Straat van Hormuz open? Olie-export komt niet zomaar weer op gang

Het nieuws dat er een akkoord komt tussen de VS en Iran leidt wereldwijd tot optimisme. Zowel de Amerikaanse president Trump als het Iraanse persbureau Tasnim geeft aan dat de voor de oliehandel cruciale Straat van Hormuz vrijdag al opengaat.

Dat betekent niet dat volgende week alles alweer bij het oude is. Voor de oorlog werden zo'n 20 miljoen vaten ruwe olie per dag verscheept door de straat. Mocht de handelsroute weer open gaan, dan zal de handel langzaam op gang komen, zeggen experts.

Waar zijn de mijnen?

Na het passeren van de straat duurt het weken voordat alle schepen hun bestemmingen in Europa, Azië en Noord-Amerika hebben bereikt. Maar allereerst moet worden uitgezocht of er zeemijnen liggen in het water.

"Die zouden moeten worden geruimd, wie doet dat - Amerika, Iran of Europese mijnenjagers? Dat is nog een vraagteken", zegt Lucia van Geuns, energieanalist bij HCSS. "Zolang dat niet is gebeurd, gaan gerenommeerde rederijen niet door die straat heen. En hoelang het gaat duren, geen idee, mogelijk weken. Iran weet waarschijnlijk zelf niet meer waar alle mijnen zich bevinden."

Vanwege de oorlog hebben veel scheepverzekeraars hun contracten met rederijen in de regio opgezegd. Nu moeten er nieuwe polissen worden getekend. "Voordat dat grootschalig gebeurt zijn we weer weken verder", schat Van Geuns in.

Dubbele salaris

Naar schatting liggen zo'n 500 schepen opgesloten in de Perzische golf. Op die schepen zitten zo'n 80 Nederlandse zeevarenden, schat vakbond Nautilus. "We zijn een beetje cynisch geworden", zegt voorzitter Richard Moti. "Want we hebben zo vaak gehoord dat het einde van het conflict in zicht is. Maar uiteraard, het is een sprankje hoop en we hopen dat onze leden binnenkort veilig door de straat kunnen."

Hij zegt dat alle Nederlandse zeelieden daar vrijwillig zijn. "Iedereen die het niet prettig vond om vast te zitten op een schip in de regio hebben we naar huis gebracht." Die mensen zijn vervangen door anderen, om een minimale bemensing te kunnen garanderen. "Er zijn nu ook zeelieden die daar zitten en het prima vinden. De afspraak is dat ze dubbele gage krijgen in deze bijzondere periode. Dan kunnen ze ook wat extra bijverdienen", zegt Moti.

Verwachtingen bijgesteld

Het gaat dus waarschijnlijk maanden duren voordat de export van olie en olieproducten weer in de buurt komt van het niveau van voor de oorlog. Maar de prijs aan de pomp zal zich waarschijnlijk veel sneller normaliseren. Want de prijs van echte olie wordt beïnvloed door de geschatte prijs van olie over een maand. Omdat nu wordt verwacht dat de handelsroute opengaat en meer olie vrijkomt, gaat de prijs van zogenoemde oliefutures omlaag.

"De prijs van diesel en benzine kan nu redelijk snel omlaaggaan", zegt energieanalist Hans van Cleef. "Niet omdat er meer vaten zijn bij gekomen op de markt, maar omdat er verwachtingen worden bijgesteld. Dat zorgt ervoor dat de prijs aan de pomp al daalt."

De prijs van benzine, diesel en kerosine heeft dus grotendeels te maken met vertrouwen. Zal er over een maand meer of minder olie beschikbaar zijn om al deze brandstoffen te produceren? "Er hoeft maar weinig te gebeuren of de Straat gaat weer dicht", zegt Van Cleef. "De twee landen moeten aantonen dat de stabiliteit menens is. Daar gaat langere tijd overheen." ...