Vier maanden na start kabinet staat D66 op verlies in peilingen, Pro profiteert

Ruim vier maanden na de start van het kabinet-Jetten staat diens partij in de Peilingwijzer op verlies. Van de 26 zetels die D66 bij de verkiezingen van afgelopen oktober won, blijven er 15 tot 20 over in dit gewogen gemiddelde van de peilingen van Ipsos I&O en Verian/EenVandaag.

Pro, het vroegere GroenLinks-PvdA, profiteert van de tegenwind die D66 ondervindt. Met 24 tot 29 zetels, een winst van ongeveer 6, is deze oppositiepartij nu de grootste in de Peilingwijzer. Volgens het laatste onderzoek van Ipsos I&O stapt zo'n 15 procent van de D66-stemmers momenteel over naar Pro, met name degenen die het huidige regeringsbeleid niet links genoeg vinden.

De huidige minderheidscoalitie is sowieso weinig populair, want ook het CDA levert zetels in op 13 tot 18. Alleen de VVD weet zich redelijk te handhaven op 19 tot 23.

PVV verliest aan JA21 en FvD

Op rechts is een soortgelijke beweging te zien, maar dan ten koste van de PVV. De partij van Geert Wilders valt terug naar 17 tot 22 Kamerzetels, terwijl JA21 (11-15) en Forum voor Democratie (10-14) juist stijgen.

Politicoloog Tom Louwerse, de maker van de Peilingwijzer, wijst erop dat in dit geval een lijn wordt doorgetrokken die al bij de Kamerverkiezingen te zien was: toen verloor de PVV 11 zetels, terwijl JA21 en FVD terrein wonnen.

Waar Wilders met name kampt met het idee bij rechtse kiezers dat het kabinet-Schoof niet heeft 'geleverd' op vooral asiel, worstelt Jetten in de waarneming van Louwerse met het beeld dat zijn minderheidskabinet het moeilijk heeft om voldoende steun voor plannen te organiseren in de Kamer.

"Omdat die steun uiteindelijk uit verschillende hoeken moet komen, kan het idee ontstaan dat de coalitie van twee walletjes probeert te eten", zegt Louwerse. "Je ziet verdeeldheid over de koers: sommige kiezers van regeringspartijen vinden het beleid nu te links, anderen juist weer te rechts. Maar er zijn in het Ipsos I&O-onderzoek ook tevredener kiezers die het kabinet het voordeel van de twijfel geven en vinden dat er in elk geval een zekere mate van rust is teruggekeerd."

BBB verder omlaag

Achter de grotere partijen gaat het nog altijd niet goed met BBB. De BoerBurgerBeweging heeft sinds het najaar nog maar 4 zetels over en staat nu volgens de Peilingwijzer op 1 tot 3.

Anders is dat bij de Partij voor de Dieren, die juist winst boekt op 4 tot 7. Net als 50Plus, dat na zijn comeback in de Tweede Kamer nu op 2 tot 6 staat. Ook de SP (3-5) en Volt (1-3) lijken het iets beter te doen.

Stabiliteit is er bij de ChristenUnie, de SGP en Denk, alle op 2 tot 4.

Verantwoording

De NOS publiceert met enige regelmaat de Peilingwijzer, die zetelpeilingen van Ipsos I&O en Verian/EenVandaag samenvoegt. Meer over de methode erachter is te vinden op de website van de maker, politicoloog Tom Louwerse van de Universiteit Leiden. ...