krijgen op haar leven probeert Youssef bezig te blijven. De afgelopen jaren in Nederland was ze druk met het leren van de taal. Ze probeert aan opdrachten te komen bij een castingbureau. Ze wil werken, al mag dat in de meeste gevallen niet. Om de rest van haar tijd te vullen doet Youssef vrijwilligerswerk bij Vluchtelingenwerk Nederland. "Ik probeer er het beste van te maken."

Alles wat ze doet, doet ze op de fiets. "Ik hou ervan om iedere dag te fietsen, zeker toen ik hier net kwam", zegt ze. "Naar werk, naar de Nederlandse les... Het zorgt ervoor dat ik meer ontspannen ben en ik heb het gevoel dat ik toch sportief bezig ben. Het geeft wat rust op een drukke dag."

Toen Youssef in september 2023 asiel vroeg in Nederland schatte de IND de wachttijd rond de vijftien maanden. Inmiddels wacht ze 33 maanden en is er nog geen antwoord. Ze zegt bang te zijn dat ze niet in Nederland wordt geaccepteerd en terug moet naar Syrië. Volgens Youssef is er geen plan B en kan ze niet terug vanwege de veiligheid.

Dat is geen optie, zegt ze. Ze behoort tot een minderheid en is niet veilig in haar moederland. Ze gaat er liever niet dieper op in, omdat ze bang is dat ze haar familie in Syrië daarmee in gevaar brengt.

Samen toekomst bouwen

Sinds de val van het Assad-regime achtte het vorige kabinet Syrië weer veilig genoeg om mensen terug te sturen. Dat schreef toenmalig demissionair minister Van Weel in een brief aan de Tweede Kamer vorig jaar. Dat besluit kon op veel kritiek rekenen van vluchtelingenorganisaties.

De man van Youssef komt ook uit Syrië. Hij kwam een jaar eerder naar Nederland, heeft asiel gekregen en werkt als software-ingenieur. Het koppel is afgelopen april getrouwd en Youssef woont bij hem. "We hebben samen gebouwd aan onze toekomst. We hebben ons huis ingericht. Mijn leven is hier."

Ze zegt elke dag haar aanmelding bij de IND te checken. De onzekerheid zorgt ervoor dat ze haar vuur een beetje kwijtraakt. "Maar ik probeer sterk te zijn. Ik probeer mezelf verder te ontwikkelen en aan mijn carrière te denken. Als ik kan werken dan wil ik werken."

Tijd van personeelstekorten

Twee weken geleden schreef minister Aartsen van Werk en Participatie in een brief aan de Tweede Kamer dat hij de komende jaren asielzoekers en statushouders aan werk wil helpen. Uit cijfers blijkt dat statushouders langzaam integreren. Het kabinet vindt het niet uit te leggen dat sommigen niet mogen of kunnen werken, in een tijd van grote personeelstekorten.

Er zit voor Youssef vooralsnog niets anders op dan te wachten. "Ik voel veel emoties en ik denk veel na, maar ik probeer gewoon afleiding te zoeken. Als ik antwoord krijg, dan kan ik echt beginnen met mijn leven hier in Nederland." ...