Statiegeld op plastic melkfles en proteïnedrank: minister wil uitbreiding statiegeldplicht

Op plastic zuivel- en sapflessen tot drie liter moet verplicht statiegeld komen. Dat schrijft minister van Klimaat en Groene Groei Van Veldhoven-Van der Meer in een brief aan de Tweede Kamer. Dat zou betekenen dat ook op onder meer plastic melkflessen statiegeld komt.

Op dit moment geldt een statiegeldverplichting voor plastic flessen en blikjes met water en frisdrank en niet voor de overige plastic flessen, waarvan volgens de minister het grootste deel sap- en zuivelflessen zijn.

Ook wil Van Veldhoven onder meer een verbod op de verkoop van plastic flessen en blikjes zonder statiegeld en kijkt ze naar een innameplicht voor winkels.

Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat het wettelijke inzameldoel van 90 procent eindelijk gehaald wordt. Dat is de drankenproducenten en -importeurs, die hier wettelijk verantwoordelijk voor zijn, de afgelopen vier jaar niet gelukt. Producenten hebben eerder gemeld dat ze het dit jaar wel voor elkaar gaan krijgen.

Europees ingrijpen

Volgens Van Veldhoven, die eerder verantwoordelijk was voor de invoering van statiegeld op kleine flesjes en blikjes, moet Nederland snel maatregelen nemen om Europees ingrijpen te voorkomen.

Nieuwe Europese verpakkingsregels schrijven voor dat landen vóór 2029 de inzameldoelstelling van 90 procent moeten halen. Als ze dat niet redden, komt er een innameplicht voor alle verkooppunten inclusief de kleine ondernemers, wat de minister wil voorkomen. Ook zouden buitenlandse statiegeldverpakkingen dan in Nederland moeten worden ingenomen.

Dat de minister nu ook statiegeld op plastic zuivelflessen wil, is de opmerkelijkste maatregel. Zuivel is tot nu toe steeds uitgezonderd omdat die verpakkingen volgens de producenten lastig schoon te maken zijn. Maar zonder statiegeld op plastic flessen zuivel is het onmogelijk om het wettelijke doel van 90 procent te halen, omdat die goed zijn voor 12 procent van alle plastic flessen.

Daarom stelt Van Veldhoven voor om de statiegeldplicht ook naar die flessen uit te breiden. Wel moet Verpact, de organisatie van drankenproducenten die verantwoordelijk is voor het statiegeldsysteem, eerst maatregelen bedenken om "hygiëneproblemen" te voorkomen.

Dat het "heel makkelijk" is om zuivelflessen toe te voegen, meldde Verpact eind 2023 al aan de NOS. De woordvoerder liet toen zelfs weten dat het statiegeldsysteem "al open was gesteld voor sap en zuivel".

Transparantie

Van Veldhoven wil verder meer transparantie over wat de producenten doen met het niet-geïnde statiegeld. Jaarlijks blijft er zo'n 130 miljoen euro in kas bij Verpact doordat niet alle plastic flessen en blikjes worden ingeleverd.

De minister gaat "graag het gesprek aan met de Kamer" over haar voorstellen om de inzameldoelstelling versneld te halen. Verpact heeft aangegeven haar voorstellen te steunen, maar "graag in contact te blijven over het plan van aanpak voor de inzameling van zuivelflessen".

Van Veldhoven roept de producenten op om ervoor te zorgen dat er op een deel van de zuivelflessen zo snel mogelijk statiegeld komt, nog voordat er een verplichting is. ...