Iraanse fotograaf laat zien dat 'Hormuz' meer is dan oorlog

Al bijna twee weken worden de bombardementen op Iran alsmaar heviger. Niet alleen militaire doelen, ook doelen die burgers gebruiken worden steeds meer geraakt. Zo zijn rondom de zuidelijke havenstad Bandar Abbas tunnels, bruggen en communicatie-infrastructuur gebombardeerd.

Dat heeft natuurlijk impact op de bevolking. Want waar de oorlog en de Straat van Hormuz voor veel mensen een nieuwskop zijn, is het gebied ook een thuis voor miljoenen Iraniërs.

De Iraanse fotograaf Morteza Niknahad (42) portretteert al jaren de mensen uit zijn omgeving. Hij geeft met zijn werk een uniek inkijkje in het leven van de inwoners van het gebied die we nauwelijks te horen of te zien krijgen.

"Het geluid van explosies is er constant. We blijven hele nachten wakker om het nieuws te volgen", vertelt Niknahad in een spraakbericht. De fotograaf, geboren en getogen in de zuidelijke havenstad Bandar Abbas, maakt al jaren foto's van het gebied rond de Straat van Hormuz. Ook nu richt hij zich vooral op het gebied en de mensen, niet op het conflict.

"Internationaal wordt de Straat vooral gezien als een strategisch knelpunt, een essentiële doorgang voor energietransport en een brandpunt voor geopolitieke spanningen", vertelt hij. "Maar het leven van de mensen die de kusten, de steden en de eilanden van deze regio tot hun thuis hebben gemaakt, blijven grotendeels uit het zicht."

'Veerkrachtig en vrolijk'

Die mensen probeert Niknahad met zijn foto's een gezicht geven. "Hier wonen warme, gulle, geduldige mensen. Heel veerkrachtig en vrolijk ondanks alle tegenslagen."

De rijke geschiedenis en cultuur van Zuid-Iran vormen een belangrijk onderdeel van zijn werk. Het is een plek met veel invloeden van buitenaf, al eeuwenlang passeren er verschillende culturen die van oost naar west varen. Ook zijn familie, vooral zijn moeder, en de uitdagingen voor de vrouwen uit zijn omgeving laat Niknahad zien. Hij reist niet alleen door het zuiden van Iran maar ook naar de eilanden in de Perzische Golf. Die zijn voor hem een enorme inspiratie.

De zee zie je veel terug in zijn foto's. De zeestraat is belangrijk voor de internationale scheepvaart en de wereldeconomie, maar ook voor de inwoners van dit gebied die veelal van de visserij leven. "Voor generaties is de kustlijn een plek geweest om samen te komen. Een plek om te ontspannen en herinneringen te maken. Een plek om samen naar de zonsondergang te kijken. Maar het is nu verstrikt geraakt in de militaire spanningen, politieke grenzen en oorlogsverhalen."

Voor hem is de Perzische Golf als een moeder, vertelt hij. "Het is onderdeel van mijn identiteit. Onze cultuur, geschiedenis, eten, kleuren, tradities en zelfs ons dagelijks gedrag zijn er diep mee verbonden. Mijn wortels liggen daar bij het water, de eilanden en dit landschap. Ze geven zowel mijn leven als mijn werk vorm. Ik heb veel foto's gemaakt op het eiland Qeshm, bijvoorbeeld de foto van de vrouw met een blauwe gezichtssluier."

De Iraanse eilanden aan de zuidkust zijn niet alleen strategische posities aan de frontlinie van deze oorlog; ze hebben ook een rijke geschiedenis en een prachtige natuur. Het unieke landschap van Qeshm heeft de fotograaf altijd getrokken. Hij maakt foto's van bruiloften, van kinderen op het strand. Van vrouwen in kleurige jurken op glitter sandalen. Een groot contrast met het schaarse beeld van bombardementen en rookpluimen van de afgelopen periode.

Onzekerheid overheerst, maar 'geleerd om vol te houden'

Voor nu overheerst bij iedereen de onzekerheid en de angst rondom de oorlog, vertelt hij. De aanhoudende bombardementen, de alsmaar slechtere economie en de zorgen over de toekomst. Hij vraagt zich dagelijks af hoe te overleven als de elektriciteit straks uitvalt.

"Oorlog maakt niemand gelukkig, het maakt alles kapot: de levens van mensen en alles in hun omgeving. Maar we hebben geleerd om vol te houden, om door te gaan, ook op de zwaarste momenten. Net als de zee, die altijd in beweging blijft, ongeacht de omstandigheden. Ik hoop dat al deze ontwikkelingen uiteindelijk goed zullen uitpakken voor onze mensen." ...