Vaticaan breekt met priesters en bisschoppen om wijding zonder toestemming

Het Vaticaan heeft zoals verwacht bisschoppen van de ultraconservatieve Priesterbroederschap Sint Pius X (SSPX) geëxcommuniceerd. Dat is gebeurd vanwege de wijding van vier bisschoppen zonder pauselijke toestemming. De afdeling voor de geloofsleer van het Vaticaan heeft dat in een verklaring bevestigd. Hiermee is een scheuring (schisma) binnen de Rooms-Katholieke Kerk een feit.

De bisschoppen werden gisteren in het Zwitserse bergdorp Écône door de laatste twee overgebleven bisschoppen van de broederschap gewijd. De ceremonie werd bijgewoond door duizenden gelovigen. Het Vaticaan had meerdere keren de broederschap gewaarschuwd niet door te gaan met de wijding.

Alle zes bisschoppen die betrokken waren bij de wijding zijn geëxcommuniceerd, de zwaarste maatregel binnen de Katholieke Kerk. Dat betekent dat ze zijn uitgesloten uit de Kerk en niet meer mogen deelnemen aan rituelen, totdat ze tot inkeer komen en weer vragen om toe te mogen treden tot de Kerk.

Niet alleen de bisschoppen maar ook priesters zijn geëxcommuniceerd. Het Vaticaan waarschuwt dat gewone gelovigen die formeel tot de broederschap behoren ook het risico lopen op excommunicatie.

Wat is de Priesterbroederschap Sint Pius X?

De Priesterbroederschap Sint Pius X, afgekort SSPX, bestaat uit traditionele priesters die het niet eens zijn met de weg die het Vaticaan is ingeslagen. De broederschap werd opgericht in 1970 door aartsbisschop Marcel Lefebvre, uit verzet tegen de manier waarop de mis werd vormgegeven sinds het Tweede Vaticaanse Concilie, waar de rol van de kerk in de sterk veranderende maatschappij werd bepaald.

Paus Paulus VI voerde de hervormingen door in 1969. Die houden onder meer in dat de mis in de taal van het land mag worden gehouden en niet meer uitsluitend in het Latijn. Ook worden gelovigen actiever bij de mis betrokken en staat de priester met zijn gezicht naar de kerkgangers. Daarmee werd een traditie doorbroken die gold sinds 1570.

De leden van de SSPX willen dat de mis in die oude vorm blijft bestaan. Ze worden daarom ook traditionalisten genoemd. De beweging is genoemd naar paus Pius X, die begin vorige eeuw waarschuwde voor modernisme in de kerk.

Het internationale hoofdkwartier van de broederschap is gevestigd in Menzingen, in Zwitserland. Er zijn wereldwijd 800 plekken waar missen worden opgedragen, waaronder vier in Nederland.

In 1988 werden voor het eerst vier priesters van de SSPX tot bisschop gewijd. Dat leidde tot de excommunicatie van die vier en oprichter Marcel Lefebvre. Paus Benedictus XVI maakte deze uitsluiting in 2009 weer ongedaan.

De broederschap zegt achter de wijding van de bisschoppen te blijven staan en beschuldigt de Katholieke Kerk te zijn afgedwaald van het ware geloof. De wijding was volgens de broederschap nodig omdat er nog maar twee van de vier bisschoppen in leven zijn die in 1988 werden gewijd.

"We respecteren de paus en zullen voor hem blijven bidden", zegt een geestelijke van de broederschap tegen persbureau Reuters. "Het doet pijn om door je vader gestraft te worden want je weet dat je niets verkeerd heb gedaan."

Volgens de voorman heeft de broederschap al meer dan een jaar geprobeerd om paus Leo te spreken over de kwestie. "Deze maatregel laat zien dat we de deur voor de Heilige Vader, voor de Heilige Stoel niet hebben gesloten. Zij hebben de deur in ons gezicht dichtgeslagen."

Het Vaticaan stelt dat er wel degelijk een dialoog is geweest, onder meer met de voorman van de broederschap. Ook riep de paus de broederschap meerdere keren op om de ceremonie af te blazen, maar de priesters hebben volgens het Vaticaan ervoor gekozen om daar niet naar te luisteren. ...