Infantino në krye të OKB-së - si zgjidhet Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara?

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, mund ta mbështesë kreun e FIFA-s, Gianni Infantino, për postin e Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara, por nuk ka mundësi t’ia imponojë kandidaturën mbi kandidatët e tjerë.

Për t’u zgjedhur në këtë post, kandidati duhet të marrë miratimin e të gjithë anëtarëve të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

Kjo do të thotë se Infantino nuk do ta kishte të garantuar rrugën drejt udhëheqjes së OKB-së, edhe nëse do të gëzonte mbështetjen e plotë të Trumpit.

Sipas një raporti të The New York Post, presidenti amerikan e konsideron presidentin e FIFA-s si një kandidat potencial “të respektuar”, me një “aftësi të veçantë për të bashkuar njerëzit”. Trump beson se kjo aftësi është dëshmuar përmes organizimit dhe suksesit të Kupës së Botës 2026.

Donald Trump synon ta bëjë Gianni Infantinon si shef të ri të OKB-së

Megjithatë, mbështetja e Trumpit, në çdo rast, nuk do të mjaftonte për të çuar në postin më të fuqishëm diplomatik në botë një person që nuk është diplomat karriere, raporton euronews.

As Trump dhe as Infantino nuk e kanë konfirmuar zyrtarisht një kandidaturë të tillë. Megjithatë, nëse Infantino do të hynte në garë, ai do të përballej me një proces përzgjedhjeje kompleks dhe politikisht shumë të ndërlikuar.

Për t’u zgjedhur Sekretar i Përgjithshëm i OKB-së, Infantino do të kishte nevojë për mbështetjen e një numri të madh shtetesh.

Njëkohësisht, ai nuk do të mund të siguronte postin nëse do të përballej me kundërshtimin e ndonjërit prej pesë anëtarëve të përhershëm të Këshillit të Sigurimit – Rusisë, Kinës, Francës, Mbretërisë së Bashkuar ose Shteteve të Bashkuara – pasi secili prej tyre ka të drejtën e vetos dhe mund ta bllokojë kandidaturën e tij.

Si e zgjedh OKB-ja, Sekretarin e Përgjithshëm?

Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara emërohet nga Asambleja e Përgjithshme me 193 shtete anëtare, por vetëm pasi kandidati të jetë rekomanduar nga Këshilli i Sigurimit.

Në praktikë, kjo do të thotë se përzgjedhja vendimtare bëhet nga Këshilli i Sigurimit, i përbërë nga 15 shtete – pesë anëtarë të përhershëm dhe dhjetë anëtarë të përkohshëm – përmes negociatave të mbyllura dhe konsultimeve diplomatike.

Çdo kandidat duhet të propozohet nga një ose më shumë shtete anëtare të OKB-së. Më pas, kandidatët paraqesin publikisht vizionin e tyre për drejtimin e organizatës dhe u përgjigjen pyetjeve të ambasadorëve, diplomatëve dhe përfaqësuesve të shoqërisë civile, përpara se të nisë procesi përfundimtar i përzgjedhjes.

Pas dëgjimeve publike, Këshilli i Sigurimit zhvillon një sërë votimesh jozyrtare dhe konfidenciale derisa të arrijë konsensus për një kandidat të vetëm, të cilin më pas ia rekomandon Asamblesë së Përgjithshme. Megjithatë, secili prej pesë anëtarëve të përhershëm – SHBA-ja, Kina, Rusia, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar – ka të drejtën e vetos, që do të thotë se mund ta bllokojë çdo kandidaturë. Për këtë arsye, pranueshmëria gjeopolitike shpesh është po aq e rëndësishme, madje edhe më vendimtare, sesa përvoja diplomatike e kandidatit.

Pas rekomandimit nga Këshilli i Sigurimit, Asambleja e Përgjithshme zakonisht e miraton kandidatin pa pengesa. Edhe pse teorikisht mund të votojë kundër, një gjë e tillë nuk ka ndodhur asnjëherë në historinë e Kombeve të Bashkuara, transmeton Telegrafi.

Me Antonio Guterresin që pritet të largohet nga posti në fund të këtij viti, pas përfundimit të dy mandateve në krye të OKB-së, gara për pasardhësin e tij tashmë ka nisur. Këshilli i Sigurimit pritet të fillojë shqyrtimin e kandidatëve në fund të korrikut.

Një debat me temën “UN Town Hall: Sekretari i Përgjithshëm i ardhshëm” do të mbahet të enjten pasdite në Nju Jork, ku pritet të marrin pjesë të gjithë kandidatët që kanë shpallur deri tani kandidaturat e tyre.

Megjithatë, procesi i nominimeve mbetet i hapur, pasi nuk ka një afat të detyrueshëm për paraqitjen e kandidatëve. Kjo do të thotë se Shtetet e Bashkuara ose çdo shtet tjetër anëtar i OKB-së mund ta propozojë Gianni Infantinon edhe pasi procesi i përzgjedhjes të ketë nisur.

Gjashtë kandidatë deri më tani për postin më të lartë

Deri më tani janë propozuar shtatë kandidatë për postin e Sekretarit të Përgjithshëm të ardhshëm të Kombeve të Bashkuara, megjithëse njëri prej tyre tashmë është tërhequr nga gara. Virginia Gamba, ish-përfaqësuesja speciale e OKB-së për fëmijët dhe konfliktet e armatosura, ishte nominuar fillimisht nga Maldivet, por kandidatura e saj më vonë u tërhoq.

Ndër emrat më të njohur në garë është Michelle Bachelet, ish-presidente e Kilit dhe ish-Komisionere e Lartë e OKB-së për të Drejtat e Njeriut. Ajo sjell një përvojë të gjatë politike dhe diplomatike, por kandidatura e saj mund të shkaktojë edhe ndarje, për shkak të qëndrimeve të saj të hapura kritike ndaj regjimeve autoritare.

Qeveria e re konservatore e Kilit, e udhëhequr nga Jose Antonio Kast, e ka tërhequr mbështetjen për të, por Bachelet mbetet ende në garë, pasi kandidatura e saj vazhdon të mbështetet nga liderët me pikëpamje të ngjashme të Meksikës dhe Brazilit.

Ndër kandidatët më të spikatur është edhe drejtori i përgjithshëm aktual i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), Mariano Grossi, i cili është nominuar nga Argjentina. Ai konsiderohet një kandidat me peshë, veçanërisht për shkak të rolit të tij diplomatik në përpjekjet ndërkombëtare për të garantuar sigurinë e centralit bërthamor të Zaporizhzhias në Ukrainë gjatë luftës.

Kandidatët e tjerë përfshijnë ish-presidentin e Senegalit, Macky Sall, i propozuar nga Burundi; Rebeca Grynspan Mayufis, drejtoreshë e departamentit të OKB-së për Tregti dhe Zhvillim (UN Trade and Development), e nominuar nga Kosta Rika; si dhe ish-ministrat e jashtëm të Ekuadorit, María Fernanda Espinosa Garcés, dhe të Guajanës, Carolyn Rodrigues Birkett, të cilat janë propozuar nga qeveritë e vendeve të tyre.

Një garë e vështirë për Infantinon
2023/03/infatino.jpg telegrafi.com

Sipas një tradite jozyrtare të rotacionit gjeografik, posti i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së zakonisht u jepet përfaqësuesve nga rajone të ndryshme të botës.

Kjo do të thotë se Gianni Infantino, si evropian me origjinë zvicerano-italiane, do të kishte më pak gjasa për të pasuar portugezin Antonio Guterres, i cili aktualisht drejton organizatën.

Përveç kriterit gjeografik, shumë qeveri po mbështesin gjithashtu idenë që posti i Sekretarit të Përgjithshëm të mbahet për herë të parë nga një grua. Deri më tani, të dhjetë personat që kanë udhëhequr OKB-në kanë qenë burra.

Edhe pse Karta e Kombeve të Bashkuara nuk e kërkon që Sekretari i Përgjithshëm të ketë domosdoshmërisht përvojë diplomatike, Gianni Infantino mund të përballet me kritika se nuk i plotëson kërkesat për një post të tillë. Polemikat që kanë shoqëruar drejtimin e tij në FIFA, si dhe marrëdhënia e afërt me presidentin amerikan Donald Trump, mund të shihen si pengesa serioze për kandidaturën e tij.

Kritikët e kanë akuzuar vazhdimisht Infantinon për përqendrimin e pushtetit në drejtimin e FIFA-s dhe për injorimin e shqetësimeve lidhur me të drejtat e njeriut gjatë organizimit të Kupës së Botës në Rusi dhe Katar. Këto kritika pritet të jenë ndër çështjet që mund të rëndojnë mbi çdo kandidaturë të tij për drejtimin e OKB-së.

Nga ana tjetër, mbështetësit e tij mund të argumentojnë se Infantino ka zgjeruar ndikimin global të futbollit dhe ka drejtuar me sukses FIFA-n, një nga organizatat më të mëdha ndërkombëtare, e cila ka edhe më shumë anëtarë sesa vetë OKB-ja.

Nëse Shtetet e Bashkuara do ta propozonin zyrtarisht, Infantino do të hynte në një garë të vështirë dhe politikisht të ndërlikuar për postin e Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara. Megjithatë, një nominim i tillë do t’i jepte atij mundësinë të konkurrojë për një nga postet më të rëndësishme në diplomacinë ndërkombëtare, edhe pse rruga drejt zgjedhjes do të mbetej e mbushur me sfida politike dhe diplomatike. /Telegrafi/ ...