Vaccinatiegraad baby's en kleuters weer licht gedaald, onder tieners toegenomen

Het aantal baby's en kleuters dat is gevaccineerd is ten opzichte van vorig jaar licht gedaald. Dat meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in een jaarlijks rapport over de vaccinatiegraad.

De vaccinatiegraad voor schoolkinderen lijkt ongeveer gelijk gebleven en de vaccinatiegraad onder tieners blijkt volgens het RIVM juist iets toegenomen.

Verder kozen zwangere vrouwen minder vaak voor een vaccinatie tegen kinkhoest. Hoewel de vaccinatiegraad van de griepprik voor zwangeren iets lijkt te zijn toegenomen, blijft die in vergelijking met andere vaccinaties uit het programma laag.

De ontwikkeling in de vaccinatiegraad is sinds een paar jaar een zo goed mogelijke inschatting. Sinds 2022 krijgt het RIVM geen informatie meer over een deel van de mensen die een vaccinatie halen; het instituut krijgt alleen een anonieme melding, waardoor er geen gegevens zijn om meegeteld te kunnen worden. De geregistreerde vaccinatiegraad is daarom minder precies en ligt lager dan de werkelijke vaccinatiegraad.

Tegen veertien infectieziekten

In het Nederlandse Rijksvaccinatieprogramma worden kinderen uitgenodigd voor vaccinaties die hen beschermen tegen veertien ernstige infectieziekten.

Rijksvaccinatieprogramma

Baby en dreumes (0-2 jaar)

-RS-virus

-Rotavirus

-Difterie, kinkhoest, tetanus, polio (DKTP)

-Haemophilus influenzae type b (hib)

-Hepatitis B (hepB)

-Pneumokokken

-Bof, mazelen, rodehond (BMR)

-Meningokokken ACWY

Kind en tiener (2-18 jaar)

-Difterie, kinkhoest, tetanus (DKT)

-Bof, mazelen, rodehond (BMR)

-Humaan papillomavirus (HPV)

-Difterie, tetanus, polio (DTP)

-Meningokokken ACWY

Het lijkt erop dat de vaccinatiegraad bij zuigelingen (tegen onder meer DKTP, BMR en meningokokken) en kleuters (DKTP-vaccinatie) opnieuw iets is afgenomen ten opzichte van het jaar ervoor.

Ongeveer driekwart van de zuigelingen kreeg dit jaar de rotavirusvaccinatie en de prik tegen het RS-virus, die in 2024 en 2025 aan het vaccinatieprogramma zijn toegevoegd.

Onder de WHO-norm

Meer kinderen van 10 jaar kregen volgens het RIVM waarschijnlijk de HPV-vaccinatie (tegen kanker door HPV) en meer 14-jarigen de vaccinatie tegen meningokokken typen A, C, W en Y.

De vaccinatiegraad voor difterie, tetanus en poliomyelitis (DTP) en bof, mazelen en rode hond (BMR) voor 9-jarigen bleef ongeveer gelijk.

Minister Hermans van Volksgezondheid noemt het in een brief aan de Tweede Kamer "zorgwekkend" en "onwenselijk" dat de landelijke vaccinatiegraad al tien jaar lang daalt en nu zeer waarschijnlijk onder de norm van 90 procent van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO ligt.

Wijkgerichte aanpak

"Voor de BMR-vaccinatie is eveneens duidelijk dat de WHO-norm van 95 procent, nodig voor de eliminatie van mazelen, niet wordt gehaald", aldus de minister.

De gevolgen hiervan zijn steeds vaker zichtbaar. Zo was er vorig jaar een uitbraak van de mazelen. Er werden 539 gevallen gemeld en dat is een stijging van 336 gevallen ten opzichte van 2024.

Om de gezondheid van alle Nederlanders te beschermen, wil de minister de komende jaren investeren in een uitbreiding van een wijkgerichte en fijnmazige aanpak om de vaccinatiegraad omhoog te krijgen. ...