President Bolivia roept noodtoestand uit, kan leger inzetten tegen wegblokkades

De Boliviaanse president Paz heeft de noodtoestand uitgeroepen om een einde te maken aan blokkades en demonstraties die het land al weken platleggen. Met de maatregel krijgt de president wettelijk meer mogelijkheden om het leger en de politie in te zetten om de orde te herstellen.

Betogers, onder wie veel vakbewegingen, blokkeren al bijna zes weken verschillende wegen. Daardoor is de economie deels tot stilstand gekomen en ontstonden in het hele land tekorten aan brandstof, voedsel en medicijnen.

De demonstranten eisen onder meer dat de centrumrechtse president Paz aftreedt en dat de lonen worden verhoogd.

Het uitroepen van de noodtoestand volgt op een afspraak die de regering-Paz maakte met een grote vakbond om zich uit de protesten terug te trekken. Andere vakbonden zeggen dat zij nog niet van plan zijn te stoppen met de wegblokkades.

Noodtoestand 'enige manier'

Bolivia kampt met een diepe economische crisis en een begrotingstekort. Om dat tekort te verkleinen besloot Paz in mei brandstofsubsidies af te schaffen. Dat was een impopulaire maatregel die leidde tot de protesten van onder anderen aanhangers van de oud-president Morales en verschillende vakbonden.

Betogers begonnen daarna met het blokkeren van snelwegen naar de steden La Paz en El Alto, waar in totaal zo'n twee miljoen mensen wonen. Bij demonstraties die maand werden overheidsgebouwen bestormd en geplunderd. Daarbij kwam het ook tot confrontaties tussen politie en betogers. Zeker negentig mensen werden gearresteerd.

Volgens Paz is het uitroepen van de noodtoestand de enige manier om de orde te herstellen. In een toespraak op sociale media zei hij dat "Bolivianen niet langer gegijzeld kunnen worden door blokkades die ertoe leiden dat zij niet kunnen werken, niet kunnen studeren, geen medische zorg krijgen en geen eten naar huis kunnen brengen."

Morales

Paz werd vorig jaar president van Bolivia nadat links een historische nederlaag had geleden. De voormalige president Morales was bij deze verkiezingen uitgesloten van deelname omdat hij al drie termijnen president is geweest.

Morales is niet onomstreden: in 2019 trad hij na zijn verkiezingswinst af omdat hij werd beschuldigd van fraude. Daarna vluchtte hij naar het buitenland, om na een jaar terug te keren naar het land. Ook wordt Morales ervan beschuldigd dat hij een 15-jarig meisje heeft verkracht in 2016.

Bij de verkiezingen van 2025 leidde zijn uitsluiting al tot demonstraties en wegblokkades. Toen riep Morales Bolivianen op tot het uitbrengen van een ongeldige stem. 19 procent was inderdaad ongeldig, maar bij een tweede ronde kreeg de christendemocraat Paz een meerderheid van de stemmen en werd president. ...